مقاله عوامل موثر در اشتغال و بیکاری در جامعه ایران

مقدمه:
اشتغال یکی از شاخص های اصلی سلامت اقتصادی و اجتماعی هر کشور به شمار می رود و توانایی افراد در یافتن شغل مناسب با توانایی ها و استعدادهای ذاتی شان، نقش تعیین کننده ای در کیفیت زندگی و ثبات جامعه دارد. مسئله بیکاری، به ویژه در کشورهای در حال توسعه مانند ایران، به یکی از معضلات اساسی تبدیل شده است که نه تنها اقتصاد را تحت تأثیر قرار می دهد، بلکه تبعات اجتماعی، فرهنگی و روانی گسترده ای را نیز به همراه دارد. در شرایطی که جمعیت تحصیل کرده و ماهر کشور در حال افزایش است، نیاز به ایجاد فرصت های شغلی مناسب بیش از هر زمان دیگری احساس می شود و فقدان شغل مناسب، پیامدهای متعددی بر سطح رفاه، انگیزه و مشارکت اجتماعی افراد دارد.

تجربه تاریخی نشان می دهد که بدون توجه به اشتغال، برنامه ریزی های توسعه اقتصادی نمی تواند به نتایج پایدار دست یابد. ایجاد فرصت های شغلی متنوع و تأمین درآمد برای افراد، اساس توسعه سایر بخش های اقتصادی و اجتماعی را شکل می دهد و دولت ها و نظام های اقتصادی موفق، غالباً آن هایی هستند که توانسته اند مسیر اشتغال را در برنامه های خود به درستی هدایت کنند. تغییرات جمعیتی، افزایش جمعیت تحصیل کرده، تحول فناوری و جهانی شدن اقتصاد، مسائل مربوط به اشتغال را پیچیده تر کرده و نیاز به رویکردهای جامع و چندبعدی برای رفع مشکل بیکاری ایجاد کرده است.

عوامل مؤثر بر اشتغال و بیکاری گسترده و چندلایه هستند. اقتصاد پویا، زیرساخت های مناسب، کیفیت نظام آموزشی، انطباق مهارت ها با نیازهای بازار کار و اشاعه فرهنگ کار، از جمله مؤلفه های داخلی هستند که نقش محوری در ایجاد فرصت های شغلی ایفا می کنند. علاوه بر این، مسائل بین المللی، جریان های سیاسی، اعتقادات و هنجارهای فرهنگی نیز بر میزان اشتغال و بیکاری اثرگذارند و نمی توان نقش آن ها را نادیده گرفت. به همین دلیل، مسئله اشتغال محدود به تصمیمات دولت نیست و تحقق آن نیازمند عزم ملی و هماهنگی میان بخش های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است.

یکی از چالش های اساسی در ایران، اشتغال فارغ التحصیلان است. تحولات اشتغال بر اساس تخصص نشان می دهد که عدم تطابق بین مهارت های ارائه شده در نظام آموزشی و نیازهای بازار کار، یکی از دلایل اصلی بیکاری است. همچنین، مسائل مربوط به اشتغال زنان، سهم آن ها در بازار کار، و تفاوت های جنسیتی در دسترسی به فرصت های شغلی، نشان دهنده پیچیدگی مسئله اشتغال در کشور است. بررسی توزیع شاغلان بر اساس سطح تحصیلات و تغییرات نرخ فعالیت و بیکاری در طول زمان، نمایی روشن از تحولات اشتغال و چالش های پیش روی بازار کار ارائه می دهد.

اقتصاد و جامعه ایران با تحولات گسترده در ساختار جمعیتی و افزایش تقاضا برای اشتغال مواجه است. فقدان برنامه ریزی دقیق، نبود زیرساخت های مناسب و عدم هماهنگی بین بخش های اقتصادی و آموزشی، باعث شده است که بیکاری به یک معضل اجتماعی پایدار تبدیل شود. در این زمینه، توجه به تمامی عوامل مؤثر، از جمله سیاست های اقتصادی، جریان های سیاسی، نظام آموزشی، زیرساخت های صنعتی و فرهنگی، برای درک کامل ابعاد اشتغال و بیکاری ضروری است.

فهرست مطالب:
مقدمه
اشتغال وبیکاری وکشورهای درحال توسعه
تعریف بیکاری و انواع آن
ضرورت نگرش نو به مفهوم اشتغال
ابهام ذهنی بودن مفهوم کنونی اشتغال
نتایج ابهام مفهوم اشتغال
نگرشی به مفهوم جدید اشتغال
عوامل موثر بر آرزوهای شغلی
آموزش و اشتغال
چالشهای اشتغال فارغ التحصیلا ن کشور
تحولات اشتغال بر اساس تخصص
توزیع شاغلان درسال ۱۳۷۵به تفکیک سطوح تحصیلی
مسائل اشتغال زنان در ایران
نظریه های تفاوت اشتغال زنان ومردان
سهم زنان دراشتغال ایران
علل بیکاری
آسیب های ناشی ازعدم وجود شغل
تحولات اشتغال وبیکاری
تحولات بیکاری
وضعیت فعلی اشتغال وبیکاری درکشور
بیکاری در استان یزد
بررسی و تحلیل روند تغییرات نرخ فعالیت و بیکاری استان طی دوره ۸۱ – ۱۳۷۵