مقاله ایمنی و بهداشت محیط کار

این مقاله درباره ایمنی و بهداشت محیط کار بوده و به بررسی استانداردهای ایمنی، بهبود شرایط کاری، وسایل حفاظت فردی، کنترل عوامل زیان آور و آموزش کارکنان می پردازد.

مقدمه
ایمنی و بهداشت محیط کار یکی از موضوعات بنیادین در توسعه صنعتی و پیشرفت جوامع بشری محسوب می شود که تاریخچه آن به تحولاتی در نحوه تولید و کار انسان بازمی گردد. از زمانی که بشر فعالیت های خود را از طریق شکار، کشاورزی و صنایع دستی انجام می داد، خطرات مرتبط با شغل محدود و اغلب شامل صدمات جزئی یا شکستگی اعضای بدن بود. با گذر زمان و پیشرفت فناوری، به ویژه با ظهور نیروی مکانیکی و الکتریکی، محیط کار دستخوش تغییرات شگرفی شد و خطرات نیز به همان نسبت افزایش یافت. انقلاب صنعتی که از اواخر قرن هجدهم در انگلستان آغاز شد، با اختراع ماشین بخار و توسعه صنایع نساجی و دیگر صنایع، زمینه را برای تولید انبوه و شکل گیری کارخانه ها فراهم کرد و محیط کار از خانه ها و کارگاه های کوچک به فضاهای صنعتی گسترده منتقل شد. این تغییرات هرچند آسایش و بهره وری را افزایش داد، اما همراه با حوادث صنعتی، سروصدا، آلودگی هوا و سایر مخاطرات شد.

در پی رشد صنایع و استفاده گسترده از ماشین آلات، نیاز به تدوین قوانین و مقررات ایمنی و بهداشت محیط کار احساس شد. اولین قوانین کار به منظور حفاظت از کارگران در کارخانه ها تصویب گردید و به تدریج نظام های بازرسی و بیمه حوادث ناشی از کار شکل گرفت. کشورهایی مانند پروس و آلمان با ایجاد بازرسان ویژه و تدوین مقررات ایمنی، نقش مهمی در شکل دهی به استانداردهای حفاظت و بهداشت محیط کار ایفا کردند. به موازات این تحولات، کشورهای مختلف جهان اقدام به تاسیس موسسات تحقیقاتی و انجمن های تخصصی برای بررسی خطرات صنعتی و راهکارهای ایمنی نمودند. این موسسات با تمرکز بر صنایع مختلف، از جمله معدن، مواد شیمیایی و مصالح ساختمانی، مطالعات گسترده ای درباره اثرات فیزیکی، شیمیایی و محیطی کار انجام دادند و استانداردهای حفاظتی را توسعه دادند.

سازمان بین المللی کار (I.L.O) به عنوان یک نهاد جهانی از سال ۱۹۱۹ فعالیت خود را آغاز کرد و با هدف تامین عدالت اجتماعی، امنیت اقتصادی و فرصت های برابر، نقش تعیین کننده ای در ارتقای استانداردهای محیط کار ایفا کرده است. این سازمان، با مشارکت نمایندگان دولتی، کارگری و کارفرمایی، برنامه های متعددی برای بهبود شرایط کاری، آموزش ایمنی و پیشگیری از حوادث در محیط کار تدوین کرده است. وظایف I.L.O شامل ارتقای اشتغال کامل، بهبود شرایط زندگی، ایجاد تضمین های اجتماعی، حفاظت از کودکان و مادران شاغل، و توسعه مقررات بهداشت و ایمنی در محیط های کاری است. ساختار سه گانه این سازمان شامل کنفرانس بین المللی کار، هیئت مدیره و دفتر بین المللی کار، امکان هماهنگی جهانی و پیاده سازی استانداردهای ایمنی را فراهم می سازد.

