پاورپوینت بانک ها و نقش آن در بازار پول و سرمایه

مقدمه:
بانک ها از ستون های اصلی نظام های مالی و اقتصادی در جهان هستند و نقش آنها در ساماندهی جریان پول و سرمایه، ایجاد ثبات اقتصادی و تسهیل مبادلات تجاری غیرقابل انکار است. ریشه کلمه «بانک» از واژه ایتالیایی banca به معنی نیمکت گرفته شده است؛ نیمکتی که صرافان اولیه در آن به نگهداری دارایی های افراد و تسهیل مبادلات می پرداختند. با گذر زمان، از زمانی که مبادله پایاپای کالاها جای خود را به پول داد و پول به عنوان واسطه ای استاندارد برای مبادلات شناخته شد، بانکدارها پا به عرصه گذاشتند و به عنوان واسطه بین پس اندازکنندگان و کسانی که نیازمند سرمایه بودند، عمل کردند. این فرآیند منجر به شکل گیری سازوکارهای مدرن بانکی و توسعه ابزارهای مالی شد که امروز در بازار پول و سرمایه کاربرد گسترده دارند.

پیدایش بانک با توجه به نیاز افراد به نگهداری امن منابع مالی آغاز شد؛ افراد به دنبال محلی بودند که پول یا فلزات گرانبهای خود را در مقابل خطرات مصون نگه دارند. ابتدا ذخیره شخصی و سپس سپرده گذاری نزد صرافان رایج شد. صرافان به تدریج نقش امانتدار را توسعه دادند و علاوه بر نگهداری فلزات گرانبها، رسیدهایی صادر کردند که اعتبار آنها به خود فلز وابسته بود. این رسیدها به مرور به ابزارهای مالی واسطه ای و اسکناس های اولیه تبدیل شدند و بنیان نظریه ذخایر جزئی بانکی را شکل دادند، روندی که صرافان را از یک امانتدار ساده به بانکدارانی با نقش واسطه مالی تغییر داد.

بانک ها علاوه بر واسطه گری پول، با توجه به ریسک و فرصت های سرمایه گذاری، بهره را به عنوان جبران خدمات و پوشش ریسک اعمال می کنند. پرداخت بهره ناشی از منفعت استقراض پول، ریسک عدم بازپرداخت توسط قرض گیرنده و امکان استفاده از منابع در فعالیت های سودآور دیگر است. این سازوکار سبب شد تا سپرده گذاری نزد بانک ها از دیدگاه آنها اهمیت ویژه ای پیدا کند؛ افزایش ذخایر، تقویت اعتماد عمومی نسبت به اسکناس ها و امکان استفاده از رسیدهای بانکی به جای فلزات گرانبها از جمله آثار این فعالیت هاست.

انواع بانک ها بر اساس شرایط اقتصادی، سابقه فعالیت و قوانین موجود شکل گرفته اند و شامل بانک های تجاری، مشارکتی، بازرگانی، صنعتی، رهنی و توسعه ای می شوند. بانک های تجاری به عنوان نهادهای سپرده پذیر اصلی، فعالیت خود را تحت نظارت بانک مرکزی انجام می دهند و درآمدشان از تفاوت سود تسهیلات و سپرده ها و همچنین کارمزد خدمات به دست می آید. خدمات این بانک ها هم شامل بخش خرده فروشی و هم بانکداری شرکتی می شود، اما به دلیل گستردگی ارائه خدمات خرد به نام بانک تجاری شناخته می شوند. این نهادها از طریق افتتاح حساب جاری، سپرده های پس انداز و مدت دار منابع مالی جذب کرده و با اعطای وام های تجاری، مصرفی و رهنی یا خرید اوراق بهادار سودآوری ایجاد می کنند.

زمینه فعالیت بانک ها شامل دریافت سپرده، اعطای وام، مدیریت ریسک، ارتباط مستمر با بانک مرکزی و تجهیز منابع مالی برای تخصیص بهینه سرمایه است. ابزارهای بازار پول، مانند اوراق خزانه، گواهی سپرده و قراردادهای بازخرید، امکان مدیریت کوتاه مدت نقدینگی و تامین مالی فوری را فراهم می کنند، در حالی که بازار سرمایه با ابزارهایی مانند سهام، اوراق قرضه و سرمایه گذاری بلندمدت، امکان جذب و تخصیص منابع مالی برای پروژه های توسعه ای و صنعتی را ایجاد می کند. بانک های خارجی نیز با ارائه ابزارهای متنوع در بازار پول و سرمایه، نقش کلیدی در جریان نقدینگی و تثبیت ارزش پولی کشورها دارند.

بانکداری اسلامی با عملیات بدون ربا و استفاده از عقود اسلامی مانند مضاربه، مشارکت مدنی و فروش اقساطی، جایگاه ویژه ای در بازارهای مالی پیدا کرده است. این بانک ها با تجهیز منابع و اعطای تسهیلات بر اساس اصول شرعی، مسیر سرمایه گذاری و تامین مالی را همسو با موازین اخلاقی و مالی فراهم می کنند. ابزارهای بازار سرمایه در کشورهای اسلامی شامل سهام عادی و ممتاز و اوراق مشارکت است که تعامل میان سرمایه گذاران و بنگاه ها را تسهیل می کند.

بانک مرکزی به عنوان نهاد پولی مرکزی، وظیفه هدایت سیستم بانکی، کنترل اعتبارات، انتشار اسکناس و نمایندگی مالی دولت را بر عهده دارد. سیاست های پولی شامل عملیات بازار باز، تعیین ذخایر قانونی و نرخ تنزیل، ابزارهای متنوعی برای مدیریت نقدینگی و ثبات اقتصادی فراهم می آورند. اهداف سیاست پولی، شامل اشتغال کامل، رشد اقتصادی، ثبات قیمتها، نرخ بهره و بازارهای مالی و ارز، مسیر فعالیت بانک ها را جهت دهی می کند و شبکه ای منسجم از نهادهای مالی را شکل می دهد که جریان پول و سرمایه را در سطح ملی ساماندهی می نماید.

فهرست مطالب:
تعریف بانک
پیدایش بانک
دلایل لزوم پرداخت بهره
اهمیت سپرده گذاری نزد بانکها از دیدگاه بانک
انواع بانکها
بانک تجاری
بررسی زمینه فعالیت و فرایند کاری بانکها
بازار های مالی
بانکهای خارجی و نقش آن ها در بازار پول و سرمایه
بانکداری اسلامی و نقش آنها در بازار پول و سرمایه
ابزارهای بازار سرمایه در کشورهای اسلامی
بانک مرکزی
سیاست پولی ابزارها و اهداف
اهداف سیاست پولی