مقاله چوب و فراورده های آن در مصارف مختلف

مقدمه:
چوب یکی از قدیمی ترین و در عین حال پیچیده ترین مواد طبیعی است که نقش حیاتی در زندگی بشر و صنایع مختلف ایفا کرده است. این ماده به دلیل ساختار ناهمگون خود، ویژگی های مکانیکی متفاوتی در نقاط مختلف دارد و مقاومت آن در جهت های مختلف الیاف متفاوت است. مقاومت کششی چوب در امتداد الیاف به مراتب بیشتر از مقاومت آن در جهت عمود بر الیاف است، بنابراین در طراحی سازه ها و کاربردهای مهندسی، معمولاً از این ویژگی برای بهره برداری بهینه از مقاومت چوب استفاده می شود. مقاومت فشاری چوب نیز در امتداد تارها افزایش می یابد و هرچه چوب متراکم تر باشد، توانایی تحمل فشار آن بیشتر می شود. در شرایطی که چوب به حجم حدود یک سوم حجم اولیه خود فشرده شود، بیشترین مقاومت فشاری آن مشاهده می شود و در حالت متراکم، این مقاومت می تواند تا ده برابر مقاومت فشاری در جهت عمود بر الیاف افزایش یابد. در جهات مایل نسبت به الیاف، مقاومت چوب تقریباً برآیندی از مقاومت های دو جهت عمود بر هم است و این ویژگی ها، چوب را به ماده ای قابل پیش بینی و در عین حال انعطاف پذیر برای کاربردهای متنوع تبدیل می کند.

ساختار داخلی چوب، شامل درون چوب و پوست خارجی آن است که ویژگی های فیزیکی و شیمیایی چوب را تعیین می کند. درون چوب از سلول ها و الیاف متراکم تشکیل شده و انواع مختلف درون چوب ویژگی های متفاوتی دارند. نوع چوب، سختی و تراکم آن، میزان رطوبت و شرایط محیطی در زمان برداشت، همه بر خواص مکانیکی و دوام چوب تأثیر می گذارند. چوب سخت و چوب نرم، دو دسته اصلی چوب ها را تشکیل می دهند که هر کدام کاربردها و مزایای خاص خود را دارند. چوب های سخت معمولاً در سازه های باربر، مبلمان و کف پوش استفاده می شوند، در حالی که چوب های نرم در ساخت ابزار، قاب ها و صنایع سبک تر کاربرد دارند.

خشکاندن چوب، از دیگر مراحل مهم در آماده سازی چوب برای مصارف صنعتی و ساختمانی است. چوب سبز، به دلیل رطوبت بالا، دارای وزن زیاد و مقاومت کمتر است و خشکاندن آن موجب کاهش وزن، افزایش دوام و بهبود خواص مکانیکی می شود. فرآیند خشک کردن چوب می تواند به روش طبیعی یا صنعتی انجام شود و بسته به نوع چوب و کاربرد نهایی، میزان رطوبت هدف تعیین می شود. علاوه بر این، چوب با سوختن، تغییرات شیمیایی و فیزیکی متعددی را تجربه می کند که منجر به تولید حرارت، ذغال چوب و سایر فرآورده ها می شود. ذغال چوب، به دلیل تراکم انرژی بالا و کاربردهای متنوع، از جمله سوخت های صنعتی و خانگی، اهمیت ویژه ای دارد.

کاربرد چوب در معماری داخلی و طراحی فضایی، نقش بسزایی دارد. از چوب برای ساخت مبلمان، دیوارپوش، کف پوش، سقف های کاذب و تزئینات داخلی استفاده می شود و با انتخاب نوع مناسب چوب، می توان استحکام، زیبایی و دوام را همزمان تأمین کرد. همچنین، فرآورده های چوبی شامل الوار، تخته، نئوپان و سایر مواد مشتق از چوب، امکان استفاده گسترده تر از منابع چوبی را فراهم می کنند و بهینه سازی مصرف چوب در صنایع مختلف را ممکن می سازند.

چوب علاوه بر کاربردهای ساختمانی، در تولید ابزار، صنایع دستی، وسایل حمل و نقل، کاغذسازی و حتی سوخت نقش دارد. انتخاب صحیح نوع چوب بر اساس سختی، تراکم، مقاومت مکانیکی و شرایط محیطی، اهمیت بسیاری دارد. چوب های پوسیده یا نیم سوز، به دلیل کاهش خواص مکانیکی، محدودیت های کاربردی دارند و برای استفاده در مصارف سازه ای مناسب نیستند، اما می توانند در تولید ذغال یا مصارف دیگر بازیافت شوند.

استفاده گسترده از چوب و فرآورده های آن در زندگی روزمره، اهمیت شناخت دقیق ویژگی های مکانیکی، شیمیایی و فیزیکی این ماده را آشکار می کند. مقاومت، انعطاف پذیری، قابلیت شکل پذیری و دوام چوب، آن را به یکی از حیاتی ترین مواد طبیعی تبدیل کرده است و در صنایع متنوعی از معماری داخلی تا تولید ذغال و ابزارآلات کاربرد دارد. بررسی دقیق ویژگی ها و رفتار چوب در شرایط مختلف، امکان بهره برداری بهینه و کاهش ضایعات را فراهم می کند و توسعه روش های فرآوری چوب، کاربردهای آن را در مصارف صنعتی و خانگی گسترده تر می سازد.

فهرست مطالب:
مقدمه
چوب
از جمله مهم ترین کاربردهای چوب
ساختار
درون چوب
انواع درون چوب
انداختن درخت و حمل الوار
انواع چوب
چوب سخت
چوب نرم
چوب مناسب آتش
خشکاندن چوب
چوب سبز
چوب خشک
چرا چوب می سوزد؟ … تغییرات شیمیایی
ذغال سنگ
انتخاب صحیح چوب
ذغال یا چوب؟
ذغال چوب
مشخصات چوبهای گوناگون (چوب آتشگیر- خاکستر- چوب سبز)
حمل چوبهای نیم سوز
چوبهای پوسیده
کاربرد چوب در معماری داخلی
منابع