مقاله بررسی شرح فرآیند واحد الفین پتروشیمی مارون

مقدمه:
واحد الفین به عنوان یکی از ارکان بنیادی صنعت پتروشیمی، نقشی تعیین کننده در زنجیره تولید محصولات پایه شیمیایی ایفا می کند و عملکرد پایدار آن مستقیماً با کیفیت و تداوم تولید در واحدهای پایین دستی پیوند خورده است. در میان مجتمع های فعال کشور، پتروشیمی مارون به دلیل ظرفیت عملیاتی، ساختار مهندسی فرآیند و یکپارچگی جریان های خوراک و محصول، جایگاهی ویژه در نقشه صنعتی منطقه دارد. شناخت دقیق سازوکارهای عملیاتی این واحد، مستلزم توجه هم زمان به شرایط ترمودینامیکی، تجهیزات کلیدی، مسیرهای انتقال سیال و منطق کنترلی حاکم بر بخش های مختلف فرآیند است؛ عناصری که در کنار یکدیگر چارچوب عملکرد پیوسته و ایمن واحد الفین را شکل می دهند.

در ساختار عملیاتی این واحد، نحوه دریافت، ذخیره سازی و آماده سازی خوراک هیدروکربنی از نخستین نقاط تمرکز به شمار می رود. ورود اتان و مولکول های سنگین تر تحت فشار و دمای مشخص، آغازگر زنجیره ای از تنظیمات فشاری و حرارتی است که هدف آن جلوگیری از دو فاز شدن سیال، حفظ پایداری جریان و ایجاد شرایط مناسب برای جداسازی مؤثر اجزای سبک و سنگین محسوب می شود. طراحی مخازن با ظرفیت مشخص و قابلیت کنترل فشار از طریق بخار آب فشار پایین، نشان دهنده رویکرد مهندسی دقیق در مواجهه با نوسانات احتمالی خوراک و اختلالات عملیاتی بالادست است؛ موضوعی که استمرار تولید را در شرایط متغیر تضمین می کند.

بخش جداسازی فیزیکی خوراک C2/C3 نیز در امتداد همین منطق فرآیندی قرار می گیرد و با هدف تفکیک اجزای سبک تر از ترکیبات سنگین تر، مسیر تغذیه کوره های گازی و مایع را سامان دهی می کند. کنترل شدت جریان، تنظیم دما در بازه های عملیاتی تعریف شده و هدایت بخارات و مایعات به برج های تفکیک، مجموعه ای از تعاملات دقیق میان تجهیزات حرارتی، برج های فرآیندی و سامانه های کنترلی را به نمایش می گذارد. این هماهنگی مهندسی، زمینه ساز دستیابی به ترکیب خوراک یکنواخت برای مراحل بعدی شکست حرارتی و تولید الفین های سبک به شمار می آید.

از منظر طراحی فرآیند، پیوستگی میان واحدهای پیش تیمار خوراک، تفکیک اجزا و آماده سازی برای ورود به کوره ها، بیانگر ساختاری است که در آن هر تغییر کوچک در فشار، دما یا دبی می تواند بر کل زنجیره تولید اثرگذار باشد. به همین دلیل، بهره گیری از کنترل کننده های دقیق فشار، مبدل های حرارتی با قابلیت تنظیم انرژی انتقالی و مسیرهای انعطاف پذیر هدایت سیال، بخشی جدایی ناپذیر از معماری عملیاتی واحد محسوب می شود. این ویژگی ها نه تنها پایداری شرایط فرآیندی را حفظ می کنند، بلکه امکان تطبیق با سناریوهای مختلف بهره برداری را نیز فراهم می آورند.

در سطح کلان تر، جایگاه واحد الفین مارون را می توان در پیوند میان منابع خوراک منطقه ای و شبکه مصرف صنایع پایین دستی تحلیل کرد؛ جایی که تبدیل هیدروکربن های سبک به محصولات پایه، بنیان شکل گیری طیف گسترده ای از زنجیره های ارزش صنعتی را فراهم می سازد. چنین جایگاهی، حساسیت عملکرد تجهیزات ذخیره سازی، جداسازی و کنترل شرایط عملیاتی را دوچندان می کند و اهمیت درک دقیق منطق فرآیند را برجسته تر نشان می دهد.