
چکیده
این گزارش کارآموزی به بررسی مدیریت کارخانه صنعتی با تمرکز بر برنامه ریزی، طراحی، تولید، کنترل عملیات، خرید، انبارداری، ایمنی و فرآیندهای کاری می پردازد و نحوه سازماندهی، بهره وری منابع و تولید کالا در کارخانه صنعتی پیروزی را تحلیل می کند.
مقدمه
در دنیای امروز، تولید کالاها و ارائه خدمات یکی از مهم ترین عناصر بقای جوامع محسوب می شود و هیچ کشور یا صنعتی نمی تواند از اهمیت مدیریت در این حوزه چشم پوشی کند. سازمان دهی، هماهنگی و به کارگیری منابع انسانی، مالی و فنی برای تولید کالا و ارائه خدمات با کیفیت، نیازمند درک دقیق و علمی از اصول مدیریت صنعتی است. مدیریت عملیات، شاخه ای از مدیریت است که فرآیندهای تولید و ارائه خدمات را با هدف افزایش بهره وری و کاهش ضایعات و اتلاف منابع بهینه می کند و نقش کلیدی در موفقیت هر سازمان صنعتی دارد.
مدیریت صنعتی در طول تاریخ تحول یافته و از دوران باستان، مفاهیم مدیریت در شکل دهی سازمان ها و پروژه های پیچیده وجود داشته است. نمونه های آن را می توان در ابنیه باستانی، ساختارهای دولتی و ارتش های منظم مشاهده کرد که بدون برنامه ریزی و هدایت مؤثر، تحقق آن ها ممکن نبود. با این حال، مدیریت به شکل علمی و به عنوان رشته دانشگاهی، از اواخر قرن ۱۸ با نظریه تقسیم کار آدام اسمیت آغاز شد و با تلاش های فردریک تیلور در اوایل قرن ۲۰، مکتب مدیریت علمی شکل گرفت. در این مکتب، بهره وری اقتصادی و کارایی منابع سازمانی محور اصلی بود و انجام کارها با استفاده از روش های علمی و استانداردسازی وظایف مورد توجه قرار گرفت.
پس از ظهور مکتب مدیریت علمی، توجه به ابعاد انسانی و روانی کارکنان نیز مطرح شد و مکتب روابط انسانی شکل گرفت. پژوهش ها نشان دادند که انگیزه ها و شرایط روانی کارکنان به همان اندازه شرایط فیزیکی محیط کار در کارایی و بهره وری اثرگذار است. در مدیریت عملیات، تعامل میان جنبه های فنی و انسانی ضروری است و توجه به نیازها، روحیات و انگیزه های کارکنان می تواند کیفیت و اثربخشی فرآیندها را افزایش دهد.
نگرش سیستمی یکی دیگر از ابعاد مهم مدیریت صنعتی است که سازمان را به عنوان مجموعه ای از اجزای مرتبط و تأثیرگذار بر یکدیگر می بیند. در این نگرش، تغییرات در هر بخش می تواند اثرات گسترده ای بر سایر بخش ها داشته باشد و مدیر عملیات باید با دید کلی، روابط درونی و تأثیرات خارجی سیستم را مدنظر قرار دهد. این رویکرد کمک می کند تا برنامه ریزی، سازماندهی، کنترل و تصمیم گیری در کارخانه با هماهنگی کامل میان واحدهای تولید، مالی، بازاریابی و منابع انسانی انجام شود و عملیات به صورت یکپارچه و هدفمند پیش رود.
مدیر عملیات مسئولیت تبدیل ورودی ها به خروجی های مطلوب را بر عهده دارد و باید با برنامه ریزی دقیق، طراحی مناسب تجهیزات و ماشین آلات، تعیین استانداردهای کاری و نظارت مستمر، بهره وری را افزایش دهد. کنترل عملیات، بررسی بازدهی سیستم و اصلاح فرآیندها از وظایف حیاتی است تا اطمینان حاصل شود اهداف کمی و کیفی سازمان محقق می شوند. همچنین، مدیر باید نقش استراتژیک عملیات را در تحقق اهداف کلان سازمان در نظر داشته باشد تا فعالیت های روزمره و فنی به بهبود عملکرد کل سازمان منجر شود.
