
مقدمه:
سنجاب ها از جوندگان کوچک و چابک هستند که در سراسر جهان پراکنده اند و تنوع بالایی در اندازه، شکل و زیستگاه دارند. بیش از ۳۶۵ گونه سنجاب در دنیا ثبت شده است و در ایران پنج گونه از این خانواده مشاهده می شود. سنجاب ایرانی و سنجاب بلوچی نمونه های شاخص این تنوع در ایران هستند و هر یک ویژگی های زیستی و رفتاری خاص خود را دارند.
سنجاب ایرانی در جنگل ها و ارتفاعات شمال و غرب ایران یافت می شود و بیشتر زندگی خود را روی درختان می گذراند. این گونه به درختان پهن برگ و میوه ده وابسته است و حرکت های جهشی، بالا رفتن از شاخه ها و جابجایی سریع از مشخصه های رفتاری آن است. دم پرپشت و بدن جمع و جور سنجاب ایرانی با محیط های پوشیده از درخت و برگ سازگاری دارد.
سنجاب بلوچی در مناطق خشک و نیمه خشک جنوب شرق ایران دیده می شود و ویژگی های فیزیکی و رفتاری آن با شرایط دشوار محیطی هماهنگ است. این گونه معمولاً روی درختان کم برگ یا اطراف بوته ها زندگی می کند و جابجایی های کوتاه و سریع از ویژگی های آن است. بدن کوچک و دم بلند سنجاب بلوچی به حفظ تعادل و سازگاری با گرمای محیط کمک می کند.
رفتارهای غذایی، حرکتی و زیستگاهی سنجاب ایرانی و بلوچی نشان دهنده سازگاری متفاوت هر گونه با شرایط محیطی خاص خود است و تنوع زیستی جوندگان ایران را برجسته می سازد.