
مقدمه:
پرندگان از جمله تکامل یافته ترین مهره داران خونگرم هستند که ویژگی های بی نظیر فیزیولوژیکی و رفتاری آنها، آنها را در میان سایر جانوران متمایز می کند. این موجودات تخم گذار، دارای پوشش پر و ساختار ویژه ای در اندام های حرکتی هستند که بال ها نقش اصلی را در پرواز ایفا می کنند و پاها برای راه رفتن، نشستن و برخی گونه ها حتی برای شنا کردن تطبیق یافته اند. سیستم استخوانی پرندگان به گونه ای طراحی شده است که علاوه بر استحکام، وزن بدن کاهش یابد؛ بسیاری از استخوان ها توخالی و مجوف هستند و مهره های سر به هم جوش خورده اند تا سر و گردن در حین پرواز یا حرکت دچار آسیب نشود. این ویژگی ها امکان مانور و پرواز دقیق را فراهم می آورد و نقش مهمی در بقا و جستجوی غذا دارد.
قلب پرندگان چهارحفره ای است و خم آئورت به سمت راست است، امری که جریان خون کارآمد و اکسیژن رسانی به بافت ها را تضمین می کند. علاوه بر این، سیستم تنفسی آنها با وجود نه کیسه هوایی متصل به شش ها، از ظرفیت فوق العاده ای برای تبادل گازها برخوردار است. این کیسه ها نه تنها اکسیژن رسانی به بافت ها را بهینه می کنند، بلکه در فرآیندهای حرارتی بدن و کاهش وزن استخوان ها نقش دارند. چشم های پرندگان به نسبت سایر مهره داران بزرگ و پیشرفته هستند و بینایی یکی از حواس غالب آنها به شمار می آید، به گونه ای که بسیاری از گونه ها قادر به دیدن طیف های رنگی گسترده و جزئیات دقیق محیط اطراف خود هستند.
پرندگان در دسته جانوران، شاخه طناب داران، زیرشاخه مهره داران و رده پرندگان قرار دارند و پس از پستانداران، از تکامل یافته ترین مهره داران به حساب می آیند. این رده شامل گونه های بسیار متنوعی است که از نظر اندازه، شکل بدن، الگوهای رنگی و رفتارهای اجتماعی تفاوت های چشمگیری دارند. پراکنش جغرافیایی پرندگان تقریباً جهانی است و آنها در تمام زیست بوم ها، از مناطق قطبی تا مناطق استوایی، حضور دارند. این گستردگی زیستی باعث شده است که پرندگان نقش های اکولوژیکی متعددی در کنترل حشرات، گرده افشانی گیاهان، پراکندگی بذر و حفظ تعادل اکوسیستم ایفا کنند.
پر در پرندگان از ویژگی های متمایز آنهاست؛ پرها نه تنها برای پرواز اهمیت دارند، بلکه در حفظ دمای بدن، جلب جفت و استتار نیز نقش ایفا می کنند. سیستم عضلانی پرندگان، به ویژه عضلات سینه ای، به صورت تخصصی برای پرواز تکامل یافته اند و با وجود قدرت و انعطاف پذیری بالا، به پرندگان امکان مانور و پرواز طولانی را می دهد. همچنین، دستگاه گردش خون، دستگاه گوارش و دستگاه عصبی پرندگان بهینه سازی شده اند تا نیازهای بالای متابولیک و عملکردهای پیچیده مانند مهاجرت های طولانی و رفتارهای اجتماعی پیچیده را پشتیبانی کنند.
سیستم تولید مثل پرندگان نیز دارای ویژگی های منحصر به فردی است. پرندگان ماده قادر به تولید تخم هستند که پس از لقاح، نطفه دار شده و روند تکاملی جنین درون تخم طی می شود. مراحل تشکیل تخم، ذخیره مواد مغذی و پوسته گذاری، همه بخشی از سازوکار بیولوژیکی دقیق و هماهنگ پرندگان است. بسیاری از گونه ها، با انتخاب مکان های مناسب برای تخم گذاری و مراقبت های والدینی، بقای نسل خود را تضمین می کنند.
پرندگان خانگی مانند قناری، کبوتر و گنجشک، نمونه های شناخته شده ای هستند که رفتارها، تغذیه و نیازهای زیست محیطی آنها به خوبی شناخته شده است. قناری ها با آوازهای خاص و رنگ های متنوع شناخته می شوند و رژیم غذایی متنوعی دارند. کبوترها و گنجشک ها نیز نمونه هایی از پرندگان شهری هستند که با شرایط محیطی انسان ها سازگاری یافته اند و در تعامل با محیط شهری، نقش های اکولوژیکی خاص خود را ایفا می کنند.
ویژگی های فیزیولوژیکی، زیست محیطی و رفتاری پرندگان، تنوع بی نظیر آنها و حضور گسترده در زیست بوم های مختلف، اهمیت مطالعه و آشنایی با این موجودات را افزایش می دهد. ساختارهای بدنی تخصصی، توانایی پرواز، سیستم تنفسی و گردش خون پیشرفته، و رفتارهای تولید مثلی و اجتماعی، مجموعه ای از ویژگی های بی نظیر را شکل داده است که پرندگان را به یکی از شگفت انگیزترین گروه های جانوری تبدیل کرده است.
فهرست مطالب:
پَرَنده
پراکنش
رده بندی پرندگان
پر در پرندگان
سیستم استخوانی پرندگان
سیستم عضلانی
سیستم تنفسی
دستگاه عصبی پرندگان
دستگاه گردش خون پرندگان
دستگاه گوارش در پرندگان
روده کوچک
دستگاه ادرای پرندگان
دستگاه تولید مثل پرندگان
دستگاه تولید مثل جنس ماده
طرز ساخته شدن تخم
نطفه دار شدن تخم (لقاح)
پرندگان خانگی
قناری
خصوصیت قناری
غذای قناری
کبوتر
گنجشک