پاورپوینت بررسی رابطه بین عوامل فردی و کارگریزی شغلی کارکنان

مقدمه:
کارگریزی شغلی به عنوان یکی از پدیده های مهم در دنیای سازمان ها، بازتابی از فاصله گرفتن تدریجی کارکنان از نقش ها، مسئولیت ها و هویت حرفه ای آنها به شمار می آید. هنگامی که فرد در محیط کار حضور دارد اما پیوند روانی و عاطفی خود را با سازمان از دست می دهد، نشانه هایی از کناره گیری رفتاری، کاهش تعلق، افت مشارکت و گرایش به دوری از وظایف بروز می کند. این وضعیت تنها با غیبت یا ترک خدمت برابر نیست؛ بلکه طیفی از رفتارهای پنهان و آشکار را شامل می شود که در نهایت به کاهش بهره وری، فرسایش سرمایه انسانی و تحمیل هزینه های قابل توجه بر ساختار سازمانی منجر می شود. به همین دلیل، شناخت ریشه های فردی که به کارگریزی دامن می زنند، جایگاهی اساسی در تحلیل پویایی های محیط کار پیدا می کند.

در میان این ریشه ها، عواملی مانند استرس شغلی، رضایت شغلی، انگیزش، اعتماد و عدالت رویه ای نقش تعیین کننده ای دارند. استرس زمانی رخ می دهد که میان توانایی های فردی و الزامات محیط کاری توازن از بین می رود و فرد خود را در معرض فشارهای مداوم می بیند. چنین فشاری به مرور زمان به خستگی هیجانی، فاصله گیری ذهنی و ضعف عملکرد می انجامد و شرایط را برای کارگریزی جسمی و روانی فراهم می کند. در سوی مقابل، رضایت شغلی نوعی ارزیابی درونی از کیفیت تجربه کاری است؛ هر قدر احساس مثبت نسبت به شغل تقویت شود، تمایل به ماندن، تعهد و مشارکت نیز تثبیت می شود و بروز رفتارهای گریزانه کاهش می یابد.

انگیزش شغلی نیز یکی از مؤلفه های کلیدی در این میان است. زمانی که فرد معنا، هدف و ارزش را در فعالیت های روزمره خود تشخیص می دهد، انرژی بیشتری صرف کار می کند و سطح درگیری سازنده با وظایف بالاتر می رود. نبود انگیزش، برعکس، زمینه ساز بی تفاوتی، سردی و فاصله گیری تدریجی از نقش های سازمانی می شود. اعتماد نیز جایگاهی مرکزی دارد؛ زیرا روابط درون سازمانی بدون وجود اعتماد پایدار نمی مانند. وقتی کارکنان احساس می کنند تصمیم ها عادلانه، قابل پیش بینی و مبتنی بر شفافیت است، پیوند روانی آنها با سازمان تقویت می شود و احتمال حرکت به سمت کارگریزی کاهش می یابد.

عدالت رویه ای به طور مستقیم با این احساس گره خورده است. برداشت کارکنان از عادلانه بودن فرآیندهای تصمیم گیری، توزیع پاداش ها و شیوه ارزیابی عملکرد، ادراک آنها از ارزشمندی و احترام را شکل می دهد. اگر فرایندها نابرابر یا مبهم تصور شوند، حس بیگانگی افزایش می یابد و کارگریزی به عنوان واکنشی خاموش اما اثرگذار ظاهر می شود. از این رو، بررسی علمی پیوند میان عدالت رویه ای و کارگریزی، امکان تبیین دقیق تری از رفتار کارکنان در شرایط واقعی سازمانی را فراهم می کند.

کارگریزی شغلی در دو بعد جسمی و روانی قابل مشاهده است. بعد جسمی بیشتر به حضور فیزیکی، غیبت یا کاهش مشارکت عملی مربوط می شود؛ در حالی که بعد روانی به ضعف دلبستگی، افت تعهد و گسست عاطفی از شغل اشاره دارد. تحلیل همزمان این دو بعد، تصویر کامل تری از وضعیت سازمان ارائه می دهد و نشان می دهد چگونه تغییرات کوچک در سطح عوامل فردی، پیامدهای گسترده ای در عملکرد جمعی برجای می گذارد. هنگامی که استرس بالا می رود، رضایت کاهش می یابد یا احساس عدالت تضعیف می شود، این دو بعد به صورت همزمان فعال می شوند و نشانه های کارگریزی شدت می گیرد.

د%D