
چکیده:
نرم افزار حسابداری تکنولوژی آموزشی یکی از نمونه های کاربردی توسعه یافته در محیط Visual Basic .NET است که با پایگاه داده SQL Server یکپارچه شده و امکان مدیریت بخش های مختلف اطلاعاتی را در قالب یک سیستم منظم فراهم می کند. این نرم افزار از مرحله ورود کاربر تا دسترسی به مجموعه ای از منوهای عملیاتی، محیطی ساختارمند ارائه می دهد که در آن بخش های پرونده، تعاریف، ویرایش، ابزار، سیستم و راهنما هر کدام نقش مشخصی در گردش کار نرم افزار دارند. مقاله حاضر با تمرکز بر نحوه طراحی، ساختار صفحات اصلی، منوها و قابلیت های داخلی برنامه، نگاهی جامع به فرآیند توسعه در محیط ویژوال استودیو دات نت و مفاهیم پایه برنامه نویسی از جمله الگوریتم ها، داده ها و شی گرایی دارد. علاوه بر این، ارتباط میان ساختارهای نظری و کاربرد عملی آن ها در پیاده سازی بخش های مختلف نرم افزار به صورت مرحله به مرحله بررسی شده است.
مقدمه:
طراحی و توسعه نرم افزارهای کاربردی، به ویژه در حوزه مدیریت اطلاعات، زمانی معنا پیدا می کند که بتوان میان نیازهای عملی و ساختارهای دقیق برنامه نویسی ارتباطی روشن برقرار کرد. نرم افزار حسابداری تکنولوژی آموزشی نمونه ای از همین تلاش است؛ سیستمی که با استفاده از Visual Basic .NET و پایگاه داده SQL Server ایجاد شده و ساختار آن به گونه ای طراحی شده که امکان ذخیره، بازیابی و مدیریت بخش های مختلف اطلاعات را در محیطی ساده و قابل فهم فراهم کند. این نرم افزار از همان لحظه اجرای اولیه، کاربر را در قالب یک فرم ورود ساختارمند با سه ورودی نام کاربری، رمز عبور و تاریخ روز هدایت می کند. همین نقطه آغاز، تصویری از نظم و ترتیب حاکم بر کل مجموعه را نشان می دهد؛ زیرا قبل از ورود به صفحه اصلی، هویت کاربر مشخص می شود و تاریخ سیستم به عنوان یکی از عناصر ثابت مدیریتی ثبت شده باقی می ماند.
ورود به صفحه اصلی نرم افزار مقدمه ای برای آشنایی با مجموعه ای از منوهایی است که هرکدام بخش مشخصی از جریان کاری برنامه را پیش می برند. منوی پرونده، تعاریف، ویرایش، ابزار، سیستم و راهنما ستون های اصلی ارتباط کاربر با برنامه را شکل می دهند. ساختار این منوها نشان می دهد که طراحی نرم افزار به طور مستقیم بر اساس نیازهای عملی و ترتیب منطقی انجام شده؛ برای نمونه، در منوی پرونده گزینه هایی مانند امانت CD، برگشت CD و عملکرد تعریف شده اند که همگی به مدیریت اقلام اطلاعاتی مرتبط هستند. از سوی دیگر، در منوی تعاریف، بخش های پایه ای مانند ثبت اعضا، تعریف CD جدید و تعیین رشته تحصیلی قرار گرفته اند؛ بخش هایی که نقش ستون های اطلاعاتی در پایگاه داده را ایفا می کنند.
وجود منوی ویرایش در این نرم افزار نشان دهنده توجه به به روزرسانی اطلاعات است؛ بخشی که امکان ویرایش کاربران، اعضا، CDها و رشته های تحصیلی را فراهم می کند و این موضوع بخش مهمی از چرخه عمر یک نرم افزار اطلاعاتی را تشکیل می دهد. در ادامه، منوی ابزار با ارائه فهرست کاربران، اعضا، CDها و رشته های تحصیلی، ساختاری شفاف برای مرور و بررسی داده های ذخیره شده ایجاد کرده است. امکانات جستجو نیز در همین بخش قرار دارد که با توجه به حجم داده ها، بخش ضروری و کلیدی یک نرم افزار اطلاعاتی محسوب می شود.
منوی سیستم یکی از مهم ترین بخش هایی است که کنترل های مدیریتی نرم افزار را در خود جای داده است. تنظیم پایگاه داده، تغییر رمز عبور، انتخاب رنگ منوها، تنظیم تاریخ و مشاهده مشخصات کاربر از جمله مواردی هستند که در این قسمت قرار گرفته اند. وجود این تنظیمات، نشانه ای از توجه به قابلیت شخصی سازی، انعطاف پذیری محیط و کنترل اجزای پشتیبان برنامه است. بخش راهنما نیز با ارائه اطلاعاتی درباره نحوه استفاده از برنامه و معرفی سازنده، نقش مرجعی سریع برای آشنایی با محیط نرم افزار دارد.
اما این نرم افزار تنها یک محصول عملیاتی نیست، بلکه پشتوانه ای نظری نیز دارد که در فصل های بعدی به آن پرداخته شده است. نگاهی به گذشته دات نت و بررسی ویژگی های NET. Framework، زمینه ای برای درک بهتر روش های پیاده سازی اجزای نرم افزار ارائه می دهد. آشنایی با محیط ویژوال استودیو دات نت، ابزارهایی مانند Solution Explorer، Properties و Toolbox، مسیر توسعه را برای برنامه نویس روشن می کند و نشان می دهد هر بخش از محیط توسعه چگونه توانسته در شکل گیری این پروژه نقش داشته باشد.
