گزارش کارآموزی قسمت های مختلف خطوط در حال کار مترو در تهران

این گزارش کارآموزی در مورد قسمت های مختلف خطوط در حال کار مترو در تهران است و به بررسی طراحی تونل ها، سیستم های نگهداری، حفاری، تجهیزات ریلی، ایمنی، تهویه و مدیریت پشتیبانی خطوط ریلی می پردازد.

مقدمه:
حمل و نقل ریلی به عنوان یکی از مؤثرترین و پایدارترین روش های جابجایی مسافر و بار در جهان مطرح است. این سیستم به دلیل مقرون به صرفه بودن، کاهش آلایندگی محیط زیست و قابلیت جابجایی حجم بالای مسافر، نقش کلیدی در توسعه شهری و کاهش تراکم ترافیک ایفا می کند. مترو، به عنوان یکی از شاخص ترین زیرساخت های حمل و نقل ریلی در تهران، با ایجاد شبکه ای گسترده و تحت پوشش، امکان جابجایی سریع و ایمن شهروندان را فراهم می آورد و علاوه بر بهبود کیفیت زندگی، کاهش زمان سفر و ارتقای بهره وری سیستم های شهری را به دنبال دارد.

در طراحی و احداث خطوط مترو، شناخت کامل از ویژگی های زمین شناسی، توپوگرافی و شرایط محیطی منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است. تونل های مترو در دل توده های سنگی و خاکی حفر می شوند و ایجاد این فضاها موجب تغییر تعادل طبیعی سنگ ها و خاک های اطراف می گردد. سقف، کف و دیواره های جانبی تونل ها تحت تأثیر بارگذاری و تغییر شکل قرار می گیرند و بدون سیستم های نگهداری مناسب، احتمال ریزش یا گسیختگی آنها وجود دارد. استفاده از وسایل نگهداری ثابت یا انعطاف پذیر، با در نظر گرفتن خواص سنگ و شرایط محیطی، امکان ایجاد حالت تعادل جدید و پایداری طولانی مدت تونل ها را فراهم می کند. انتخاب بهترین روش نگهداری، ترکیبی از ایمنی بالا و صرفه اقتصادی است و مهندسان مترو برای دستیابی به این هدف، روش های متعددی را بسته به نوع زمین، تجهیزات و شرایط عملیاتی به کار می گیرند.

حفاظت و نگهداری خطوط مترو شامل بررسی و کنترل روسازی مسیر، نقاط تلاقی خطوط، سوزن ها و تجهیزات مرتبط است. مدیریت پشتیبانی و نگهداری خطوط ریلی در تهران شامل برنامه ریزی منظم بازرسی، تعمیر و روان کاری سوزن ها و اجرای عملیات نگهداری دوره ای است. این اقدامات باعث می شوند سیستم خطوط مترو، حتی در شرایط پرترافیک و فشار عملیاتی بالا، عملکرد پایدار و ایمنی لازم را حفظ نماید. استفاده از ابزارها و ماشین آلات تخصصی نظیر دستگاه های اندازه گیری خط، ماشین های زیرکوب، رگلاتور بالاست و تجهیزات حفاری تونل، علاوه بر افزایش دقت و کیفیت عملیات، امکان کاهش هزینه های نگهداری را نیز فراهم می کند.

حفاری تونل ها با روش های مختلفی از جمله TBM، روش اتریشی و ماشین های سپردار انجام می شود که هر کدام بسته به شرایط زمین شناسی، نیازهای پروژه و نوع ترافیک خطوط انتخاب می شوند. ارزیابی ژئوتکنیکی و زمین شناسی، نقشه برداری دقیق و بررسی شرایط محیطی، پایه طراحی ایمن و اقتصادی تونل ها هستند. سیستم های تهویه، روشنایی و هوای فشرده نیز از اجزای حیاتی خطوط مترو به شمار می آیند که عملکرد مناسب آنها، علاوه بر تضمین ایمنی کارکنان و مسافران، تأثیر مستقیمی بر دوام و کیفیت نگهداری مسیر دارد.

در خطوط مترو، بهینه سازی مسیرها و کاهش سایش در قوس های تنگ، استفاده از روان کننده ها و برنامه ریزی دقیق حرکت قطارها، بخشی از فرآیندهای مستمر نگهداری و مدیریت خطوط محسوب می شود. این اقدامات باعث افزایش عمر مفید تجهیزات و کاهش خطرات ناشی از خرابی های ناگهانی می شود. همچنین مستندسازی اطلاعات فنی و روند بازرسی ها، امکان تحلیل عملکرد و برنامه ریزی بهتر برای تعمیرات دوره ای و پیشگیرانه را فراهم می کند.

گزارش حاضر، با تمرکز بر قسمت های مختلف خطوط در حال کار مترو تهران، تلاش دارد دانش عملی و آشنایی کامل با سیستم های نگهداری، روش های حفاری تونل، تجهیزات خطوط ریلی، مدیریت پشتیبانی و بازرسی ها را به تصویر بکشد. این بررسی شامل تحلیل سیستم های ایمنی، تهویه، روشنایی، ژئوتکنیک، ماشین آلات تخصصی و روش های کنترل سایش در مسیرهای پرسرعت است. آشنایی با این فرآیندها، نه تنها درک عمیقی از عملکرد خطوط مترو و تعامل بین تجهیزات و محیط فراهم می کند، بلکه امکان مدیریت بهینه و پایداری بلندمدت این شبکه حمل و نقل حیاتی را ایجاد می نماید.

