بررسی نگرش کشاورزان به کاربرد فناوری اطلاعات در ترویج و آموزش کشاورزی

مقدمه:
در سال های اخیر، فناوری اطلاعات و ارتباطات به یکی از عناصر کلیدی در تحول روش های ترویج و آموزش کشاورزی تبدیل شده است. گسترش ابزارهای دیجیتال، دسترسی به اینترنت و امکانات نوین ارتباطی، امکان انتقال سریع اطلاعات و دانش به کشاورزان را فراهم کرده و زمینه ای برای تغییر نگرش و رفتار آنها نسبت به فرایندهای کشاورزی ایجاد کرده است. در این میان، نقش نگرش کشاورزان نسبت به فناوری اطلاعات اهمیت ویژه ای دارد؛ زیرا پذیرش و استفاده فعالانه از ابزارهای دیجیتال، به شدت به باورها، سطح آشنایی و اعتماد آنها به این فناوری وابسته است.

کشاورزان به عنوان گروهی که مستقیماً با تولید و بهره وری محصولات کشاورزی سروکار دارند، در برخورد با فناوری اطلاعات با چالش های متعددی روبه رو هستند. عوامل فرهنگی، سطح سواد، تجربه کاری، نوع فعالیت کشاورزی و میزان دسترسی به منابع اطلاعاتی، همه بر نگرش آنان نسبت به فناوری اطلاعات تأثیرگذارند. کشاورزانی که نگرش مثبت و سازگاری با فناوری های نوین دارند، حتی با مهارت های محدود در کار با ابزارهای دیجیتال، تمایل بیشتری به بهره گیری از آنها در برنامه های آموزشی و فرایندهای ترویجی نشان می دهند. این امر اهمیت بررسی نگرش کشاورزان و شناخت عوامل مؤثر بر آن را برجسته می کند، زیرا هرگونه تغییر در نگرش، می تواند اثر مستقیم بر استفاده از فناوری های نوین در کشاورزی داشته باشد.

فناوری اطلاعات در ترویج و آموزش کشاورزی، علاوه بر انتقال سریع و گسترده اطلاعات، امکانات متنوعی از جمله دسترسی به آموزش های آنلاین، ویدئوهای آموزشی، سامانه های مدیریت مزرعه، پایگاه های داده علمی و نرم افزارهای تحلیل اطلاعات کشاورزی را فراهم می کند. این ابزارها می توانند فاصله بین دانش تئوریک و عمل کشاورزان را کاهش دهند و امکان دریافت توصیه ها و راهنمایی های به روز را بدون محدودیت مکانی و زمانی فراهم کنند. کشاورزانی که به فناوری اطلاعات دسترسی دارند، قادرند تصمیم گیری های دقیق تری درباره زمان کاشت، نوع کود و روش های کنترل آفات اتخاذ کنند و از تجربیات سایر کشاورزان در مناطق مختلف بهره مند شوند.

در زمینه نگرش کشاورزان، متغیرهایی همچون جنسیت، سطح تحصیلات، تجربه کاری و پیشینه دسترسی به فناوری اطلاعات، نقش برجسته ای ایفا می کنند. یافته های مختلف نشان می دهد که در برخی موارد زنان کشاورز، نگرش مثبت تر و استقبال بیشتری نسبت به فناوری های نوین نشان می دهند و این امر می تواند به افزایش مشارکت آنها در فرایندهای آموزشی و توسعه ای منجر شود. همچنین، کشاورزان با تحصیلات بالاتر، معمولا با مفاهیم نوین آشنایی بیشتری دارند و تمایل بیشتری برای پذیرش فناوری های اطلاعات در فعالیت های کشاورزی نشان می دهند.

نحوه ارائه اطلاعات و آموزش ها از طریق فناوری اطلاعات نیز اهمیت ویژه ای دارد. استفاده از روش های متنوع آموزشی شامل آموزش از راه دور، ویدئوهای تعاملی، نرم افزارهای شبیه سازی مزرعه و شبکه های اجتماعی تخصصی، امکان تعامل مستقیم کشاورز با منابع علمی و تجربیات همکاران را فراهم می کند. این دسترسی، علاوه بر افزایش سرعت یادگیری، توانایی کشاورزان را در بهره برداری از اطلاعات و اتخاذ تصمیم های مناسب در شرایط مختلف کشاورزی تقویت می کند.

