گزارش کارآموزی محصولات لبنی می ماس

این گزارش کارآموزی در مورد محصولات لبنی می ماس است و به بررسی فرآیند تولید شیر و فرآورده های لبنی، ارزش تغذیه ای، پروتئین شیر، چربی، کربوهیدرات ها، کنترل کیفیت، تجهیزات تولید و استانداردهای صنعت لبنیات می پردازد.

مقدمه
شیر ماده غذایی با ارزشی است که از بدو تولد انسان مورد استفاده قرار گرفته است و در تغذیه کودکان غذایی کامل و برای بزرگسالان دارای نقش مهم و اساسی است. در بین انواع غذاهای مصرفی روزانه، شیر متعادل ترین ترکیبات را دارد. شیر حاوی مواد لازم برای تولید انرژی و رشد بوده و به علت دارا بودن آنتی بادی های لازم نوزاد را از ابتلا به بیماری ها محفوظ می دارد. شیر یکی از منابع مهم تأمین کننده کلسیم و فسفر مورد نیاز انسان است. در هر لیتر شیر گاو ۱ تا ۲/۱ گرم کلسیم و ۱ گرم فسفر وجود دارد. نسبت کلسیم به فسفر در شیر ۱ تا ۴/۱ است که با توجه به نحوه جذب هر یک از این دو عنصر در بدن انسان از نظر تغذیه حائز اهمیت است.

مصرف شیر و فرآورده های آن باعث افزایش طول عمر، افزایش کارآیی جسمی و فکری، کاهش بیماری های عفونی، کاهش پوکی استخوان و رشد مطلوب در کودکان و نوجوانان می شود. از نظر تغذیه ای، مصرف یک لیوان شیر معادل مصرف یک لیوان ماست یا دو لیوان دوغ است. شیر مایعی مغذی است که از ترشح غدد پستان در پستانداران ماده به دست می آید. هدف از پرورش گاو شیری تولید شیر با کیفیت بسیار خوب است که تا حد امکان با استفاده از غذا و نیروی کارگر کمتری صورت می گیرد.

در حال حاضر، در خوش بینانه ترین حالت، سرانه مصرف شیر و لبنیات در کشور ۹۵ کیلوگرم می باشد که میزان توصیه شده توسط متخصصین تغذیه ۱۶۵ کیلوگرم است. این در حالی است که سرانه مصرف در برخی کشورهای توسعه یافته اروپایی به مقادیر بالاتر از ۳۰۰ می رسد. سهم اشتغال زایی مستقیم صنعت شیر شامل گاوداری ها، مراکز جمع آوری شیر و کارخانه های فرآوری شیر حدود ۲۰ درصد از کل اشتغال بخش کشاورزی و ۸/۲ درصد از کل اشتغال کشور است.

پروتئین شیر
بعد از آب، مواد پروتئینی قسمت اعظم بافت های نرم و ۱۸ درصد وزن بدن را تشکیل می دهند. پروتئین ها مسئول ساخت، نگهداری و ترمیم بافت های بدن هستند و لازم است همیشه به مقدار لازم در رژیم غذایی استفاده شوند. پروتئینی که با خوردن غذا به بدن انسان می رسد در سیستم گوارشی و کبد به ترکیبات ساده تری شکسته شده و جذب سلول ها می شود. واحدهای سازنده پروتئین به نام اسید آمینه معروف هستند. تاکنون ۱۲۰ اسید آمینه شناخته شده که ۱۸ نوع آن در شیر موجود است. از نظر علم تغذیه، ۸ نوع اسید آمینه از مجموع ۲۰ نوع آن، از اسیدهای آمینه ضروری بدن هستند که بدن قادر به ساخت آن نبوده و باید با غذا تأمین شوند. شیر دارای کلیه اسیدهای آمینه ضروری است و شیر و فراورده های شیری منبع بسیار خوبی برای تأمین مواد مورد نیاز بدن است. در کشورهای آمریکا، کانادا و اروپای غربی ۲۰ تا ۳۰ درصد پروتئین از شیر تأمین می شود. این رقم در کشورهای آسیایی کمتر از ۱۰ درصد است. مصرف روزانه ۵/۰ لیتر شیر، ۵۰ درصد پروتئین مورد نیاز افراد بالغ را تأمین می کند.

کربوهیدرات ها
کربوهیدرات ها منابع مهم انرژی در غذا را تشکیل می دهند. کربوهیدرات ها به مواد پر انرژی تجزیه شده و انرژی لازم را در بدن ایجاد می کنند. قند شیر لاکتوز نام دارد و شیرینی آن ۳۰ برابر از قند و نیشکر کمتر است. همچنین لاکتوز مانند سایر قندها چاق کننده نیست و مصرف آن برای بیماران مبتلا به دیابت، مضر نیست.

چربی
چربی شیر بسیار آسان هضم می شود و نقش عمده ای در تولید انرژی دارد. سایر مواد مانند قندها و مواد پروتئینی نمی توانند به میزان چربی، مولد انرژی باشند. انرژی حاصل از چربی تقریباً دو برابر مقدار انرژی مواد قندی یا پروتئینی است. ۵۰ درصد انرژی شیر کامل از مواد چربی موجود در آن تأمین می شود.

فهرست مطالب
فصل اول
مقدمه
تاریخچه محصولات
تاریخچه کارخانه
ظرفیت تولید
فصل دوم
مواد اولیه مورد استفاده
کنترل کیفیت آنها
فصل سوم
خطوط تجهیزات و ماشین آلات و نحوه قرار گیری آنها در مختلف تولید
سیستم شستشو و تصفیه فاضلاب
فصل جهارم
تجهیزات آزمایشگاهی
انواع مختلف آزمایشات
استانداردها
فصل پنجم
نتیجه گیری
انتقادات
پیشنهادات
فصل ششم
منابع و مراجع