در این گزارش کارآموزی، تمامی مراحل مدیریت کارخانه صنعتی پیروزی از جمله طراحی و استقرار ساختمان ها، برنامه ریزی تولید، تعیین ظرفیت، خرید مواد اولیه، انبارداری، ایمنی و کنترل کیفیت، بسته بندی و حمل و نقل، به صورت جامع مورد بررسی قرار گرفته است. هدف، ارائه تصویری کامل از چگونگی مدیریت عملیات و بهره برداری بهینه از منابع در یک کارخانه صنعتی است تا فرآیند تولید کالاهای مصرفی و بادوام با بالاترین کارایی و کیفیت انجام شود.
فهرست مطالب
مقدمه ۱
فصل اول: سیستم۱۴
۱-۱-سیستم۱۴
۱-۲-ویژگی های سیستم۱۴
۱-۳-محیط سیستم۱۵
۱-۴-انواع سیستم۱۵
۱-۵-شمای سیستم۱۶
۱-۶-آرایش درونی سیستم۲۰
۱-۷-سیستم کارخانه پیروزی۲۱
فصل دوم: طرح ریزی و مدیریت کارخانه۳۹
۲-۱- روش کلی برنامه ریزی وجایابی کارخانه۴۰
۲-۲- استقرار کارخانه ها و ساختمان های صنعتی۴۲
۲-۳- طراحی ساختمان و ساخت آن۴۷
۲-۴- مسایل خدماتی کارکنان۵۶
۲-۵- طرح ریزی شرایط کاری۶۳
۲-۶- هزینه۸۰
۲-۷- انرژی۸۲
۲-۸- انواع فرآیندهای تولیدی۸۳
۲-۹- تعیین ظرفیت تولیدی۸۷
۲-۱۰- تجزیه و تحلیل رابطه ی فعالیت ها۸۹
۲-۱۱- شمای کارخانه ی پیروزی۹۰
فصل سوم: مواد و محصولات۹۲
۳-۱- موجودی۹۲
۳-۲-دوره (سیکل) محصول۱۰۰
۳-۳- برگشت مجدد در طراحی فرآیند تولیدی۱۰۶
۳-۴- مواد و فرآیندها ۳-۵- طبقه بندی کردن مواد۱۱۱
۳-۵- طبقه بندی کردن مواد۱۲۰
فصل چهارم: خرید۱۲۶
۴-۱-خرید۱۲۶
۴-۲- انواع قیمت و حمل کالای خریداری شده۱۳۴
۴-۳- مز ایده و مناقصه۱۳۵
۴-۴- مدیر تدارکات۱۳۸
فصل پنجم: انبار۱۴۰
۵-۱- انبار۱۴۱
۵-۲- سازمان انبار۱۴۲
۵-۳- روش های انبار کردن۱۴۳
۵-۴- انبار کردن محصولات۱۴۷
۵-۵- انبار تعمیرات و مواد اولیه۱۵۴
۵-۶- وظایف انباردار۱۵۶
۵-۷- منابع ورود کالا به انبار۱۵۷
۵-۸- معرفی برخی فرم ها۱۵۸
فصل ششم: ایمنی۱۶۹
۶-۱- ایمنی۱۶۹
۶-۲- حوادث۱۷۲
۶-۳- ایمنی برق۱۷۵
۶-۴- حریق۱۸۰
۷-۴- انواع سم۱۸۲
فصل هفتم: نظام های کاری۱۸۵
۷-۱- سیستم های نوبت کاری۱۸۵
۷-۲- جمعیت انسانی۱۸۶
۷-۳- استراحت۱۸۷
۷-۴- کار یکنواخت۱۸۹
فصل هشتم: بسته بندی، بازرسی ، حمل و نقل۱۹۳
۸-۱- بسته بندی۱۹۳
۸-۲- بازرسی۱۹۵
۸-۳- اساس آنالیز سیستماتیک حمل و نقل۱۹۷
خلاصه۲۰۷
فهرست منابع و مأخذ۲۱۰