این گزارش کارآموزی در مورد فعالیت های عمرانی در شرکت مهندسین مشاور ایلود و پروژه مصلای امام خمینی است و به بررسی مراحل طراحی، نقشه های فاز یک و دو، اجرای ساختمان بتنی و اسکلت فلزی و روند ساخت و ساز شهری می پردازد.

مقدمه:
تجربه حضور در محیط های حرفه ای مرتبط با طراحی و اجرای پروژه های عمرانی، بخشی از مواجهه مستقیم با جریان واقعی ساخت و ساز شهری به شمار می رود؛ جریانی که در آن نقشه های فنی، برنامه های اجرایی، شرایط کارگاهی و الزامات معماری در کنار یکدیگر معنا پیدا می کنند. قرار گرفتن در چنین فضایی، تصویری عینی از روند شکل گیری پروژه های بزرگ ساختمانی ارائه می دهد و پیوند میان مفاهیم نظری و بستر اجرایی را در مقیاسی ملموس آشکار می سازد. فعالیت های مهندسی در این حوزه تنها محدود به طراحی روی کاغذ نیست، بلکه در تعامل مداوم با شرایط زمین، مصالح، زمان بندی اجرا و ساختارهای مدیریتی پروژه شکل می گیرد.
گزارش حاضر حاصل دوره کارآموزی در شرکت مهندسین مشاور ایلود است؛ مجموعه ای فعال در زمینه پروژه های عمرانی که از زمان تأسیس در سال ۱۳۸۵ تاکنون در طراحی و پیگیری مراحل مختلف ساخت مشارکت داشته و فعالیت های خود را در قالب فازهای مطالعاتی و اجرایی دنبال کرده است. در دوره حضور در این شرکت، آشنایی با نقشه های فاز یک و دو یک مجموعه ورزشی بزرگ با ظرفیت پنجاه هزار نفر در فردیس کرج، نخستین مواجهه با ساختار حرفه ای پروژه های گسترده عمرانی را رقم زد. بررسی نحوه تنظیم نقشه ها، ارتباط میان بخش های معماری و سازه، و روند آماده سازی اسناد فنی پروژه، بخشی از فضای کاری این مرحله را تشکیل می داد.
ادامه مسیر کارآموزی با معرفی به مجموعه ای دیگر از مهندسین مشاور مرتبط با طرح مصلای بزرگ امام خمینی(ره) تهران همراه شد؛ طرحی شهری با ابعاد گسترده که با هدف ایجاد فضایی مناسب برای برگزاری آیین های عبادی، اجتماعی و فرهنگی شکل گرفته است. استقرار این مجموعه در مرکز جغرافیایی شهر، دسترسی مناسب از مسیرهای ارتباطی اصلی، وسعت قابل توجه زمین پروژه و پیش بینی زیرساخت های خدماتی و تأسیساتی، از جمله ویژگی هایی است که جایگاه آن را در ساختار شهری تهران برجسته می سازد. حضور در محدوده رواق شرقی مصلا، امکان مشاهده بخشی از روند اجرایی پروژه را فراهم کرد؛ هرچند شرایط پیشرفت کارگاهی و محدودیت های موجود، استمرار حضور روزانه را با وقفه همراه ساخت.
به دنبال این تغییر شرایط، مسیر کارآموزی به کارگاه های ساختمانی دیگر هدایت شد تا مواجهه با مراحل متنوع ساخت و ساز در مقیاس های متفاوت ادامه یابد. مشاهده روند تخریب یک بنای قدیمی و آماده سازی زمین برای احداث ساختمانی چهار طبقه با سازه بتنی، تصویری روشن از نخستین گام های شکل گیری یک پروژه ساختمانی ارائه می داد؛ از گودبرداری و اجرای فونداسیون گرفته تا آرماتوربندی، بتن ریزی و شکل گیری تدریجی اجزای سازه ای. در کنار آن، حضور در ساختمانی با اسکلت فلزی که مراحل سفت کاری خود را پشت سر گذاشته و وارد بخش های نازک کاری شده بود، امکان مشاهده تفاوت های اجرایی میان دو سیستم سازه ای رایج را فراهم می کرد؛ تفاوت هایی که در نوع اتصالات، سرعت پیشرفت کار، جزئیات اجرایی و توالی مراحل ساخت نمود پیدا می کنند.
مجموع این مشاهدات در کنار آشنایی با اجزای مختلف ساختمان های بتنی و فلزی، از فونداسیون و ستون گرفته تا تیر، سقف، دیوارچینی و پله، تصویری پیوسته از فرآیند تبدیل نقشه به بنا ترسیم می کند. هر مرحله از اجرا دارای ترتیب مشخص، الزامات فنی معین و شرایط محیطی ویژه ای است که کیفیت نهایی سازه را تحت تأثیر قرار می دهد. همچنین توجه به عواملی مانند نوع مصالح مصرفی، نحوه بتن ریزی، تراکم مناسب بتن، اجرای صحیح سقف های تیرچه ای و بلوکی، و رعایت جزئیات اجرایی در بخش های مختلف ساختمان، بخشی از واقعیت جاری در کارگاه های ساختمانی محسوب می شود.
در بستر چنین تجربه ای، پروژه های عمرانی نه به عنوان ساختاری صرفاً فیزیکی، بلکه به صورت فرآیندی زمان مند و چندلایه نمایان می شوند؛ فرآیندی که از ایده اولیه و طراحی آغاز شده و تا اجرای کامل و شکل گیری نهایی بنا امتداد می یابد. حضور در محیط های متفاوت طراحی و اجرا، از دفاتر مهندسین مشاور تا کارگاه های ساختمانی در حال ساخت، پیوستگی میان اندیشه معماری و واقعیت اجرایی را در مقیاس شهری آشکار می سازد و چگونگی تولد تدریجی فضاهای ساخته شده در بطن شهر را به نمایش می گذارد.
فهرست مطالب
گزارش از محل کارآموزی
بخش اول: مصلای بزرگ امام خمینی (ره) تهران
اهداف طرح
مشخصات عمومی طرح
معرفی طرح
رواق خانه شرقی
کارآموزی در مصلا
بخش دوم: ساختمان بتنی
مزایای ساختمان بتنی
قسمت های مختلف ساختمان بتنی
تخریب ساختمان قدیمی
گود برداری
اجرای دیوار فونداسیون
اثر ناخالصی های آب بر روی بتن
اجرای بتن مگر
آرماتور بندی پی
بتن ریزی فونداسیون
ویبره کردن بتن
آرماتور بندی ستون ها
بتن ریزی ستون ها
چند نکته مهم در زمان اجرای بتن ریزی ستون ها
نحوه صحیح ریختن بتن در قالب
اجرای تیر بتنی
تیرچه
طریقه ساخت تیرچه در کارگاه
طریقه اجرای سقف تیرچه ینولیت
طریقه اجرای سقف تیرچه بلوک
کلاف عرضی
بتن ریزی سقف تیرچه بلوک
دیوار چینی
پله
بخش سوم: ساختمان اسکلت فلزی
پشت بام.
محاسبات پله