گزارش کارآموزی در تونل مترو

مقدمه:
تونل مترو یکی از پیچیده ترین سازه های ترابری شهری است که در محیط های شهری پرجمعیت مانند تهران اهمیت حیاتی دارد. اجرای تونل مترو نیازمند مدیریت دقیق، هماهنگی بین مراحل حفاری، نگهداری و ایمنی است و هر مرحله از کار با توجه به شرایط زمین، نوع خاک و وضعیت آب های زیرزمینی طراحی و اجرا می شود. شرایط خاک در مسیر تونل می تواند متغیر و غیرقابل پیش بینی باشد؛ در برخی بخش ها خاک ریزشی و نرم است و نیاز به تثبیت با هوای فشرده، پیش زهکشی، تزریق دوغاب یا یخبندان دارد، در حالی که در زمین های سنگی و سخت، حفاری به وسیله ماشین آلات مکانیزه و هیدرولیکی با سرعت و دقت بیشتری انجام می شود.

استفاده از روش های عایق کاری و آب بندی در تونل مترو نقش حیاتی دارد، زیرا آب موجود در خاک می تواند نفوذ کرده و پایداری بتن و سازه های تونل را تحت تأثیر قرار دهد. یکی از مواد موثر در این زمینه Penetron است که با خاصیت کریستال سازی، بتن را در برابر نفوذ آب و مواد شیمیایی مقاوم می سازد. این ماده در اثر ترکیب با آب به دو فاز جامد و مایع تقسیم می شود؛ فاز مایع شامل محلول مواد فعال و فاز جامد با چسبندگی بالا به بتن، محافظتی دائمی ایجاد می کند. با نفوذ این مواد به لوله های موئینه بتن، مقاومت سازه در برابر فشار آب و مواد شیمیایی افزایش می یابد و طول عمر تونل تضمین می شود.

ابعاد و شکل مقطع تونل، ایجاد کارگاه های موقت برای مونتاژ، برشکاری، سوراخکاری و نصب تأسیسات، از جمله بخش هایی است که در عملیات اجرایی باید با دقت انجام شود. همچنین مدیریت منابع مانند مخازن سیمان، سوخت و ماشین آلات کارگاهی، بخش مهمی از روند اجرای پروژه را تشکیل می دهد. تونل های مترو علاوه بر حفظ پایداری سازه، نیازمند سیستم تهویه مناسب هستند تا جریان هوا و شرایط محیطی داخل تونل در محدوده استاندارد حفظ شود.

حفاری تونل در زمین های خاکی ریزشی با چالش های متفاوتی روبه رو است. استفاده از هوای فشرده موجب افزایش فشار در جبهه کار و جلوگیری از ورود آب به داخل تونل می شود. پیش زهکشی نیز با خارج کردن آب های زیرزمینی قبل از آغاز حفاری، امکان تثبیت زمین را فراهم می کند. تزریق دوغاب و یخبندان، روش های دیگر تثبیت زمین هستند که بسته به شرایط خاک و عمق حفاری انتخاب می شوند. در مسیر تونل، مطالعات زمین شناسی، بررسی موقعیت گسل ها و ارزیابی نفوذپذیری خاک، جزو مراحل ضروری هستند که تأثیر مستقیم بر انتخاب روش حفاری و طراحی تونل دارند.

کارگاه های تونل مترو شامل بخش های مونتاژ، برشکاری، سوراخکاری و تأسیسات هستند که هرکدام وظایف خاصی دارند. منازل کارگری، ساختمان های نظارت و مخازن انبار سیمان و سوخت نیز جزو بخش های حیاتی پروژه محسوب می شوند. تمامی این بخش ها باید به گونه ای سازماندهی شوند که جریان عملیات حفاری و نگهداری تونل با حداقل توقف و حداکثر کارایی انجام شود.

ویژگی های فیزیکی تونل، رعایت استانداردهای ایمنی و استفاده از تجهیزات مدرن، کیفیت و دوام سازه را تضمین می کند. نگهداری تونل، بررسی وضعیت سازه و تهویه مناسب، از مواردی است که در طول عمر تونل تأثیرگذار است و اجرای دقیق آنها موجب عملکرد پایدار و طولانی مدت تونل می شود.

تونل مترو علاوه بر فراهم کردن مسیر سریع برای عبور و مرور شهری، نیازمند توجه به بارش، باد و شرایط اقلیمی منطقه است. طراحی مسیر تونل بر اساس نقشه های معماری، نقشه های زمین شناسی و ارزیابی منابع آب های زیرزمینی، موجب کاهش ریسک های اجرایی و افزایش ایمنی پروژه می شود.

در نهایت، هر مرحله از کار در تونل مترو، از حفاری اولیه تا نصب تأسیسات و سیستم های تهویه، به هماهنگی دقیق بین نیروها و ماشین آلات نیاز دارد. استفاده از روش های نوین، مواد مقاوم مانند Penetron و تجهیزات مکانیزه، اجرای پروژه را با سرعت و دقت بالا امکان پذیر می کند و تونل مترو را به یکی از پیچیده ترین و مهم ترین سازه های ترابری شهری تبدیل می نماید.

فهرست مطالب
مـقـدمه :
هدف پروژه:
تـئوری :
۲ – حـفاری در خاکـهای ریزشـی :
۱ – ۲ – هوای فشرده :
۲ – ۲ – پیش زهکشی :
۱ – ۲ – ۲ – مطالعات خاک شناسی :
۳ – ۲ – تزریق دوغاب :
۴ – ۲ – یخبندان :
۳ – مطالعه موردی روی متروی تهران
۱ – ۳ – مطالعات زمین شناسی منطقه :
۲ – ۳ – بررسی موقعیت گسل ها :
۳ – ۳ – بررسی وضعیت آبهای زیرزمینی و نفوذ پذیری خاک :
۴ – ۳ – گزارش وضعیت اقلیمی تهران :
۱ – ۴ – ۳ – بارش
۲ – ۴ – ۳ – باد
۵ – ۳ – ارزیابی نقشه های معماری :
۴ – روش حفاری در تونل مترو :
۱ – ۴  – شکل و ابعاد مقطع تونل :
۲ – ۴ – ایجاد کارگاه کار :
۱ – ۲ – ۴ – بخش مونتاژ :
۲ – ۲ – ۴ – بخش برشکاری :
۳ – ۲ – ۴ – سوراخکاری :
۴ – ۲ – ۴ – منازل کارگری:
۵ – ۲ – ۴ – تأسیسات :
۶ – ۲ – ۴ – ساختمان نظارت :
۷ – ۲ – ۴ – ماشین آلات کارگاه :
۸ – ۲ – ۴ – مخازن انبار سیمان :
۹ – ۲ – ۴ – مخازن سوخت :
۳ – ۴ – نگهداری تونل مترو :
۴ – ۴ – تهویه در تونل مترو:
نتـیجه گیری :
معرفی :
شرح :
مشخصات فیزیکی:
مزایا :
موارد مصرف :
خصوصیات :
منـابع و مآخـذ