
مقدمه:
رشد زبان در کودکان انگلیسی زبان، فرایندی پیچیده و چندبعدی است که با تعامل میان توانایی های شناختی، ویژگی های معنایی و نحوی، و تجربه های زبانی محیط آغاز می شود. این مسیر از لحظه نخست تولد تا سال های پیش از دبستان و فراتر از آن ادامه دارد و در هر مرحله، کودک با الگوهای متفاوتی از یادگیری واژه ها، افعال و ساختارهای جمله مواجه می شود. تکواژها و نحوه ترکیب آنها در جمله، نه تنها بر پایه بسامد مواجهه با زبان بزرگسال، بلکه بر اساس پیچیدگی معنایی و نحوی شکل می گیرند، و همین ویژگی است که مسیر رشد زبان را از یک کودک به دیگری متفاوت می سازد.
برای مثال، مفهوم جمع در زبان انگلیسی ساده است و کودک به سرعت آن را می آموزد، در حالی که در زبان هایی مانند عربی مصری، نشانه گذاری جمع پیچیده و دارای استثناهای فراوان است و همین امر باعث می شود کودکان در یادگیری آن مراحل طولانی تری را تجربه کنند. تفاوت جنسیت واژه ها نیز بر روند رشد زبان اثرگذار است؛ در انگلیسی بیشتر واژه ها فاقد نشانه جنسیت هستند، در حالی که زبان هایی مانند فولانی دارای دوازده جنسیت زبانی هستند و کودکان برای درک و کاربرد آنها زمان بیشتری صرف می کنند.
تحول صرفی افعال، بخش دیگری از مسیر رشد زبان است که با فراگیری افعال عمومی و غیر اختصاصی آغاز می شود. افعالی مانند do, make, go در مراحل اولیه ظاهر شده و به مرور با پیشرفت کودک، نشانه های صرفی به آنها اضافه می شوند. زمان افعال نیز عامل تعیین کننده ای است؛ افعال مستمر مانند حال استمراری برای بیان وقایع جاری کاربرد دارند و افعال منفصل نظیر شکستن یا افتادن با زمان گذشته همراه می شوند. یادگیری صرفی مستلزم تفکیک دقیق واژه ها و طبقه بندی معنایی آنهاست و اشتباه در این فرآیند منجر به تولید جملاتی مانند “I Linke jump-roping” یا “Hethrow-uped at the party” می شود. این فرآیند همچنین با یادگیری الفبا و توانایی تفکیک صداها و هجاها در زبان چندتکواژی تقویت می شود، جایی که کودک ممکن است به جای تکواژها، بر هجاهای دارای تکیه تمرکز کند.
افزایش خزانه واژگانی و تنوع کاربرد آنها، به ویژه افعال کمکی و افعال ربطی، نقش مهمی در شکل گیری جملات پیچیده دارد. افعال کمکی اصلی مانند have, do و be و افعال ثانویه مانند may, can, will, must به کودک این امکان را می دهند که سوال بسازد، منفی سازی انجام دهد و بر پاسخ های کوتاه تاکید کند. یادگیری این افعال در سنین ۲ تا ۴ سالگی گام به گام و با الگوهای مشخصی صورت می گیرد و تنوع واژگانی کودک در این دوره نشانگر درک قواعد صرفی و واجی است. همزمان، پسوندهای صفت و اسم مانند -er و -est برای ایجاد صفت تفضیلی و عالی، و پسوندهای مشتق -man، -person و -ist برای تولید اسم های فاعلی به تدریج وارد گفتار کودک می شوند و توانایی او در بیان مفاهیم پیچیده را توسعه می دهند.
قوانین صرفی و واجی نیز از دیگر جنبه های حیاتی هستند؛ کودک با مرور توالی و ترتیب صداها و تطبیق آنها با نشانه های صرفی، مانند تغییر /f/ به /v/ در plurals، قادر به شناسایی الگوهای ساختاری واژه ها می شود. این قوانین اغلب با استثناهایی همراه هستند که نیازمند تطبیق و تمرین مستمر کودک است. در کنار این موارد، تفاوت های معنایی و شناختی میان واژه ها، نحوه استفاده از جمع، مالکیت و شخص سوم، و همچنین تشخیص روابط انتزاعی و عینی در جملات، همگی در شکل گیری مهارت های زبانی کودک اثرگذارند و باعث می شوند فرآیند یادگیری به شکلی پویا و مرحله ای پیش رود.
همچنین، تغییرات زبانی در کودکان انگلیسی زبان با توجه به رشد شناختی و تجربه های اجتماعی شکل می گیرد. کودکان ابتدا با مفاهیم عینی و مشخص مانند افعال کنشی و اشیاء ملموس آشنا می شوند و به تدریج با روابط پیچیده تر معنایی و قوانین کاربردی، شامل مالکیت، زمان و حالت جمله، آشنا می شوند. تعامل میان ساختارهای صرفی، واجی و معنایی سبب می شود کودک توانایی تولید جملات متنوع، استفاده از افعال کمکی و ربطی، و ایجاد ترکیبات نوآورانه از واژگان را توسعه دهد و به این ترتیب مسیر رشد زبان به صورت تدریجی و سیستماتیک طی شود، و خطاهای موقتی در تفکیک و طبقه بندی واژه ها بخش طبیعی این فرآیند به شمار می آیند.
فهرست مطالب
مقدمه ۱
عوامل تعیین کننده مراحل یادگیری ۲
تکواژهای اولیه دیگر ۵
افعال معین ۵
پسوندهای صفت و اسم ۶
یادگیری قانون صرفی و جنبه های دیگر زبان ۷
تحول شکل جمله ۱۰
عناصر جمله ۱۱
تحول عبارت اسمی ۱۱
تحول عبارت فعلی ۱۳
زمان و ارجاع ۱۹
انواع جمله ۲۳
شکل جمله خبری ۲۴
شکل جمله پرسشی ۲۹
شکل جمله امری ۳۵
شکل جمله منفی ۳۶
درونه گیری و ربط ۴۱
درونه گیری عبارتی ۴۳
درونه گیری مصدری ۴۴
درونه گیری اسم فعل ۴۵
درونه گیری بند وابسته ۴۶
ربط بندی ۵۱
خلاصه ۵۷
تحول واجشناختی ۵۸
فرایندهای واجشناختی ۶۰
فرایندهای ساختار هجایی ۶۰
فرایند همگونی ۶۳
فرایندهای جانشینی ۶۴
فرایندهای چندگانه ۶۶
درک و تولید ۶۷
خلاصه ۶۸
نتیجه گیری ۶۹
مباحثه ۷۰
خودآزمایی ۷۱
تحول معناشناختی و کاربرد زبان در افراد مدرسه رو و بزرگسال ۷۳
اهداف فصل ۷۴
تحول کاربرد شناختی ۷۹
داستانها ۸۰
تحول داستانها ۸۳
تحول دستور زبان قصه ۸۹
تفاوتهای داستان ۹۶
تواناییهای محاوره ای ۱۰۰
کاربردهای زبان ۱۰۱
شروع و حفظ موضوع ۱۰۵
رابط ها و جداکننده ها ۱۰۶
درخواستهای غیر مستقیم ۱۰۷
اصلاح گفتگو ۱۱۰
اصطلاحات اشاره ای ۱۱۱
تفاوتهای جنسیتی ۱۱۲
کاربرد واژه ها ۱۱۳
سبک گفتگو ۱۱۴
تحول ۱۱۸
نتیجه ۱۲۰
خلاصه ۱۲۲