گزارش کارآموزی تولید نوشابه گازدار به بررسی مراحل کامل فرآیند تولید شامل تصفیه آب، تهیه عصاره، تزریق گاز CO2، پر کردن بطری و کنترل کیفی نوشابه های غیر الکلی گازدار می پردازد.

مقدمه
نوشابه های گازدار یکی از پرمصرف ترین نوشیدنی های غیر الکلی در جهان محسوب می شوند که تاریخچه آن به هزاران سال پیش بازمی گردد. بشر همواره به دنبال راه هایی برای بهبود طعم و خواص آب مصرفی خود بوده است و افزودن مواد شیرین کننده، طعم دهنده ها و سایر ترکیبات طبیعی به آب، مسیر پیدایش نوشابه ها را هموار کرد. شواهد تاریخی نشان می دهد که ایرانی ها از بیش از ۲۵۰۰ سال پیش با حرارت دادن نیشکر و تهیه کارامل، شربت هایی با خواص درمانی تولید می کردند. این شربت ها در ابتدا جنبه درمانی داشتند، اما به مرور زمان، تکنیک ها و فرمول های تولید نوشابه های غیر الکلی گازدار توسعه یافته و به شکل امروزی درآمدند.
آب به عنوان اصلی ترین جزء نوشابه های گازدار، سهمی بیش از ۹۰ درصد از حجم نوشابه را تشکیل می دهد. کیفیت و خلوص آب مورد استفاده، نقش بسیار مهمی در حفظ طعم، شفافیت و ماندگاری محصول دارد. منابع آبی شامل آب های سطحی، آب های زیرزمینی و آب باران می توانند مبنای تولید نوشابه قرار گیرند. تصفیه آب صنعتی با روش های پیشرفته مانند اسمز معکوس (RO) و عبور از فیلترهای متعدد، استفاده از محلول های ضد رسوب و کلرزدا، و عبور از سیستم های اشعه فرابنفش (UV) باعث حذف ناخالصی ها و میکروارگانیسم های مضر شده و آب را برای تولید نوشابه آماده می کند.
در تولید نوشابه گازدار، واحد عصاره یا بنیان نوشابه، بخش حیاتی فرآیند به شمار می آید. شربت اولیه با استفاده از شکر و شیرین کننده ها آماده شده و پس از فیلتراسیون، طعم دهنده ها و عصاره های مخصوص به آن اضافه می شوند. انواع عصاره ها بسته به نوع نوشابه، از جمله عصاره های ساده یا پرتغالی، به نوشابه طعم و رنگ خاص می دهند. همچنین، ضدعفونی کردن تجهیزات و دستگاه های عصاره خانه، یکی از مراحل کلیدی برای حفظ کیفیت محصول و جلوگیری از آلودگی های میکروبی است.
گاز دی اکسید کربن (CO2) عنصر اساسی برای تولید نوشابه های گازدار است که با استفاده از تجهیزات مخصوص برج شستشو، رطوبت گیری، چیلر و سایر دستگاه های کنترل، به نوشابه تزریق می شود. حضور دقیق گاز CO2 نه تنها طعم و کارایی نوشابه را تعیین می کند، بلکه میزان گازدهی، شفافیت و حفظ کیفیت محصول در طول زمان را تضمین می کند.
بخش بعدی فرآیند تولید شامل بطری شویی، پر کردن، درب گذاری و بسته بندی است که به دقت کنترل می شوند تا محصول نهایی از نظر کیفیت، ایمنی و بهداشت در بالاترین سطح قرار گیرد. آزمایشات کنترل کیفی، شامل اندازه گیری بریکس، بومه، درصد قند، اسیدیته، چگالی، pH و تست های میکروبی و شیمیایی، اطمینان می دهد که نوشابه تولید شده مطابق با استانداردهای بین المللی و ملی است.
با توجه به اهمیت نوشابه های گازدار در صنایع غذایی، این گزارش کارآموزی به بررسی کامل مراحل تولید، از تصفیه آب و تهیه عصاره تا گازدهی، پر کردن و کنترل کیفی نوشابه می پردازد.
فهرست مطالب
تاریخچه نوشابه ۱
فصل اول : آب
آب ۲
تصفیه آب ۲
فصل دوم : واحد عصاره
عصاره یا بنیان نوشابه ۳
افزودنیهای مجاز در نوشابه ۳
شیرین کننده ها ۳
تهیه شرب اولیه از شکر جامد ۴
فیلتراسیون شربت اولیه ۴
تهیه شربت غذایی (عصاره) ۴
طعم دهنده ها ۵
عصاره نوشابه های پرتغالی ۵
عصاره نوشابه های ساده ۵
ضدعفونی کردن دستگاههای عصاره خانه ۵
فصل سوم : گاز Co2
تولید گاز Co27
برج شستشو ۷
رطوبت گیری یا جدا کننده آب ۷
چیلر ۸
فصل چهارم: بطری شوی
بطری شوی ۹
اندازه گیری درصد سود در بطری شور ۱۰
آینه بان ۱۰
فلومیکس ۱۰
کربوکولر ۱۱
پرکردن بطری ۱۲
آزمایش نقطه پر شده ۱۲
دستگاه تشتک زن ۱۳
پرکن جعبه نوشابه ۱۳
فصل پنجم : کنترل کیفی
مقدمه کنترل کیفی ۱۵
آزمایشات انجام گرفته روی نوشابه ۱۵
آزمایش بریکس ۱۵
مقدار بریکس ۱۵
آزمایش بومه ۱۶
اندازه گیری فشار، دما و گاز Co216
اندازه گیری درصد قند ۱۷
آزمایش اسیدیته ۱۷
تعیین چگالی ۱۷
آزمایش pH 17
آزمایشات میکروبی و شیمیایی ۱۸
آزمایشات میکروبی ۱۸
تقسیم بندیهای کارهای میکروبی ۱۸
ساخت محیط کشت ۱۸
انواع محیط کشت ۱۹
روش انجام آزمایش میکروبی ۲۰
نتایج آزمایشات انجام شده ۲۱
آزمایشات هفتگی ۲۲