تحقیق سلول و سازمان بندی آن

مقدمه:
یاخته یا سلول (Cellule) واحد بنیادین ساختاری و عملکردی تمامی موجودات زنده است و پایه ای ترین سطح سازمان بندی زیستی را شکل می دهد. این واحد کوچک و در عین حال پیچیده، نه تنها تمامی فرآیندهای حیاتی را در خود جای می دهد، بلکه چارچوبی برای ارتباط، تبادل مواد و هماهنگی فعالیت های مختلف در بدن موجودات چندسلولی فراهم می کند. تئوری یاخته که در قرن نوزدهم میلادی شکل گرفت، بر اساس مشاهدات میکروسکوپی و آزمایش های تجربی بیان می کند که تمامی اندامگان ها از یک یا چند یاخته تشکیل شده اند، تمامی یاخته ها از یاخته های پیشین پدید می آیند و تمامی کارکردهای زیستی یک موجود زنده در درون یاخته ها صورت می گیرد. همچنین یاخته ها حامل اطلاعات وراثتی لازم برای کنترل فعالیت های سلولی و انتقال این اطلاعات به نسل های آینده هستند. این ساختار بنیادی، امکان پیوند و تعامل سلول ها با یکدیگر را نیز فراهم می کند، به ویژه در بافت هایی مانند پوست که سلول ها با استفاده از پیوندهای بین سلولی به هم متصل شده اند و یک شبکه محافظتی و کارآمد را ایجاد می کنند.

ساختمان سلول از بخش های مختلفی تشکیل شده است که هر یک نقش مشخصی در حفظ حیات و عملکرد سلول دارند. هسته، به عنوان مرکز فرماندهی، اطلاعات ژنتیکی و دستورالعمل های لازم برای فعالیت سلول را در خود جای داده و فرآیندهایی مانند تقسیم سلولی، رونویسی و ترجمه ژن ها را کنترل می کند. سیتوپلاسم محیطی است که میان هسته و غشای سلولی قرار گرفته و فعالیت های متابولیک سلول در آن انجام می شود، شامل اندامک هایی مانند میتوکندری، شبکه آندوپلاسمی، دستگاه گلژی و لیزوزوم ها. غشای سیتوپلاسمایی، با ساختار نیمه تراوا و ترکیبی از پروتئین ها و لیپیدها، نقش مهمی در کنترل ورود و خروج مواد، انتقال سیگنال های شیمیایی و حفظ هموستازی داخلی سلول ایفا می کند. حضور یون ها، پروتئین ها، لیپیدها و کربوهیدرات ها در ترکیب سلولی، هماهنگی بیوشیمیایی و انرژی لازم برای انجام فعالیت های حیاتی را تضمین می کند.

سلول ها در موجودات چندسلولی به گونه ای سازماندهی شده اند که بافت ها و اندام ها را شکل می دهند. بافت های جانوری مانند بافت پوششی، بافت پیوندی، بافت ماهیچه ای و بافت عصبی، هر یک مجموعه ای از سلول های تخصصی هستند که وظایف متفاوتی دارند. سلول های ماهیچه ای قادر به انقباض و تولید نیرو هستند، سلول های عصبی پیام های الکتریکی را انتقال می دهند و سلول های مژک دار نقش حرکت و جابجایی مواد را بر عهده دارند. سلول های گلبول سفید نیز بخشی از سیستم ایمنی را تشکیل داده و دفاع بدن را بر عهده دارند. در گیاهان نیز سلول ها به طور سازمان یافته در بافت هایی مانند روپوست ساقه، مغز ساقه و بافت های هادی جای گرفته اند تا مواد غذایی و آب را منتقل کرده و ساختار مکانیکی گیاه را حفظ کنند.

ساختار غشایی سلول ها، نقطه اتصال فعالیت های داخلی و محیط خارجی است و از تعامل بین پروتئین های غشایی، بخش های کربوهیدراتی و لیپیدها تشکیل شده است. این ساختار، نه تنها امکان تبادل مواد و دریافت سیگنال ها را فراهم می کند، بلکه در شناسایی محیط و تنظیم واکنش ها نقش کلیدی دارد. سازمان بندی سلولی، هم در سطح سلول منفرد و هم در سطح بافت ها و اندام ها، پیچیدگی حیات را نشان می دهد و پایه ای برای درک عملکرد زیستی موجودات زنده فراهم می کند. ارتباط و هماهنگی میان اجزای سلول، هم زمان با تعامل بین سلول ها در بافت ها و اندام ها، شبکه ای پویا و منسجم ایجاد می کند که امکان انجام فرآیندهای حیاتی را در گستره وسیع زندگی زیستی فراهم می سازد. این هماهنگی میان ساختمان داخلی سلول و سازمان بندی بافتی، اساس پیچیدگی و تنوع عملکردهای زیستی در جهان جانداران را تشکیل می دهد.

فهرست مطالب:
مقدمه
سلول چیست؟
سیتوپلاسم چیست؟
هسته چیست؟
غشای سیتوپلاسمایی چیست؟
سلول های ماهیچه ای
سلول های عصبی
سلول های مژک دار
گلبول سفید
سازمان بندی سلول
آب
یونها
پروتئینها
لیپیدها
کربوهیدراتها
ساختار غشایی سلول
غشای سلول
پروتئینهای غشای سلولی
اعمال مهم بخشهای کربوهیدراتی
جانداران پرسلولی
سازمان بندی سلول بافت های جانوری
بافت پوششی
بافت پیوندی
بافت ماهیچه ای
بافت عصبی
سازمان بندی سلولهای گیاهان
روپوست ساقه
پوست ساقه
مغز ساقه
بافت های هادی
منبع