تحقیق درباره ستون ها و دیوارهای سازه ای در ساختمان

چکیده:
این تحقیق به بررسی ستون ها و دیوارهای سازه ای در ساختمان می پردازد و جزئیات اجرایی و ساختاری آنها را تشریح می کند. ستون ها معمولاً مقاطع چهارضلعی دارند و قالب بندی، بتن ریزی و ویبره زنی آن ها باید با دقت انجام شود تا مقاومت و دوام آن ها حفظ گردد. دیوارهای سازه ای، به ویژه دیوارهای برشی، وظیفه تحمل نیروهای جانبی ساختمان را بر عهده دارند و اجرای میلگردها، قالب بندی و تثبیت آن ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. دیوارهای غیر باربر یا پارتیشن ها عمدتاً برای جداسازی فضاها استفاده می شوند و ضخامت و جنس آن ها با توجه به کارکردشان تعیین می گردد. رعایت اصول قالب بندی، شاقول سازی و تثبیت سازه ها نقش حیاتی در ایمنی و پایداری ساختمان دارد.

مقدمه:
ستون ها و دیوارها از اجزای اساسی هر ساختمان به شمار می روند و نقش آن ها در پایداری و تحمل بارهای سازه ای بسیار حیاتی است. ستون ها به عنوان عناصر قائم، وزن سازه و بارهای وارده را به فونداسیون منتقل می کنند و اغلب به شکل چهارضلعی یا مستطیل طراحی می شوند. گاهی برای جنبه های زیبایی شناسی و طراحی معماری، مقاطع دایره ای، بیضی یا اشکال دیگر نیز به کار می روند. پیش از اجرای ستون، ابتدا ابعاد آن از روی نقشه مشخص شده و قالب ها با دقت بر اساس این ابعاد تهیه و چرب می شوند تا سطحی صاف و بدون مواد زائد ایجاد گردد. نصب و اتصال قالب ها با استفاده از پین ها، بست ها و شمع های چوبی یا فلزی انجام می شود و تراز کردن آن ها با شاغول، تضمین کننده عمود بودن ستون و انتقال صحیح بارهای محوری است.

بتن ریزی ستون ها نیز باید با دقت صورت گیرد. در ارتفاع بیش از یک متر و نیم، استفاده از شوت ضروری است تا دانه های بتن از هم جدا نشوند و تخلخل ایجاد نگردد. ویبره کردن بتن برای از بین بردن حباب ها و جلوگیری از ایجاد فضاهای خالی، از اهمیت زیادی برخوردار است و بی توجهی به آن می تواند مقاومت ستون را کاهش دهد. پس از پایان بتن ریزی و زمانی که بتن توانایی حفظ شکل هندسی خود را دارد، قالب ها باز می شوند که این عملیات معمولاً ۴۸ ساعت بعد از بتن ریزی انجام می شود. رعایت دقت در باز کردن قالب ها از آسیب رسیدن به گوشه های ستون جلوگیری می کند و نصب فتیوله های مثلثی در گوشه قالب، از ایجاد گوشه های تیز جلوگیری می کند.

دیوارهای سازه ای، به ویژه دیوارهای برشی، از دیگر عناصر مهم در ساختمان هستند که وظیفه تحمل نیروهای جانبی و پایداری ساختمان را بر عهده دارند. این دیوارها معمولاً از بتن مسلح ساخته می شوند و ضخامت و تعداد میلگردهای آن ها بر اساس محاسبات سازه ای تعیین می شود. اجرای صحیح میلگردها، استفاده از خاموت ها و تثبیت قالب ها با پین و بست، باعث جلوگیری از حرکت قالب ها و تغییر شکل بتن می شود. شاقول کردن قالب ها قبل از بتن ریزی و استفاده از شمع ها برای تثبیت قالب ها، از جمله موارد ضروری در اجرای دیوارهای برشی است. باز کردن قالب ها نیز مشابه ستون ها، پس از ۴۸ ساعت و زمانی که بتن حالت اولیه خود را حفظ کرده باشد انجام می شود و آبیاری بتن پس از قالب برداری برای جلوگیری از خشک شدن و ترک خوردن آن ضروری است.

دیوارهای غیر باربر، شامل دیوارهای محیطی و پارتیشن ها، نقش جداسازی فضاها را ایفا می کنند و معمولاً باربری ندارند. ضخامت دیوارهای محیطی در حالت باربر حدود ۳۵ سانتی متر و در حالت غیر باربر حدود ۲۲ سانتی متر است. دیوارهای پارتیشن معمولاً با ضخامت ۸ تا ۱۲ سانتی متر ساخته می شوند و در پروژه حاضر از تیغه های سفالی استفاده شده که به دلیل فضای خالی درون آن ها، عایق صوتی و حرارتی مناسبی ایجاد می کنند. این دیوارها در ساختمان های اسکلت فلزی، نقش باربری ندارند و صرفاً برای تفکیک فضاهای داخلی کاربرد دارند.

با توجه به اهمیت ستون ها و دیوارهای سازه ای در پایداری ساختمان، رعایت اصول قالب بندی، شاقول سازی، تثبیت و بتن ریزی صحیح، تأثیر مستقیم بر دوام و مقاومت سازه دارد. شناخت دقیق نحوه اجرای این عناصر و دقت در جزئیات اجرایی، از پایه های اصلی ساخت و ساز با کیفیت و ایمن در ساختمان ها محسوب می شود و نقش اساسی در پیشگیری از مشکلات ناشی از ناپایداری و آسیب های سازه ای ایفا می کند.