بررسی اضطراب و افسردگی در بین معلمان مدارس

این مقاله در مورد بررسی اضطراب و افسردگی در بین معلمان مدارس است و به تحلیل عوامل ایجاد استرس، فشارهای شغلی، واکنش های روانی و جسمانی و ارزیابی سطح شدت اضطراب و افسردگی معلمان می پردازد.

مقدمه
زندگی امروزی با هیجانات، فشارها و تنش های متعددی همراه است که افراد جامعه را به طور مستقیم تحت تأثیر قرار می دهد. هر فرد در مواجهه با عوامل اجتماعی، خانوادگی و محیطی ممکن است تجربه استرس ها و شرایط عصبی متفاوتی داشته باشد که در نهایت به بروز واکنش های روانی و جسمانی می انجامد. در این میان معلمان به عنوان افرادی که در تعامل مستمر با دانش آموزان و شرایط آموزشی قرار دارند، در معرض سطوح مختلفی از اضطراب و افسردگی هستند. محیط کاری، مسئولیت های شغلی و فشارهای ناشی از رعایت قوانین و مقررات آموزشی، همه می توانند به عنوان عوامل تنش زا عمل کرده و تعادل روانی معلمان را تحت تأثیر قرار دهند.

اضطراب به عنوان واکنشی طبیعی نسبت به موقعیت های تهدیدآمیز یا استرس زا تعریف می شود و شامل حالت هایی مانند دلشوره، نگرانی، دلهره و بی قراری است. این واکنش ها هنگامی رخ می دهند که فرد احساس کند کنترلی بر شرایط ندارد و در نتیجه با احساس درماندگی مواجه می شود. با وجود اینکه اضطراب در سطح محدود می تواند محرکی برای رشد و عملکرد بهتر باشد، افزایش آن و ادامه یافتن در طولانی مدت می تواند به اختلالات روانی جدی از جمله اضطراب مزمن و افسردگی منجر شود.

افسردگی نیز یکی از اختلالات شایع روانی است که با احساس غم، ناامیدی، کاهش انگیزه و بی انرژی بودن همراه است. این وضعیت می تواند ناشی از تجارب استرس زا، ناکامی های شغلی، فشارهای اجتماعی و تعاملات پیچیده در محیط کاری باشد. معلمان به دلیل مواجهه مداوم با مسئولیت های آموزشی، نظم و انضباط دانش آموزان و انتظارات خانواده ها، در معرض این فشارها قرار دارند و در نتیجه احتمال تجربه حالت های اضطرابی و افسردگی در آنان افزایش می یابد.

واکنش هر فرد نسبت به موقعیت های فشارزا متفاوت است و شامل روش های مقابله ای متنوعی می شود. برخی افراد با ارزیابی موقعیت و تلاش برای تغییر آن، سعی در کاهش اضطراب خود دارند و برخی دیگر با اجتناب یا تمرکز بر هیجانات، شرایط را مدیریت می کنند. پژوهش های روان شناسی نشان می دهند که عدم توانایی در مدیریت مؤثر اضطراب و افسردگی می تواند به اختلالات رفتاری و کاهش کارایی شغلی منجر شود. در نتیجه بررسی میزان اضطراب و افسردگی و شناسایی عوامل مؤثر بر آن در بین معلمان اهمیت ویژه ای دارد.

این تحقیق با هدف بررسی اضطراب و افسردگی در بین معلمان مدارس انجام شده و سعی دارد با تحلیل عوامل ایجاد و تشدید این اختلالات، تصویر دقیقی از وضعیت روانی معلمان ارائه دهد. شناخت الگوهای اضطراب و افسردگی، ارزیابی سطح شدت آنها و بررسی تفاوت ها در گروه های مختلف معلمان می تواند مبنایی برای تحلیل علمی و آماری ایجاد کند و درک بهتری از تأثیر شرایط شغلی و محیطی بر سلامت روانی معلمان فراهم آورد.

