
بیان مساله:
شرکت های فعال در بازار بورس اوراق بهادار برای ادامه فعالیت های تولیدی و توسعه ای خود نیازمند دسترسی به منابع مالی کافی هستند. تامین سرمایه نه تنها به بقای شرکت ها کمک می کند، بلکه زمینه رشد و بهره وری اقتصادی را نیز فراهم می سازد. مدیریت مالی در شرکت ها با تمرکز بر استراتژی های تامین مالی، به دنبال بهینه سازی ساختار سرمایه و افزایش سودآوری است. انتخاب روش های مناسب تامین مالی و تعیین منابع بهینه، تاثیر مستقیمی بر ارزش شرکت و رضایت سهامداران دارد و بنابراین از مسائل حیاتی در تصمیم گیری های مالی محسوب می شود.
منابع تامین مالی شرکت ها به دو دسته کلی منابع با هزینه و بدون هزینه تقسیم می شوند. منابع بدون هزینه شامل پیش دریافت ها از مشتریان، بدهی های تجاری، سود سهام پرداختنی و هزینه های پرداختنی است. این منابع معمولاً برای تامین نیازهای کوتاه مدت شرکت مورد استفاده قرار می گیرند و محدودیت ها و هزینه های کمتری دارند. منابع با هزینه شامل منابع داخلی مانند سود انباشته و منابع خارجی مانند وام های بانکی کوتاه مدت و بلندمدت و انتشار سهام جدید هستند. استفاده از منابع خارجی به دلیل توانایی جذب مبالغ قابل توجه و ایجاد تعهدات مالی بلندمدت، گزینه ای مهم برای شرکت ها محسوب می شود.
تعیین اثر استراتژی های مختلف تامین مالی بر سودآوری شرکت ها، نقش کلیدی در برنامه ریزی مالی ایفا می کند. شناخت روش های تامین مالی کوتاه مدت و بلندمدت و نحوه استفاده از آن ها، به مدیران مالی کمک می کند تا جریان نقدینگی و سرمایه شرکت را بهینه کنند. تامین مالی کوتاه مدت عمدتاً برای پشتیبانی از سرمایه گذاری های موقت در دارایی های جاری استفاده می شود و شامل ابزارهایی مانند اعتبار تجاری، وام های کوتاه مدت بانکی، دریافت وجوه از موسسات مالی تجاری و صدور اسناد تجاری است. تامین مالی بلندمدت شامل انتشار سهام عادی و ممتاز، اوراق قرضه، اوراق مشارکت و اوراق قابل تبدیل است و قابلیت پشتیبانی از سرمایه گذاری های بزرگ و بلندمدت شرکت را فراهم می کند.
تئوری سلسله مراتبی مایرز در انتخاب منابع تامین مالی نشان می دهد که شرکت ها ترجیح می دهند ابتدا از منابع داخلی استفاده کنند، سپس در صورت نیاز به منابع خارجی، به ترتیب از بدهی ها، اوراق قابل تبدیل و در نهایت سهام عادی بهره برداری کنند. این الگو نشان می دهد که انتخاب منابع مالی به شرایط نقدینگی، جریان نقدی و نیازهای سرمایه ای شرکت وابسته است و هر تصمیم تامین مالی باید متناسب با اهداف سودآوری و افزایش ارزش سهامداران اتخاذ شود.
استراتژی مالی چارچوبی برای هدایت تصمیمات شرکت در زمینه منابع مالی ایجاد می کند و مجموعه ای پویا از واکنش ها و پاسخ ها به شرایط محیطی و واکنش سایر سازمان ها را در بر می گیرد. هدف اصلی این استراتژی افزایش سودآوری شرکت با کمترین هزینه و بهبود ارزش سهامداران است. از این رو، تعیین نوع استراتژی تامین مالی و شناخت عوامل تاثیرگذار بر انتخاب آن، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
شناسایی ارتباط میان نوع تامین مالی و سودآوری شرکت ها، نحوه تاثیرگذاری دارایی های ثابت و ظرفیت سودآوری شرکت، می تواند اطلاعات دقیقی درباره اولویت بندی استراتژی های مالی ارائه دهد. بررسی عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در این زمینه، تصویر واقعی از اثرات استراتژی های تامین مالی بر سودآوری شرکت ها ارائه می کند و امکان انتخاب روش های بهینه تامین مالی برای افزایش کارایی سرمایه را فراهم می سازد.