ایمنی محیط کار تنها محدود به قوانین و مقررات نیست، بلکه توجه به عوامل فیزیکی و محیطی نیز اهمیت ویژه ای دارد. مواردی مانند فضای مناسب، دسترسی به تجهیزات، روشنایی کافی، تهویه مناسب، کاهش سروصدا و کنترل عوامل زیان آور فیزیکی، مستقیماً بر کیفیت کار و سلامت کارکنان تأثیر می گذارند. روشنایی مناسب، تهویه مؤثر و محیط کار منظم نه تنها از بروز حوادث جلوگیری می کند، بلکه بازدهی و روحیه کارکنان را نیز ارتقا می دهد. علاوه بر این، شناخت و کنترل عوامل شیمیایی، گرد و غبار، گازها و دیگر آلاینده ها از اهمیت بالایی برخوردار است و مستلزم بهره گیری از ابزارها و روش های پیشرفته کنترل صنعتی می باشد.

کمک های اولیه و اقدامات اورژانسی، مانند مقابله با برق گرفتگی، ماساژ قلب و تنفس مصنوعی، بخش دیگری از اهمیت ایمنی محیط کار را نشان می دهند و ضرورت آموزش کارکنان در این زمینه را برجسته می سازد. استفاده از وسایل حفاظت فردی شامل کفش و دستکش ایمنی، تجهیزات حفاظتی چشم، گوش و دستگاه های تنفسی، از دیگر عناصر کلیدی در حفظ سلامت کارکنان به شمار می آید.

ایمنی و بهداشت محیط کار نه تنها عامل بازدارنده حوادث و بیماری های شغلی است، بلکه تأثیر مستقیم بر بهره وری، کیفیت کار و پایداری محیط های کاری دارد. توجه به ابعاد مختلف فیزیکی، شیمیایی، روانی و اجتماعی محیط کار و پیاده سازی استانداردهای بین المللی، زمینه ساز ایجاد محیطی سالم، ایمن و کارآمد برای تمامی مشاغل و صنایع در سطح جهانی محسوب می شود.

فهرست مطالب
ایمنی و بهداشت محیط کار ۱
تاریخچه: ۱
سازمان بین‎المللی کار ‎(I.L.O) ۵
وظایف سازمان بین‎المللی کار ۵
ساختار و نحوه کار سازمان بین‎المللی کار ۸
عضویت در سازمان بین‎المللی کار ۹
کمکهای اولیه به هنگام برق‎گرفتگی ۱۰
عوامل فیزیکی زیان‎آور محیط کار: ۱۲
۱) جا و مکان وسایل و تجهیزات ۱۳
۲) روشنایی ۱۵
۳) آثار تهویه در محیط کار ۱۵
۴) صدا ۱۶
آثار سروصدا ۱۸
کاهش و کنترل سروصدا: ۱۹
عوامل شیمیایی زیان‎آور محیط کار ۲۰
گرد و غبار ۲۰
راه‎های پیشگیری و کنترل ذرات در محیط کار: ۲۱
گازها ۲۲
دستگاه‎های کنترل مواد آلاینده هوا در صنایع: ۲۳
ب- روشهای کنترل و جدا کردن ذرات: ۲۵
آموزش ایمنی ۲۶
تعریف و اهداف آموزش ایمنی: ۲۶
عوامل روانی و فیزیولوژیکی محیط کار: ۲۷
محیط و شرایط کار: ۲۸
خستگی جسمی و روانی: ۲۹
استعداد حادثه: ۳۰
شرایط فیزیولوژیکی: ۳۱
نقش روانشناسی در کار و صنعت: ۳۲
خستگی ۳۲
وسایل حفاظت انفرادی عبارتند از: ۳۵
انواع گوشی‎های حفاظتی: ۳۸
نکات قابل توجه: ۳۸
۶- کمربندهای ایمنی: ۴۰
۷- وسائل حفاظتی دست‎ها و بازوها: ۴۰
۸- حفاظت پاها (گتر، کفش و چکمه) ۴۲
انواع کفش‎های ایمنی: ۴۳
وسایل حفاظتی جهاز تنفسی: ۴۴
آشنایی با اصول کلی بهسازی محیط کار : ۴۶
ایجاد تسهیلات بهسازی محیط کار: ۴۷
و…