در شهرستان اهواز، به عنوان نمونه موردی این پژوهش، کشاورزان با تنوع فعالیت های کشاورزی و دسترسی متفاوت به منابع اطلاعاتی، نگرش های متنوعی نسبت به فناوری اطلاعات نشان می دهند. بررسی این نگرش ها، میزان پذیرش و استفاده از فناوری های اطلاعاتی در فرایندهای آموزشی و ترویجی، امکان شناسایی عوامل مؤثر بر بهره برداری از ابزارهای نوین و طراحی برنامه های متناسب با نیاز کشاورزان را فراهم می کند. مطالعه نگرش کشاورزان نسبت به فناوری اطلاعات، همچنین نشان می دهد که چگونه سطح آگاهی، تجربه و باورهای شخصی، بر رفتارهای عملی آنها در استفاده از ابزارهای دیجیتال تأثیرگذار است و مسیرهای نوینی برای ارتقای بهره وری کشاورزی ایجاد می کند.

فهرست مطالب:
چکیده
فصل ۱- کلیات موضوع
۱-۱- مقدمه
۱-۲- بیان مسئله
۱-۳- سوالات تحقیق
۱-۴- اهمیت و ضرورت سمینار
۱-۵- اهداف سمینار
۱-۶- تعاریف عملیاتی
۱-۷- منطقه مورد پژوهش
فصل ۲- پیشینه موضوع
۲-۱- مفهوم ترویج و آموزش کشاورزی
۲-۲- ماهیت ترویج و آموزش کشاورزی
۲-۳- اهداف ترویج و آموزش کشاورزی
۲-۴- نقش ترویج و آموزش کشاورزی در بهره وری کشاورزان
۲-۵- روش های ترویج کشاورزی
۲-۶- آموزش نیروی انسانی برای ترویج و آموزش کشاورزی
۲-۷- اهمیت فناوری اطلاعات و ارتباطات در ترویج و آموزش کشاورزی
۲-۸- فناوری اطلاعات و ارتباطات و نقش آن در ترویج و آموزش کشاورزی
۲-۸-۱- نقش اینترنت و آموزش online در ترویج و آموزش کشاورزی
۲-۸-۲- آموزش از راه دور – ترویج و آموزش کشاورزی
۲-۹- رویکردها، تحولات و زمینه های مناسب برای کاربرد فناوری اطلاعات در آموزش کشاورزی
۲-۹-۱- اهداف فناوری اطلاعات در آموزش کشاورزی
۲-۹-۲- رویکردهای توسعه فناوری اطلاعات در مراکز آموزش کشاورزی
۲-۹-۳- نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در ارتقای کشاورزان
۲-۱۰- نقش فن آوری اطلاعات بر نگرش کشاورزان و توسعه کشاورزی
۲-۱۱- نقش دانش بومی در ترویج و آموزش کشاورزی
۲-۱۲- نقش فناوری های اطلاعات در احیای دانش بومی کشاورزان
۲-۱۳- نقش پیوندهاى موردى در تنظیم الگوى ترویج کشاورزی
۲-۱۴- مروری بر تحقیقات انجام شده
فصل ۳- روش شناسی پژوهش
۳-۱- مقدمه
۳-۲- روش تحقیق
۳-۳- جامعه آماری
۳-۴- روش نمونه گیری
۳-۵- روش و ابزار گردآوری اطلاعات
۳-۶- روائی و پایائی پرسشنامه
۳-۷- تبیین متغیرهای تحقیق
۳-۸- فرضیات تحقیق
۳-۹- روش های تجزیه و تحلیل داده ها
فصل ۴- تجزیه و  تحلیل اطلاعات
۴-۱- یافته های توصیفی مربوط به متغیرهای تحقیق
۴-۲- یافته های تحلیلی مربوط به فرضیه های تحقیق
فصل ۵- نتیجه گیری و پیشنهادات
۵-۱- خلاصه ای از سمینار
۵-۲- یافته ها و نتایج سمینار
۵-۳- پیشنهادات
فهرست منابع
فهرست جداول
فهرست شکل ها