فهرست مطالب
فصل اول: کلیات تحقیق
مقدمه
اهداف تحقیق
فایده و اهمیت تحقیق
بیان مساله
موضوع تحقیق
فرضیه تحقیق
تعریف مفاهیم و واژه ها
تعریف عملیاتی اضطراب
تعریف عملیاتی افسردگی

فصل دوم: پیشینه تحقیق
تاریخچه اضطراب
تاریخچه افسردگی
تعاریف و نظریه های اضطراب
تعاریف و نظریه های افسردگی
۱- افسردگی از دیدگاه روان پویایی
۲- افسردگی از دیدگاه رفتارگرایان
۳- افسردگی از دیدگاه شناختی
۴- افسردگی از دیدگاه اجتماعی
نظریه ملانی کلاین
نظریه کامرون
نظریه ادوارد بیبرنیک
نظریه الکساندر لوئی
انواع اضطراب
۱- اضطراب موقعیتی
۲- اضطراب خصیصه ای
انواع افسردگی
۱- افسردگی در نوجوانی
۲- افسردگی پنهان
۳- افسردگی اتکائی
۴- افسردگی رجعتی
۵- افسردگی پس از زایمان
۶- افسردگی نوروتیک
۷- افسردگی عضوی
۸- افسردگی علاقی
۹- افسردگی ناشی از موفقیت
۱۰- افسردگی ناشی از مصرف دارو
۱۱- افسردگی در نتیجه پیری
۱۲- افسردگی فصلی
۱۳- افسردگی در دانشجویان

ملاک های تشخیص اضطراب DSM-IV
ملاک های تشخیص اضطراب ناشی از اختلال طبی عمومی
ملاک های تشخیص اختلال اضطراب منتشر
ملاک های تشخیص دوره افسردگی عمده DSM-IV

درمان اضطراب
۱- درمان دارویی اضطراب
بنزوویازپین ها
فعالیت فارماکولوژیک
عوارض جانبی
مسمومیت
داروهای بلوکه کننده بتا–آدرنرژیک
مهارکننده های مونوآمین اکسید
۲- روش های خودمیزانی کاهش اضطراب
آرام سازی
بیوفیدبک

انواع درمان های اختلالات افسردگی
۱- درمان افسردگی پسیکوزی:
الف) درمان های فیزیکی و زیست شناسی
ب) شیمی درمانی
الف– درمان های فیزیکی و زیست شناسی
ب) روان درمانی

درمان دارویی افسردگی بر اساس نظریه زیست شناسی
الکتروشوک درمانی
درمان افسردگی براساس نظریه روان پویایی
درمان افسردگی براساس نظریه یادگیری

انواع درمان های افسردگی
۱- شناخت درمانی
۲- رفتاردرمانی
۳- درمان بین فردی (IPT)
۴- روان درمانی تحلیل گرا
۵- روان درمانی حمایتی
۶- گروه درمانی
۷- روان درمانی خانواده

فصل سوم: روش پژوهش
جامعه آماری
آزمودنی ها
نمونه و روش نمونه گیری
ابزار تحقیق
۱- تحول هشیاری نسبت به خود O3
۲- نیروی من
۳- گرایش پارانویایی L
۴- گرایش به گناهکاری O
۵- تنش ارگی O4

خصوصیت های آزمون افسردگی «بک»
۱- اعتبار و ثبات آزمون افسردگی
۲- روش و اجرای آزمون افسردگی
۳- پرسشنامه آزمون افسردگی
۴- مزایای آزمون افسردگی
۵- نمره گذاری آزمون افسردگی
۶- جدول تخمین میزان افسردگی
جدول هنجار گزینی ایرانی مقیاس افسردگی بک
معیارها و میزان های عددی آزمون افسردگی
روش نمره گذاری

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل
تجزیه و تحلیل داده ها
جدول افسردگی مدارس استثنایی
جدول افسردگی مدارس عادی
جدول اضطراب مدارس استثنایی
جدول افسردگی عادی
آزمون فرضیه
فرمول محاسبه واریانس
فرمول محاسبه t استودنت
فرمول محاسبه واریانس
فرمول محاسبه t استودنت
الف– فرض صفر
ب– فرض صفر
فرمول محاسبه t استودنت
ج– فرض صفر

فصل پنجم: نتیجه گیری
خلاصه مراحل تحقیق
محدودیت ها
پیشنهادات
پرسشنامه آزمون
آزمون افسردگی بک
منابع و مآخذ