
مقدمه:
پیشرفت های گسترده در توانایی های محاسباتی و توسعه الگوریتم های عددی، امکان مدل سازی دقیق تر و واقع گرایانه تر فرآیندهای جداسازی چندمرحله ای را فراهم کرده است. در گذشته، مدل های ریاضی اغلب ساده و مبتنی بر معادلات تجربی بودند و بسیاری از پیچیدگی های ترمودینامیکی نادیده گرفته می شدند، اما امروزه توانایی پردازش کامپیوتری اجازه می دهد که مدل های انعطاف پذیر و پیچیده تری برای شبیه سازی برج های تقطیر ایجاد شوند. این تغییرات باعث شده است که تحلیل رفتار پروسه های تقطیر با دقت بیشتری انجام شود و امکان شبیه سازی شرایط عملیاتی متفاوت و بررسی تاثیر پارامترهای مختلف روی عملکرد برج ها فراهم گردد.
یکی از نکات مهم در شبیه سازی برج های تقطیر، انتخاب مدل ریاضی مناسب برای توصیف فرآیند انتقال جرم و انرژی است. مدل های مختلفی برای این منظور توسعه یافته اند که هر یک ویژگی ها و محدودیت های خاص خود را دارند. برخی مدل ها بر پایه معادلات همزمان و برخی دیگر بر اساس روش ریلاکسیشن طراحی شده اند. همچنین دسته بندی هایی وجود دارد که مدل ها را بر اساس تعداد مراحل، نوع معادلات یا ویژگی های دینامیکی سیستم تقسیم بندی می کنند. این تنوع باعث شده است که توانایی مدل سازی فرآیندها با جزئیات بالا فراهم شود و امکان بررسی رفتار برج ها در شرایط غیرایده آل نیز فراهم گردد. به ویژه در مخلوط های غیرایده آل، تاثیر ترم های غلظتی و تصحیح ضرایب فعالیت برای پیش بینی دقیق تر رفتار اجزاء اهمیت ویژه ای دارد.
در شبیه سازی برج های تقطیر، مدل های موضعی نقش بسیار مهمی ایفا می کنند. این مدل ها بر اساس مفاهیم تعادل محلی طراحی شده اند و امکان محاسبه دقیق جریان های فاز بخار و مایع در هر مرحله از برج را فراهم می آورند. مدل های موضعی برای مخلوط های ایده آل و غیرایده آل متفاوت هستند و هر یک نیازمند روش های محاسباتی خاص خود می باشند. برای مثال، در مخلوط های غیرایده آل، محاسبه مشتقات مقادیر K و تاثیر ضرایب فعالیت بر آن ها اهمیت بسیاری دارد. همچنین در مدل های موضعی، محاسبه ماتریس ژاکوبین و استفاده از آن در معادلات موازنه اجزاء، یکی از مراحل کلیدی شبیه سازی محسوب می شود که دقت نتایج را به میزان قابل توجهی افزایش می دهد.
استفاده از شبیه سازهای کامپیوتری و برنامه های تخصصی، امکان اعمال روش های دسته بندی معادلات و تحلیل دینامیک پروسه ها را فراهم کرده است. این شبیه سازها با بهره گیری از الگوریتم های اصلاحی و تصحیح پارامترهای مدل، توانایی شبیه سازی دقیق شرایط عملیاتی و پیش بینی رفتار برج در پاسخ به تغییرات پارامترها را دارند. سابروتین های اصلی برنامه، شامل محاسبه خواص ترمودینامیکی، هیدرولیکی و فیزیکی سینی ها، افت فشار، راندمان، ضریب نفوذ و ویسکوزیته مایعات می شوند و تمامی این محاسبات در هماهنگی با مدل های موضعی انجام می شوند تا نتایج با واقعیت نزدیک تر باشند.
خواص ترموفیزیکی و هیدرولیکی سینی ها نیز در شبیه سازی برج های تقطیر نقش تعیین کننده دارند. عواملی مانند گرمای نهان تبخیر، فشار بخار، آنتالپی فاز مایع و بخار، ضرایب فعالیت و ضریب نفوذ مایعات بر نحوه تبادل جرم و انرژی بین فازها تاثیر می گذارند. توجه به این خواص و به کارگیری داده های دقیق، امکان پیش بینی رفتار برج تحت شرایط مختلف عملیاتی و ترکیبی از مخلوط ها را فراهم می کند. همچنین روش های مختلف محاسبه پارامترها و تصحیح آن ها، باعث می شود که نتایج شبیه سازی با واقعیت های صنعتی هماهنگ باشد.
شبیه سازی برج های تقطیر یک ترکیب پیچیده از مدل های ریاضی، الگوریتم های عددی و داده های ترموفیزیکی است که بدون نیاز به ساده سازی های بیش از حد، امکان تحلیل دقیق و بررسی رفتار پروسه را فراهم می کند. توسعه مدل های موضعی، استفاده از الگوریتم های اصلاحی و بررسی تاثیر پارامترهای مختلف، پایه ای برای شبیه سازی های دقیق و قابل اعتماد برج های تقطیر فراهم می آورد، به گونه ای که تغییرات در شرایط عملیاتی و ترکیبات مختلف، به صورت دقیق در نتایج منعکس می شوند.
فهرست مطالب:
مقدمه
مدل ریاضی
شبیه سازهای
روشهای مبتنی بر دسته بندی معادلات
دسته بندی بر اساس مراحل
دسته بندی بر اساس نوع معادلات
روش ریلاکسیشن
دسته روشهای حل همزمان
مروری بر دینامیک پروسه های تقطیر
مدل های دینامیکی
مدل های موضعی
روش های موجود
بدست آوردن مدل های موضعی
مدل های موضعی برای مخلوطهای ایده آل
مدل های موضعی برای مخلوط های غیر ایده آل
ملاحظات طراحی در رابطه با مدل های موضعی
تاثیر ترمهای غلظتی بر روی محاسبه مشتقات مقادیر K برای مخلوط های غیر ایده آل
معرفی مدل ارائه شده
تئوری روش
مراحل حل
روش دسته بندی معادلات
محاسبه پارامترهای مدل و تصحیح آنها
تصحیح پارامترهای مدل
ملاک تصحیح پارامترها
محاسبه ماتریس ژاکوبین مورد استفاده در معادلات موازنه اجزاء
معرفی برنامه
معرفی سابروتینهای اصلی برنامه
ارائه نتایج- بحث و نتیجه گیری
خواص ترموفیزیکی و هیدرولیک سینی ها
خواص فیزیکی
ویسکوزیته
ضریب نفوذ
ضریب نفوذ در مایعات
خواص ترمودینامیکی
ضرایب فعالیت
آنتالپی فاز بخار
آنتالپی فاز مایع
فشار بخار
گرمای نهان تبخیر
محاسبه مقادیر مربوط به هیدرو لیک سینی ها
افت فشار
راندمان سینی