پاورپوینت اصول زراعت و نگهداری پنبه

این پاورپوینت در مورد اصول زراعت و نگهداری گیاه پنبه است و به بررسی کاشت، داشت، آفات، بیماری ها، برداشت و شرایط اقلیمی و خاکی مناسب برای تولید پنبه با کیفیت و عملکرد بالا می پردازد.

مقدمه:
پنبه یکی از مهمترین گیاهان زراعی در جهان و ایران است که از خانواده Malvaceae و جنس Gossypium محسوب می شود و گونه های آن به دیپلوئید و تترائید تقسیم شده اند. این گیاه یکساله و دولپه بوده و سابقه کشت آن به پنج هزار سال قبل برمی گردد. مبدا پنبه قاره های آسیا و آفریقا هستند و شواهد تاریخی نشان می دهد که هرودوت، تاریخ نویس یونانی، از آن به نام درخت پشم در هندوستان یاد کرده است. در ایران نیز کشت پنبه از دیرباز رایج بوده و مارکوپولو در سفرنامه خود به کشت این محصول در ایران اشاره کرده است. در زمان قاجاریه بذر الیاف متوسط پنبه توسط یک کشیش آمریکایی به ایران وارد شد و از آن زمان روند کاشت و توسعه این گیاه ادامه یافته است.

از مهمترین گونه های پنبه در دنیا، hirsutum و barbadense بیشترین سهم را دارند که گونه hirsutum به دلیل الیاف بلند و قابلیت مکانیزاسیون، محبوبیت بیشتری پیدا کرده است. در ایران نیز ارقام مختلفی از جمله ساحل، ورامین، سایروکا، تادلا، گیزا و دگستر به صورت عمومی کشت می شوند که سهم عمده مربوط به ارقام ساحل و ورامین است. پنج واریته آمریکایی که بیش از ۹۰ درصد کشت پنبه را شامل می شوند شامل آکالا 4024، امپایی ستون، ویل 2 بی، کوکر 100 ویلت و دلتا پاین هستند. این ارقام به دلیل کیفیت الیاف و عملکرد مطلوب، توجه کشاورزان و تولیدکنندگان را به خود جلب کرده اند.

عوامل اقلیمی و محیطی نقش بسیار مهمی در رشد و عملکرد پنبه دارند. درجه حرارت پایه برای پنبه بین ۱۳ تا ۱۵ درجه سانتی گراد است و جوانه زنی در دمای حدود ۲۲ درجه سانتی گراد به بهترین شکل انجام می شود. دمای مطلوب برای رشد پنبه بین ۲۱ تا ۲۶ درجه سانتی گراد و برای گل دهی و میوه دهی بین ۲۶ تا ۳۲ درجه سانتی گراد است. گیاه قادر به تحمل حرارت بین ۳۵ تا ۴۵ درجه سانتی گراد می باشد و به طور کلی در گروه گیاهان گرما دوست و نور پسند قرار می گیرد. نور کافی از عوامل تعیین کننده کیفیت و کمیت محصول است و کمبود آن باعث ریزش گل ها و قوزه ها می شود. پنبه برای رشد به آب کافی نیاز دارد و کمبود آب یا افزایش دما موجب زودرسی و گل دهی سریع می شود. بارندگی سالانه ۴۰۰ تا ۶۵۰ میلی متر و آبیاری منظم باعث موفقیت در کشت این گیاه می شود، به ویژه در مرحله رشد زایشی که حساس ترین مرحله به تنش آبی است.

خاک مناسب برای پنبه معمولاً شنی یا رسی، حاصلخیز و با عمق زیاد است. پنبه به محدوده PH بین ۵ تا ۱۰ حساسیت زیادی ندارد و مقاوم به شوری محسوب می شود. آماده سازی بستر بذر شامل شخم پاییزه عمیق و کودپاشی قبل از کاشت است و عمق کاشت بسته به زمان و بافت خاک بین ۳ تا ۷ سانتی متر متغیر است. تراکم مناسب بوته ها حدود ۶۰ هزار بوته در هکتار است و بذر کرک دار باید قبل از کاشت ضدعفونی شود.

مرحله گل دهی تا چهار هفته پس از آن اهمیت ویژه ای دارد زیرا بیش از ۹۰ درصد غوزه های قابل برداشت در این مدت شکل می گیرند. کنترل تنش های محیطی و مبارزه به موقع با آفات در این بازه زمانی اهمیت دارد. آفات مهم پنبه شامل لارو سیمی، مگس هیلمیا، شب پره زمستانه، تریپس، شته سبز، کنه تار عنکبوتی، سن یونجه و زنجره هستند که به شیوه های زراعی، شیمیایی و بیولوژیک مدیریت می شوند. همچنین علف های هرز مانند تاج خروس، گاوپنبه، پیچک، اویار سلام و دیگر گونه ها در صورت کنترل نشدن، می توانند عملکرد پنبه را کاهش دهند.

برداشت پنبه در ایران عمدتاً دستی انجام می شود و کارگران به طور متوسط ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم در روز جمع آوری می کنند. در برخی مناطق از دستگاه های مکنده پنبه چین استفاده می شود که کیفیت الیاف را کاهش می دهد و بخشی از محصول بر روی بوته باقی می ماند. روش های برداشت، مدیریت آفات و بیماری ها، آبیاری منظم و مراقبت از بستر کشت، همگی در تولید محصولی با کیفیت و عملکرد بالا نقش دارند.