مقاله در مورد اومانیسم

مقدمه:
اومانیسم واژه ای است با تاریخچه ای پیچیده و معانی متنوع که در طول قرون متمادی در فرهنگ و فلسفه غرب شکل گرفته است. این مفهوم با محوریت انسان و ارزش های انسانی شکل گرفته و ریشه های آن به واژه لاتین “humus” باز می گردد، مفهومی که نشان دهنده خاک و زمین است و بر پایه آن “homo” به معنای هستی زمینی و “humanus” به معنای انسانی و خاکی شکل گرفته است. اومانیسم در ابتدا مفهومی مقابل حوزه های الاهی و ماورایی داشت و انسان را موجودی زمینی می شناخت که تجربه، دانش و فعالیت هایش در زندگی روزمره دارای اهمیت هستند. در دوران باستان و قرون وسطای غرب، این تفکیک میان “divinitas” یعنی حوزه های مرتبط با خدا و دین و “humanitas” یعنی حوزه های عملی زندگی دنیوی، پایه گذار شکل گیری تفکر اومانیستی شد و اومانیست ها افرادی بودند که متون یونانی و رومی را ترجمه و تدریس می کردند و با فراهم کردن امکانات آموزشی برای دیگران، فرهنگ انسانی را گسترش می دادند.

در قرون مختلف، اومانیسم به تدریج از یک حوزه آموزشی و فلسفی به جریان گسترده ای فرهنگی تبدیل شد که در ادبیات، هنر و علوم انسانی نمود پیدا کرد. آثار دانته، میلتون و دیگر نویسندگان کلاسیک نشان دهنده تاثیر عمیق اومانیسم در شکل دهی به تفکر انسانی و توجه به ابعاد اخلاقی، عقلانی و زیبایی شناختی زندگی انسان ها است. اومانیسم توجه ویژه ای به خودآگاهی انسان، رشد فردیت و توسعه توانایی های انسانی دارد و این نگاه انسان را از دیدگاه صرفاً دینی و ماورایی فراتر می برد. در این مسیر، گفتمان اومانیستی با بررسی اخلاق، منطق، ریاضیات و هنر، امکان تحلیل زندگی انسانی را در بستر اجتماعی و فرهنگی فراهم می آورد و رابطه انسان با محیط، دیگر انسان ها و جامعه را به عنوان بخشی از فهم کلی از هستی بررسی می کند.

روند تاریخی اومانیسم، نشان دهنده تنوع و چندوجهی بودن آن است؛ از اومانیسم کلاسیک که بر مطالعه متون یونان و روم باستان تکیه داشت تا اومانیسم مدرن که با نقد فلسفی و جامعه شناختی همراه شد و انسان را موجودی خردمند و پویا می دید. جریان اومانیسم در غرب، با نقد مذهب و تمرکز بر تجربه انسانی، پایه های شکل گیری علوم انسانی و علوم اجتماعی مدرن را فراهم کرد و مفاهیم آزادی، خلاقیت و خودآگاهی انسانی را در مرکز توجه قرار داد. اومانیسم در فلسفه معاصر و اندیشه های نیچه، کانت و هگل نیز به شکل عمیقی حضور دارد و بر اهمیت خرد، تجربه و آگاهی فردی تاکید می کند. پدیدارشناسی، اکسپرسیونیسم و دیگر گرایش های فلسفی، اومانیسم را به عنوان نقطه ای مرکزی برای تحلیل رابطه انسان با جهان و شناخت خود معرفی کرده اند.

از منظر روانشناختی نیز اومانیسم با تاکید بر رشد فردی، خودآگاهی و ارزش های انسانی وارد حوزه نظریه های رفتار و شخصیت شد. نظریه های کارل یونگ، آلفرد آدلر، ابراهام مزلو و کارل راجرز، نشان دهنده تاثیر اومانیسم در درک رفتار انسان، نیازهای روانی و اهداف فردی است. انسانگرایی و اومانیسم مدرن، بر اهمیت خودشناسی، خلاقیت، تجربه زیستی و تعالی فردی تمرکز دارد و بررسی رفتار و ضمیر ناخودآگاه، تجربه های انسانی و انگیزه های فردی را در مرکز توجه قرار می دهد. در همین چارچوب، اندیشه های فروید درباره ضمیر ناخودآگاه، احساسات و بیگانگی نیز به تحلیل اومانیستی انسان کمک می کند و نشان می دهد که اومانیسم تنها یک جریان فلسفی نیست، بلکه مجموعه ای از نگرش ها و ارزش هاست که زندگی انسانی را از منظر چندجانبه مورد مطالعه قرار می دهد.