بخش مفاهیم پایه نیز مکمل بخش های عملی است. معرفی الگوریتم ها، ساختارهای توالی، انتخاب و تکرار، به همراه مفاهیم شی گرایی و نقد زبان های رویه ای، چشم اندازی دقیق از بنیان های فکری مورد استفاده در توسعه نرم افزار ایجاد می کند. در ادامه، آشنایی با داده ها، انواع مختلف متغیرها، تبدیل داده ها، عملگرها و رشته ها، نقش عناصر بنیادی را در ساخت یک نرم افزار واقعی نشان می دهد.
ترکیب همه این بخش ها مجموعه ای همگن ایجاد کرده که در آن از معرفی نرم افزار و عملکرد آن تا مفاهیم پایه برنامه نویسی و محیط توسعه، به صورت پیوسته بررسی شده اند.
فهرست مطالب
فصل اول- نرم افزار تکنولوژی آموزشی
نرم افزار حسابداری تکنولوژی آموزشی ۱
چگونگی ورود به نرم افزار ۲
آشنایی با صفحه اصلی نرم افزار: ۲
۱-۱ منوی پرونده ۳
۱-۱-۱-امانت CD F6 4
2-1-1منوی برگشت F7 CD 5
3-1-1 عملکرد: F8 5
منوی چاپ ۶
منوی ارسال Email 6
2-1تعاریف: ۶
۱-۲-۱عضو F3 7
2-2-1 CD جدید: f4 8
3-2-1رشته تحصیلی F5 9
3-1منوی ویرایش ۹
۱-۳-۱کاربر Ctrl+F2 9
2-3-1عضو ctrl+ F3 10
3-3-1 Ctrl+F4CD 10
4-3-1رشته تحصیی ctrl+F5 11
4-1منوی ابزار شکل ABZar 11
1-4-1لیست کاربران Alt+F2 12
2-4-1لیست اعضاء Alt+F3 12
3-4-1لیست CD ها Alt+ F4 13
4-4-1لیست رشته تحصیلی Alt+F5 13
5-4-1جستجو عضو Alt+F6 13
6-4-1جستجوی Alt+F7-CD 14
7-4-1 مشخصات اعضا Alt-F8 15
8-4-1 مشخصات سی دیAlt F9 15
5-1منوی سیستم ۱۶
۱-۵-۱پایگاه داده Ctrl+A 16
2-5-1رمز عبور Ctrl+P 16
3-5-1رنگ منو: ۱۷
۴-۵-۱ تاریخ Ctrl+D 17
5-5-1مشخصات کاربر Ctrl+I 17
6-1منوی کمک Help 18
1-6-1نحوه استفاده از برنامه Ctrl+F1 18
2-6-1درباره برنامه Alt+F1 18
2-6-1درباره من F1 18
فصل دوم- مقدمه ای بر دات نت
۲- مقدمه ای بر دات نت ۱۹
۱-۲ نگاهی به گذشته ۲۰
۲-۲ دنیای NET 21
3-2 توضیحاتی در مورد NET. Framework 23
فصل سوم- آشنایی با محیط ویژوال استدیو دات نت
۳- آشنایی با محیط ویژوال استدیو دات نت ۲۴
۱-۳ نصب ویژوال استودیو دات نت ۲۶
۲-۳ اجرا ۲۷
۳-۳-solution Explorer 30
4-3 propertis 31
5-3 Toolbox 32
فصل چهارم – مفاهیم پایه
۴- مفاهیم پایه ۳۶
۱-۴ آشنایی با الگوریتمها ۳۷
۱-۱-۴- توالی ۳۷
۲-۱-۴ انتخاب ۳۸
۳-۱-۴ تکرار ۳۹
۲-۴- آشنایی با شی گرایی ۴۰
۱-۲-۴ چرا شی گرایی؟ ۴۰
۲-۲-۴ کم ارزش بودن داده ها ۴۰
۳-۲-۴ دسترسی به داده ها ۴۱
۴-۲-۴ عدم شباهت به دنیای واقعی ۴۱
۵-۲-۴- شی گرایی ۴۱
۳-۴ مروی بر مشکلات زبانهای رویه ای ۴۳
۱-۳-۴- مقایسه با میز غذا خوری ۴۳
۲-۳-۴- شی ما چه جزییاتی لازم دارد؟ ۴۳
۳-۳-۴- آیا شی باید در دنیای واقعی وجود داشته باشد؟ ۴۴
۴-۴- داده های پایه در VB-NET 44
1-4-4- نوع داده های صحیح ۴۵
۲-۴-۴ متغیر چیست؟ ۴۶
۳-۴-۴ نامگذاری متغیرها ۴۶
۴-۴-۴ مقدار دهی اولیه ۴۷
۵-۴-۴ عملگر جایگزینی ۴۷
۶-۴-۴ تبدیل انواع داده بصورت ضمنی ۴۸
۷-۴-۴ نوع داده های اعشاری ۴۹
۸-۴-۴ تبدیل ضمنی داده های اعشاری ۴۹
بطور خلاصه ۵۰
۹-۴-۴ چهار عمل اصلی ۵۰
۱۰-۴-۴ عملگرهای حسابی دیگر ۵۱
۱۱-۴-۴ پرانتز، بیشترین اولویت ۵۲
۱۲-۴-۴- نوع داده های کاراکتری ۵۳
۱۳-۴-۴ نوع داده رشته (string) 54
14-4-4 الحاق رشته ها ۵۴
۱۵-۴-۴ نوع داده بولی (boolean) 56
16-4-4 ثابتها ۵۷