
مقدمه:
اختلال پرخاشگری در کودکان یکی از پدیده های رفتاری است که اثرات گسترده ای بر روابط اجتماعی و خانوادگی آنها دارد و می تواند در محیط های آموزشی و اجتماعی نیز بازتاب پیدا کند. پرخاشگری رفتاری ناشی از خشم و عصبانیت است و شکل های متفاوتی دارد که با توجه به هدف و انگیزه کودک قابل تقسیم بندی است. پرخاشگری خصمانه، نوعی رفتار است که با قصد آسیب رساندن به دیگران همراه است، در حالی که پرخاشگری وسیله ای برای دستیابی به هدف مشخص رخ می دهد و ممکن است به صورت پرخاشگری درونی یا بیرونی ظاهر شود. تفاوت های جنسیتی نیز در نحوه بروز پرخاشگری مشهود است و پژوهش ها نشان می دهند که پسران تمایل دارند خشم خود را مستقیم و آشکار نشان دهند، در حالی که دختران اغلب پرخاشگری خود را به شکل های غیرمستقیم و پنهانی ابراز می کنند.
عوامل متعددی می توانند پرخاشگری در کودکان را تشدید یا شکل دهند. از جمله این عوامل می توان به الگوپذیری از والدین اشاره کرد؛ کودکانی که در محیطی رشد می کنند که رفتارهای خشن یا پرخاشگرانه در آنها مشاهده می شود، احتمال بیشتری دارد که این رفتارها را تکرار کنند. ناکامی و محرومیت از خواسته ها نیز یکی دیگر از عوامل مهم است؛ کودکانی که به خواسته های خود نمی رسند یا محدودیت های محیطی را تجربه می کنند، ممکن است پرخاشگری را به عنوان راهی برای ابراز نارضایتی یا جلب توجه انتخاب کنند. اضطراب و افسردگی نیز می توانند زمینه ای برای پرخاشگری باشند، زیرا فشارهای روانی و ناتوانی در کنترل احساسات، تمایل به رفتارهای خشن و تهاجمی را افزایش می دهد. علاوه بر این، برخی بیماری ها و مصرف داروها نیز می توانند تأثیر مستقیمی بر رفتارهای پرخاشگرانه داشته باشند و گاهی پرخاشگری تنها نشانه ای از تضادهای درونی کودک است که به شکل بیرونی بروز می کند.
محیط مدرسه و تعامل با همسالان نیز نقش مهمی در شکل گیری پرخاشگری ایفا می کند. مواجهه با زورگویی، رقابت شدید یا عدم توانایی در مدیریت تعارضات می تواند پرخاشگری را تشدید کند. این رفتارها گاهی به گونه ای ظاهر می شوند که کودک نمی تواند آنها را کنترل کند و واکنش های تهاجمی به دیگران یا به خود نشان می دهد. بررسی انواع پرخاشگری، از خصمانه تا وسیله ای، و تمایز بین پرخاشگری درونی و بیرونی، دیدی جامع از رفتارهای کودک ارائه می دهد و اهمیت شناخت علل و زمینه های آن را روشن می کند.
درک ریشه ها و عوامل ایجادکننده پرخاشگری امکان شناسایی الگوهای رفتاری و روندهای ناشی از خشم و عصبانیت را فراهم می کند. رفتارهای پرخاشگرانه کودکان با ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی، روانی و اجتماعی شکل می گیرد و نمی توان آن را صرفاً به یک عامل محدود کرد. شناخت این عوامل، نحوه بروز پرخاشگری و تفاوت های فردی میان کودکان، تصویر روشن تری از پویایی رفتاری آنان ارائه می دهد و نشان می دهد که پرخاشگری نه تنها یک رفتار ناهنجار، بلکه بازتابی از تعامل پیچیده کودک با محیط و شرایط زندگی است.
پرخاشگری در کودکان، چه خصمانه و چه وسیله ای، به صورت درونی یا بیرونی بروز می کند و تأثیرات آن می تواند در روابط خانوادگی، تعامل با همسالان و عملکرد تحصیلی مشاهده شود. ترکیب عواملی مانند اضطراب، افسردگی، ناکامی و الگوگیری از محیط، زمینه ای فراهم می کند که رفتارهای پرخاشگرانه به شکل های متفاوت و در شرایط مختلف ظهور پیدا کند.
فهرست مطالب:
چکیده
مقدمه
تفاوت های جنسیتی در پرخاشگری
انواع پرخاشگری
۱- پرخاشگری خصمانه
۲- پرخاشگری وسیله ای
الف) پرخاشگری درونی
ب) پرخاشگری بیرونی
علل خشونت و پرخاشگری در کودکان
۱٫ الگوپذیری کودکان از والدین
۲٫ کودکان ناکام پرخاشگر می شوند
۳٫ اضطراب و پرخاشگری
۴٫ پرخاشگری، نشانه ای از تضادهای درونی
۵٫ پرخاشگری و افسردگی
۶٫ پرخاشگری؛ بیماری ها؛ مصرف دارو
۷٫ خشونت و مدرسه
درمان پرخاشگری در کودکان
نتیجه گیری
منابع و مآخذ