تحقیق در مورد میوه های گرمسیری

مقدمه:
میوه های گرمسیری بخشی از تنوع زیستی مناطق گرم و نیمه گرم جهان را شکل می دهند و حاصل سازگاری طولانی مدت گیاهان با شرایط خاص اقلیمی مانند دمای بالا، رطوبت نسبی، بارندگی های فصلی و طول دوره رشد هستند. این گروه از میوه ها نه تنها از نظر تنوع ظاهری و طعم، بلکه از نظر ساختار گیاهی، نیازهای رشدی و ترکیب های شیمیایی، طیف گسترده ای را در بر می گیرند. شناخت میوه های گرمسیری بدون توجه به بستر اقلیمی و زیستی آنها امکان پذیر نیست، زیرا هر ویژگی ظاهری یا کیفی، بازتاب مستقیم شرایط محیطی و سازگاری های فیزیولوژیک گیاه است.

در میان میوه های گرمسیری، برخی گونه ها به دلیل ارزش اقتصادی، سازگاری نسبی با اقلیم های متنوع و قابلیت گسترش کشت، جایگاه ویژه ای یافته اند. گردوی پکان، فیجوآ و گواوا از جمله این میوه ها هستند که هر یک نماینده بخشی از تنوع گیاهی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری به شمار می آیند. این سه میوه اگرچه از نظر ریخت شناسی، طعم، ساختار درخت و نیازهای زیستی تفاوت های چشمگیری دارند، اما در یک نقطه مشترک هستند و آن وابستگی شدید به شرایط اقلیمی مناسب و طول دوره رشد کافی است.

گردوی پکان نمونه ای شاخص از گیاهانی است که به فصل رشد طولانی نیاز دارد. دوره رشد این گیاه بین شش تا هشت ماه به طول می انجامد و همین ویژگی باعث می شود که محدوده کشت آن به مناطق خاصی از عرض های جغرافیایی محدود شود. مناطقی که زمستان های ملایم و تابستان های نسبتاً طولانی دارند، بیشترین قابلیت را برای پرورش این درخت نشان می دهند. نیاز سرمایی ارقام مختلف پکان نیز نشان می دهد که این گیاه در عین تعلق به اقلیم های گرم، به دوره ای از سرما برای شکستن خواب زمستانه نیاز دارد، امری که آن را در مرز میان اقلیم گرمسیری و نیمه گرمسیری قرار می دهد.

فیجوآ درختچه ای همیشه سبز است که زادگاه آن به نواحی خاصی از آمریکای جنوبی باز می گردد. این گیاه به دلیل سازگاری نسبی با شرایط متنوع آب و هوایی، در برخی مناطق خارج از زیستگاه اصلی خود نیز کشت شده است. گل های فیجوآ از نظر ظاهری بسیار شاخص هستند و میوه آن نیز به دلیل عطر خاص و ترکیب طعمی متفاوت، توجه بسیاری را جلب کرده است. نیازهای اقلیمی فیجوآ نشان می دهد که این گیاه در مناطقی با زمستان های ملایم و تابستان های نه چندان سوزان بهترین رشد را دارد، هرچند توان تحمل سرما در برخی ارقام آن دیده می شود.

گواوا نیز یکی دیگر از میوه های شاخص مناطق گرمسیری است که گستره پراکنش طبیعی آن بسیار وسیع است. این میوه در مناطق مختلف آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین کشت می شود و به دلیل رشد سریع و باردهی مناسب، در بسیاری از نظام های کشاورزی جایگاه ویژه ای دارد. درخت گواوا نسبت به شرایط خاک انعطاف بیشتری نشان می دهد، اما نسبت به سرما حساس است و دماهای پایین می تواند به بافت های آن آسیب برساند. همین ویژگی باعث می شود که کشت آن عمدتاً به نواحی گرم و بدون یخبندان محدود شود.

میوه های گرمسیری تنها از منظر اقلیمی قابل بررسی نیستند، بلکه از نظر ترکیب های شیمیایی نیز اهمیت زیادی دارند. بسیاری از این میوه ها سرشار از ویتامین ها، مواد معدنی، فیبر و ترکیبات آنتی اکسیدانی هستند. گردوی پکان به دلیل داشتن چربی های گیاهی خاص، در گروه میوه هایی قرار می گیرد که ارزش غذایی بالایی دارند. فیجوآ با ترکیبات معطر و مواد فعال زیستی شناخته می شود و گواوا به عنوان یکی از منابع غنی ویتامین C مطرح است. این تفاوت های شیمیایی نشان می دهد که تنوع اقلیمی و زیستی، مستقیماً در ساختار درونی میوه ها بازتاب یافته است.

سابقه کشت برخی از این میوه ها در ایران نیز بیانگر تلاش برای سازگار کردن گونه های گرمسیری با شرایط اقلیمی خاص کشور است. پکان در برخی مناطق با زمستان های ملایم و تابستان های طولانی مورد توجه قرار گرفته و نتایج متفاوتی از نظر رشد و باردهی نشان داده است. فیجوآ نیز در نواحی شمالی کشور که رطوبت و دمای معتدل تری دارند، تجربه شده است. این نمونه ها نشان می دهد که مرزهای جغرافیایی کشت میوه های گرمسیری، همواره ثابت نیست و با شناخت دقیق شرایط اقلیمی می تواند دچار تغییر شود.

روش های تکثیر این میوه ها نیز متناسب با ویژگی های ژنتیکی و ساختار گیاه متفاوت است. تکثیر بذری، پیوند، قلمه و خوابانیدن از جمله روش هایی هستند که در گونه های مختلف به کار می روند. انتخاب روش مناسب، بر یکنواختی محصول، زمان باردهی و کیفیت نهایی میوه تأثیر مستقیم دارد. در پکان، استفاده از پایه های بذری و پیوند ارقام مرغوب رایج است، در حالی که در فیجوآ و گواوا روش های رویشی نقش پررنگ تری دارند.

میوه های گرمسیری همچنین کاربردهای متنوعی فراتر از مصرف تازه دارند. برخی از آنها در صنایع غذایی برای تولید آب میوه، مربا، کنسرو و فرآورده های فرآوری شده به کار می روند. بعضی دیگر به دلیل وجود ترکیبات خاص، در حوزه دارویی و بهداشتی نیز مطرح شده اند. این کاربردهای گوناگون نشان می دهد که ارزش میوه های گرمسیری تنها به طعم و ظاهر آنها محدود نمی شود، بلکه در پیوند میان زیست شناسی گیاه، شیمی مواد و نیازهای انسانی معنا پیدا می کند.

فهرست مطالب:
گردوی پکان
شرایط اقلیمی
میوه های گرمسیری
سابقه کشت پکان در ایران
روشهای تکثیر پکان
فیجوآ
گواوا
زادگاه و رویشگاه ها
ترکیب های شیمیایی
کاربردهای دارویی
دیگر کاربردها