گزارش کارآموزی در پالایشگاه نفت شیراز

این گزارش کارآموزی در مورد پالایشگاه نفت شیراز است و به بررسی فرآیندهای عملیاتی، واحدهای تقطیر و تصفیه، برنامه ریزی نگهداری و تعمیرات، سیستم CMMS، ارتعاش سنجی و آنالیز روغن برای بهینه سازی تولید و افزایش بهره وری پالایشگاه می پردازد.

مقدمه:
پالایشگاه نفت شیراز یکی از مهم ترین مراکز صنعتی کشور در حوزه فرآوری نفت خام است که با بهره گیری از تکنولوژی های پیشرفته و واحدهای تخصصی، نقش حیاتی در تأمین فرآورده های نفتی و پتروشیمی ایفا می کند. این پالایشگاه که از سال ۱۳۴۹ فعالیت خود را آغاز کرده است، با ظرفیت پردازش روزانه ۴۰ هزار بشکه نفت خام، یکی از بزرگ ترین پالایشگاه های جنوب کشور محسوب می شود. خوراک نفت خام این مرکز از طریق خط لوله ای به طول ۲۳۰ کیلومتر از منابع نفتی گچساران تأمین می شود و طی سال ها توسعه، پالایشگاه توانسته بخش های مختلف فرآیندی خود را بهینه سازی کند و بهره وری تولید را به سطح بالایی برساند.

واحدهای عملیات پالایش در این مجموعه شامل واحد تقطیر نفت خام، تقطیر در خلاء، واحد آسفالت، واحد کاهش گرانروی، واحد بازیابی گاز مایع و واحدهای تصفیه نفت و گاز است که هر یک نقش مشخص و تخصصی در فرآیند تبدیل نفت خام به محصولات نهایی ایفا می کنند. دستگاه های کلیدی مانند برج های تقطیر، دستگاه های کاهش گرانروی، تبدیل کاتالیستی و آیزوماکس، به صورت مداوم تحت کنترل فرآیندهای پیشرفته قرار دارند تا کیفیت و کارایی تولید حفظ شود. همچنین واحد تولید هیدروژن و تصفیه آب ترش و تجهیزات مرتبط با تأمین برق، بخار و هوای فشرده، زیرساخت های حیاتی این پالایشگاه را تشکیل می دهند که به صورت هم زمان عملکرد کل مجموعه را پشتیبانی می کنند.

یکی از بخش های کلیدی در عملکرد پالایشگاه، واحد برنامه ریزی و نگهداری تعمیرات است که به مدیریت فعالیت های نگهداری پیشگیرانه و اساسی می پردازد. این واحد با استفاده از سیستم های مدرن CMMS و نرم افزارهای برنامه ریزی، دستور کارهای تعمیراتی را ثبت، زمان بندی و پیگیری می کند. فعالیت های این بخش شامل تعمیرات اضطراری (EM)، تعمیرات پیشگیرانه (PM) و مراقبت وضعیت (CM) است که با تحلیل آماری، آنالیز ارتعاشات و بررسی کیفیت روغن، سلامت تجهیزات دوار و ثابت پالایشگاه را تضمین می کند. این فرآیندهای نگهداری و تعمیرات به صورت دقیق و سیستماتیک طراحی شده اند تا علاوه بر کاهش خرابی های احتمالی، بهره وری و طول عمر ماشین آلات و تجهیزات صنعتی را افزایش دهند.

کارگاه مرکزی پالایشگاه شیراز، با تجهیزات مدرن مانند مبدل های حرارتی لوله ای، پوسته ای و صفحه ای، نقش مهمی در تأمین حرارت و تبادل انرژی بین سیالات مختلف دارد. این مبدل ها برای گرم کردن آب مصرفی، پیش گرم کردن سیالات فرآیندی و انتقال حرارت بین جریان های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین مخازن تحت فشار و منابع ذخیره سازی، با رعایت استانداردهای بین المللی طراحی و ساخته شده اند تا ایمنی و دوام تجهیزات در برابر فشار و دماهای بالا تضمین شود. در کنار این تجهیزات، ماشین آلات تراش و ابزار دقیق، امکان تولید و تعمیر قطعات صنعتی با دقت بالا را فراهم می کنند و به عملکرد مستمر و ایمن واحدهای عملیاتی کمک می کنند.

ارتعاش سنجی و آنالیز روغن، به عنوان ابزارهای کلیدی در سیستم مراقبت وضعیت (CM) پالایشگاه، به بررسی سلامت تجهیزات دوار مانند توربین ها، کمپرسورها و پمپ ها می پردازند. این فعالیت ها با ثبت داده ها در نرم افزارهای اختصاصی و تحلیل مقادیر ارتعاش و ویژگی های روغن، به شناسایی زودهنگام عیوب و جلوگیری از توقف های ناخواسته تولید کمک می کنند. در نهایت، اجرای برنامه های دقیق نگهداری و تعمیرات و بهره گیری از تکنیک های پیشرفته مانند ارتعاش سنجی و آنالیز روغن، باعث افزایش ایمنی، کاهش ریسک خرابی و بهبود بهره وری پالایشگاه می شود.

با توجه به تنوع واحدهای عملیاتی، حجم بالای تجهیزات و پیچیدگی فرآیندها، مطالعه و تحلیل فعالیت های پالایشگاه شیراز در حوزه نگهداری و تعمیرات، فرصتی مناسب برای شناخت دقیق عملکرد صنعتی و مدیریت فرآیندهای فنی فراهم می آورد. این گزارش کارآموزی تلاش دارد ضمن بررسی ساختار واحدهای تعمیرات، روش های برنامه ریزی، کنترل و پایش تجهیزات، تصویری جامع از فرآیندهای عملیاتی و نگهداری در یک پالایشگاه نفتی ارائه دهد.

مکان کارآموزی: پالایشگاه شیراز
واحد کارآموزی: برنامه ریزی نگهداری و تعمیرات
رشته تحصیلی : مهندسی صنایع برنامه ریزی و تحلیل سیستم ها