فهرست مطالب:
مقدمه
فصل اول : اومانیسم چیست
۱-۱ تعریف اومانیسم
۱-۲ تاریخچه اومانیسم
۱-۳ اومانیسم یعنی
۱-۴ اگر بخواهیم نگاهی داشته باشیم به تاریخچه اومانیسم باید به چه دوره ای برگردیم
۱-۵ اومانیسم در غرب
۱-۵-۱ اومانیسم در سروده های دانته و میلتون
۱-۶ انواع اومانیسم
فصل دوم :اومانیسم و دین شناسی
۲-۱ تاثیر اومانیسم بر دین
۲-۲ تاثیر اسلام و فرهنگ تئوکراتیل بر شکل گیری اومانیسم
۲-۳ دو وجه فرهنگ اومانیسم و بیان نظریه های متفاوت نسبت به تعریف دین
۲-۴ فرهنگ زمینی از دیدگاه دین
۲-۵ جوهره اصلی تفکر و فرهنگ معاصر غربی
۲-۶ تفاوت فرهنگ ما با فرهنگ غرب
۲-۷ ملاک سودمندی از نظر اومانیست ها
۲-۸ اومانیسم اسلامی در اندیشه شریعتی
۲-۸-۱ شریعتی و ماهیت پویای انسان
۲-۸-۲ انسان جمعی از خدا و خاک
۲-۸-۳ مقایسه ی دیدگاه اومانیسم غربی و اومانیسم شریعتی
۲-۸-۴ کاربرد اندیشه ی شریعتی در جامعه ی امروز
۲-۹ اومانیسم ها و پیامبران و اولیای الهی
۲-۱۰ اومانیست ها چگونه وارد مباحث دینی می شدند
۲-۱۱ نظر اسلام درباره تفکر اومانیست
۲-۱۲ اومانیسم در اسلام با اومانیسم غربی چه تفاوت هایی دارد
۲-۱۳ اومانیسم در ایران
فصل سوم : اومانیسم در دیدگاه جامعه شناختی
۳-۱ نظریه آگوست کنت و اومانیسم
۳-۲ به فردیت رسیدن انسان تحت چه عواملی باعث رشد و تقویت انسان می شود
۳-۳ نگاه انسان به خود در غرب ( جامعه جدید ) و در قرون وسطی
فصل چهارم : اومانیسم در فلسفه
۴-۱ معنای فلسفی اومانیسم
۴-۲ جریان نقد اومانیسم
۴-۳ اومانیسم مکتب است یا گرایش
۴-۴ انسانگرایی و اومانیسم در مارکسیسم و پراگماتیسم واگزیستانسیالیسم
۴-۵ آیا می توان اومانیسم را یک مکتب فلسفی فرض کرد
۴-۶ اومانیسم در قرن ۱۹-۲۰ و نظریه نیچه
۴-۷ تحلیل انسان به خرد در غرب و فلسفه کانت
۴-۸ دیدگاه سقراط ، افلاطون و ارسطو نسبت به انسان
۴-۹ اساس و اندیشه مارکس و بیگانگی از دیدگاه مارکس
۴-۱۰ مروری بر زندگی و اندیشه هگل
۴-۱۱ هگل و نظریه ی تجلی روح و کتاب پدیدار شناسی
۴-۱۱-۱ پدیدار چیست
۴-۱۱-۲ پدیدار شناسی هوسرل
۴-۱۱-۳ پدیدار شناسی براساس فلسفه ی هایدگر
۴-۱۱-۴ پدیدار شناسی براساس تعریف هگل
۴-۱۱-۵ هگل و نظریه ی او در تجلی روح و تعالی شعور در کتاب پدیدار شناسی
۴-۱۱-۶ هگل و رابطه ی بین جسم و چهره فرد با خصایص و ویژگیهای روح
۴-۱۱-۷ هگل و تحلیل و برررسی عقل در حوزه ی فلسفه پدیدار شناسی
۴-۱۲ نگاهی به نامه هایدگر در باب اومانیسم
۴-۱۲-۱ نظریه هایدگر درباره سرچشمه اومانیسم
۴-۱۲-۲ نظریه هایدگر درباره ی نسبت بین متافیزیک و اومانیسم
۴-۱۲-۳ تفکر آینده در فلسفه هایدگر
فصل پنجم : اومانیسم در دیدگاه روانشناختی
۵-۱ رفتار انسان منتج و متاثر از افکار اوست
۵-۲ نظریه ی کارل یونگ
۵-۳ نظریه ی آلفرد آدلر
۵-۴ نهضت انسان گرا از دید انجمن روانشناسان انسان گرای آمریکا
۵-۵ شرح حال و بررسی عوامل موثر در اندیشه ی کارل راجرز
۵-۵-۱ عقاید عمده ی راجرز
۵-۶ شرح حال و بررسی عوامل موثر در اندیشه ی ابراهام مزلو
۵-۶-۱ عقاید عمده ی مزلو
۵-۷ هدف از فکر کردن چیست
۵-۸ فروید فیلسوف بود یا روانشناس
۵-۹ برداشت فروید از ماهیت انسان
۵-۱۰ بیگانگی و توهم از دیدگاه فروید
۵-۱۱ ضمیر ناخودآگاه فروید
۵-۱۱-۱ احساسات ناخودآگاه
۵-۱۲ پیش درآمدی بر خود شیفتگی
نتیجه گیری
گزارش کار عملی
فهرست منابع