فهرست مطالب
فصل اول: آشنایی با مکان کارآموزی ۷
۱-۱ جغرافیا ۹
۱-۱-۲: مکان شهر تهران ۱۰
۱-۱-۳: تهران و آب و هوای آن : ۱۰
۱-۱-۴: توپوگرافی پهنه ی تهران : ۱۱
۱-۱-۵ : جریان اقلیمی در فضای تهران ۱۳
۱-۱-۶ : مناطق مسکونی ۱۴
۱-۱-۷ : راههای ارتباطی ۱۵
۱-۱-۸: صنعت ۱۵
۱-۱-۹ : کشاورزی ۱۵
۱-۱-۱۰: رودخانه ها ۱۶
۱-۲) زمین شناسی : ۱۶
۱-۲-۱: موقعیت زمین شناسی تهران ۱۶
۱-۲-۲: موقعیت تکتونیکی تهران ۱۷
۱-۲-۳: زمین شناسی گستره ی تهران ۱۸
الف ) سازند آبرفتی هزار دره ۱۸
ب) سازند آبرفتی ناهمگن شمال تهران ۲۰
ج) سازند آبرفتی تهران ۲۱
۱-۳- دلایل ساخت مترو ۲۲
۱-۴) تاریخچه ی احداث مترو درجهان ۲۳
۱-۵) تاریخچه متروی تهران ۲۴
۱-۶) تفاوت های مترو ی تهران با متروی کرج ۲۷
۱-۷) کلیاتی در مورد متروی تهران ۲۸
۱-۸) تاسیسات مکان کارآموزی ۲۹

فصل دوم: ارزیابی بخش های مرتبط با رشته ی علمی کارآموزی ۳۰
۲-۱)ایمنی ۳۱
اقدامات پیشگیرانه ۳۱
۲-۲) تهویه ۳۲
۲-۳) سیستم نگهداری : ۳۳
۲-۴) روشهای حفاری تونل ؛ ۳۴
۲-۵) آبکشی ۳۵
۲-۶) سیستم روشنایی ؛ ۳۶
۲-۷) هوای فشرده ۳۷
۲-۸) ژئوتکنیک ۳۷
۲-۸-۱: بررسی های زمین شناسی ۳۷
۲-۸-۲: بررسی های ژئوتکنیکی : ۳۸
۲-۸-۳:بررسی های نقشه برداری ۳۹
۲-۹ روشهای حفاری تونل توسط TBM 43
۲-۹-۱: مفاهیم اساسی در خصوص ماشین حفاری TBM و ماشین پشتیبان SM: 43
۲-۹-۲: انواع ماشین های سپردار : ۴۷
۲-۹-۳: محیط پیرامون مقاله : ۴۹
۲-۹-۴ کارکرد TBM و طبقه بندی توده سنگ ؛ ۵۱
۲-۹-۵) استفاده از ماشین حفار شیلد ؛ ۵۲
۲-۹-۶ ) استفاده از روش اتریشی : ۵۲
۲-۹-۷) ماشین حفار Zokor 53
۲-۱۰ مدیریت پشتیبانی و نگهداری خطوط ۵۶
۲-۱۰-۱) مدیریت پشتیبانی و نگهداری خطوط ۵۷
مدیریت پشتیبانی و نگهداری خطوط ۵۸
مدیریت پشتیبانی و نگهداری خطوط ۶۰
۲-۱۰-۳)آشنایی با نحوه و روند برآورد میزان هزینه تعمیر و نگهداری خطوط ریلی (متروی تهران) ۶۴
ضرایب پیمان: ۶۵
دستگاه نظارت : ۶۶
۲-۱۰- ۴) خدمات تعمیر ونگهداری شبکه خطوط و سوزن ها : ۶۷
تعهدات پیمانکار ۶۸
شرح خدمات فنی پیمانکار ۶۸
بخشی از تعهدات کارفرما ۶۹
شرح خدمات دستگاه نظارت ۶۹
خدمات بازرسی فنی خطوط و سوزن ۷۰
خدمات تعمیرات و نگهداری شبکه خطوط و سوزن ۷۰
برنامه بازرسی خطوط ۷۸
برنامه بازرسی نقاط تلاقی ۷۹
روغن کاری سوزن ها ۸۱
نقاط تلاقی خطوط – گزارش بازرسی ۸۱
۲-۱۰-۶) نمونه ای ازنمودار فعالیت چندگانه(MAC) 83
انواع روش های حفاری تونل متروی تهران : ۹۰
موقعیت گریس پمپهای داخل تونل : ۹۰
۲- ۱۱ معرفی ماشین آلات وتعمیرونگهداری خطوط ریلی ۹۱
دستگاه اندازه گیر خط ۹۳
۲-۱۱-۲) دستگاه اندازه گیر خط مدل EM 50 94
۲-۱۱-۳) ماشین زیرکوب مدل ۰۸ – ۱۶ SPLIT HEAD 102
۲-۱۱-۴) ماشین رگلاتور بالاست مدل PBR 400U – RS 110
۲-۱۲) بررسی انواع روشهای عملی جهت جلوگیری از سایش در قوس های تنگ ۱۱۵

فصل سوم آزمون آموخته ها ، نتایج و منابع ۱۱۸
۳-۱) آزمون آموخته ها : ۱۱۹
۳-۲) نتیجه گیری و پیشنهادات : ۱۲۰
فهرست منابع: ۱۲۲
شکل ماشین آلات ۱۲۳