پاورپوینت بررسی رابطه بین هوش هیجانی مدیران و سبک تصمیم گیری آنها
مقدمه:
در دهه های اخیر، نگرش به مدیریت سازمانی دستخوش تحولات عمیقی شده است و تمرکز صرف بر مهارت های فنی و دانش تخصصی مدیران، جای خود را به توجه گسترده تر به ویژگی های رفتاری، شناختی و هیجانی داده است. در این میان، مفهوم هوش هیجانی به عنوان یکی از متغیرهای کلیدی در تحلیل عملکرد مدیران، جایگاه ویژه ای پیدا کرده است. بسیاری از پژوهش ها نشان داده اند که نحوه درک، کنترل و جهت دهی هیجانات فردی و اجتماعی، نقش مهمی در کیفیت تعاملات سازمانی و فرآیندهای مدیریتی ایفا می کند؛ فرآیندهایی که تصمیم گیری در مرکز آنها قرار دارد.
تصمیم گیری مدیریتی، از بنیادی ترین و در عین حال پیچیده ترین وظایف مدیران به شمار می رود. مدیران در سطوح مختلف سازمانی، به صورت مداوم با موقعیت هایی مواجه هستند که انتخاب یک گزینه از میان چندین راهکار ممکن را ضروری می سازد. این تصمیمات، چه در سطح راهبردی و چه در سطح عملیاتی، پیامدهای مستقیمی بر عملکرد سازمان، منابع انسانی، بهره وری و حتی اعتبار سازمانی دارند. از این رو، بررسی عواملی که بر شیوه تصمیم گیری مدیران اثر می گذارند، همواره یکی از محورهای اصلی مباحث مدیریت بوده است.
در کنار عوامل محیطی، ساختاری و سازمانی، ویژگی های فردی مدیران نقش تعیین کننده ای در شکل گیری سبک تصمیم گیری آنها دارند. تفاوت های فردی در ادراک، تجربه، شخصیت و توانایی های روان شناختی سبب می شود مدیران در مواجهه با شرایط مشابه، رویکردهای متفاوتی در اتخاذ تصمیمات خود در پیش گیرند. یکی از مهم ترین این ویژگی ها، سطح هوش هیجانی است؛ مفهومی که به توانایی فرد در شناخت هیجانات خود، تنظیم احساسات، درک هیجانات دیگران و مدیریت روابط اجتماعی اشاره دارد.
هوش هیجانی مدیران می تواند بر نحوه تحلیل موقعیت ها، ارزیابی پیامدها، میزان ریسک پذیری و حتی سرعت تصمیم گیری اثر بگذارد. مدیری که از خودآگاهی هیجانی بالاتری برخوردار است، معمولا در شرایط فشار و ابهام واکنش های سنجیده تری نشان می دهد و کمتر تحت تاثیر هیجانات آنی قرار می گیرد. در مقابل، سطوح پایین تر هوش هیجانی ممکن است منجر به تصمیم گیری های شتاب زده، وابسته یا اجتنابی شود. این تفاوت ها، اهمیت بررسی رابطه میان هوش هیجانی و سبک های تصمیم گیری را دوچندان می کند.
مدل های مختلفی برای طبقه بندی سبک های تصمیم گیری ارائه شده است که یکی از شناخته شده ترین آنها، الگوی اسکات و بروس است. این الگو، سبک های تصمیم گیری عقلایی، شهودی، وابستگی، آنی و اجتنابی را به عنوان الگوهای غالب رفتاری در فرآیند تصمیم گیری معرفی می کند. هر یک از این سبک ها بازتاب دهنده نوع خاصی از پردازش اطلاعات، میزان اتکا به منطق یا شهود، نقش دیگران در تصمیم گیری و نحوه مواجهه با عدم قطعیت است. بررسی این سبک ها در کنار سطح هوش هیجانی مدیران، امکان تحلیل عمیق تری از رفتار تصمیم گیری در سازمان ها فراهم می سازد.
در سازمان های بزرگ و حساس، مانند شرکت های فعال در حوزه انرژی، تصمیمات مدیریتی از اهمیت مضاعفی برخوردار است. ماهیت فعالیت های این سازمان ها، پیچیدگی ساختار، گستردگی عملیات و تاثیر مستقیم تصمیمات بر منابع اقتصادی و انسانی، سبب می شود کیفیت تصمیم گیری مدیران به یکی از عوامل حیاتی در موفقیت یا ناکامی سازمان تبدیل شود. در چنین بستری، بررسی متغیرهای روان شناختی موثر بر تصمیم گیری، رویکردی تحلیلی و واقع بینانه به رفتار مدیریتی ارائه می دهد.
ارتباط میان هوش هیجانی و سبک تصمیم گیری، تنها یک رابطه ساده میان دو متغیر نیست، بلکه بازتابی از نحوه تعامل ذهن، هیجان و رفتار در موقعیت های پیچیده سازمانی است. تفاوت در توانایی های هیجانی مدیران می تواند منجر به الگوهای متفاوتی از تصمیم گیری شود؛ الگوهایی که در شرایط گوناگون سازمانی، نتایج متفاوتی به همراه دارند و بر مسیر حرکت سازمان اثر می گذارند.
