گزارش کارآموزی در سازمان تامین اجتماعی

این گزارش کارآموزی در مورد سازمان تامین اجتماعی است و به بررسی ساختار، تاریخچه، خدمات بیمه ای و درمانی، برنامه ریزی استراتژیک و نقش آن در رفاه اجتماعی می پردازد.

مقدمه
سازمان تامین اجتماعی به عنوان یکی از نهادهای کلیدی در نظام رفاهی و بیمه ای کشور، نقشی بنیادین در تأمین امنیت اقتصادی، اجتماعی و سلامت جامعه ایفا می کند. این سازمان با هدف ایجاد نظامی هماهنگ برای پوشش بیمه ای اقشار مختلف جامعه، تمرکز وجوه بیمه ای و سرمایه گذاری از محل منابع خود و ارائه خدمات متنوع بیمه ای و درمانی به بیمه شدگان، در طول بیش از هفت دهه فعالیت خود، به شکل گیری ساختاری گسترده و تخصصی دست یافته است. آشنایی با فعالیت ها و ساختار این سازمان، مطالعه روند تاریخی و بررسی وظایف و تعهدات آن، زمینه ای مناسب برای درک دقیق عملکرد سازمان های بزرگ بیمه ای و نظام های حمایت اجتماعی فراهم می آورد.

محل کارآموزی، شعبه سازمان تامین اجتماعی در خرمدره واقع در خیابان امام خمینی جنب فرمانداری، با مساحتی حدود سه هزار متر مربع و دارای پنج طبقه، امکانات و زیرساخت های کاملی برای ارائه خدمات بیمه ای و درمانی در اختیار دارد. این ساختمان شامل بخش های مختلفی از جمله واحدهای امور فنی بیمه شدگان، امور نام نویسی، حساب های انفرادی، واحدهای درآمد حق بیمه، بخش اداری و اجرائیات، سالن کنفرانس و غذاخوری، موتورخانه، بایگانی و فضاهای مسکونی برای کارکنان غیر بومی می باشد. چنین ساختار متنوع و گسترده ای، انعکاسی از پیچیدگی و حجم فعالیت های روزانه سازمان است و امکان بررسی فرآیندهای اجرایی و اداری در محیط واقعی را فراهم می کند.

تاریخچه سازمان تامین اجتماعی نشان می دهد که فعالیت های بیمه ای در ایران از سال ۱۳۱۰ با تشکیل صندوق احتیاط کارگران شبکه راه آهن آغاز شد و طی چند دهه، با تصویب قوانین مختلف و گسترش شمول بیمه ها، به شکل امروزی درآمد. تصویب لایحه بیمه کارگران در سال ۱۳۲۲، تشکیل سازمان بیمه های اجتماعی کارگران در سال ۱۳۳۲، و سپس تغییر نام و شکل گیری سازمان تامین اجتماعی در سال ۱۳۵۴، از مهم ترین مراحل توسعه و انسجام ساختاری این نهاد است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، توسعه پوشش بیمه ای با تأکید بر عدالت اجتماعی و اصل ۲۹ قانون اساسی به یک اولویت ملی تبدیل شد و سازمان توانست خدمات متنوعی شامل بازنشستگی، از کارافتادگی، حوادث و بیماری ها، بیمه بیکاری، کمک هزینه های ازدواج و زنان سرپرست خانوار، و ارائه تسهیلات مالی و درمانی به بیمه شدگان ارائه دهد.

از دیدگاه برنامه ریزی و مدیریت، سازمان تامین اجتماعی طی دهه های مختلف با ساختارهای تشکیلاتی متعددی مواجه بوده است. از سال ۱۳۴۲ تا سال ۱۳۵۸، چهار ساختار سازمانی برای این نهاد طراحی شد که نقش دفترها و مدیریت های مختلف در برنامه ریزی و اجرای سیاست ها را نشان می دهد. با گسترش امور و پیچیدگی فعالیت ها، توجه به برنامه ریزی استراتژیک، تدوین نظام جامع برنامه ریزی در سال ۱۳۷۹ و تشکیل شوراهای تخصصی، گامی مهم در جهت انسجام و بهبود فرآیندهای سازمانی بود. بررسی مشکلات داخلی و خارجی سازمان، از جمله بوروکراسی پیچیده، ضعف در سیستم آمار و اطلاعات، فشار منابع و انتظارات محیطی، اهمیت نقش برنامه ریزی و مدیریت راهبردی را بیش از پیش نمایان می سازد.

برنامه ریزی استراتژیک در سازمان تامین اجتماعی، با تمرکز بر تعیین رسالت، اهداف، مأموریت ها و شناسایی فرصت ها و تهدیدهای محیطی، ابزاری کارآمد برای جهت دهی فعالیت ها و ایجاد مزیت رقابتی و هماهنگی در سطح کلان سازمان محسوب می شود. هر واحد و هر فرآیند سازمان، از خدمات بیمه ای و درمانی تا مدیریت منابع و سرمایه گذاری، در چارچوب این برنامه ریزی بهینه سازی و سازماندهی شده است. بررسی تاریخی، ساختاری و عملکردی سازمان، چشم اندازی روشن از نحوه تعامل سیاست ها، منابع و خدمات با نیازهای جامعه ارائه می دهد و نشان می دهد که سازمان تامین اجتماعی از یک نهاد صرفاً بیمه ای فراتر رفته و به یکی از ستون های استقرار عدالت اجتماعی و رفاه عمومی در کشور تبدیل شده است.

فهرست مطالب
مقدمه ۱
آشنایی با محل کار آموزی ۱
سازمان تامین اجتماعی در یک نگاه ۲
تاریخچه سازمان تامین اجتماعی ۳
تعهدات و حمایت های سازمان تامین اجتماعی ۴
مروری بر پیشینه برنامه ریزی در سازمان تامین اجتماعی ایران ۷
برنامه ریزی استراتژیک ۱۰
اساسنامه سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح ۱۴
معرفی جایگاه سازمان تامین اجتماعی در نظام سلامت کشور ۲۳
ضمائم ۳۰