مقاله پیرامون خشونت و انواع آن

مقدمه:
خشونت یکی از پدیده های پیچیده اجتماعی است که از گذشته تاکنون توجه جامعه شناسان، روانشناسان و پژوهشگران حوزه علوم انسانی را به خود جلب کرده است. این پدیده با ابعاد و شکل های مختلف، تأثیر عمیقی بر زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی انسان ها دارد و پیامدهای گسترده ای در سطوح مختلف ایجاد می کند. خشونت تنها محدود به رفتارهای فیزیکی و ضرب و جرح نیست؛ بلکه شامل خشونت روانی، اقتصادی، جنسی و اجتماعی نیز می شود و هر یک از این شکل ها اثرات متفاوتی بر فرد و جامعه بر جای می گذارد. مطالعات تاریخی نشان می دهند که تعریف اولیه خشونت غالباً بر خشونت بدنی متمرکز بوده است، چرا که این نوع خشونت قابل مشاهده و اندازه گیری بوده و اثرات آن بلافاصله آشکار می گردد. با این حال، پژوهش های معاصر نشان می دهند که خشونت شکل های پیچیده تری دارد که تنها محدود به آسیب های جسمانی نیست و می تواند بر سلامت روانی، اجتماعی و اقتصادی افراد تأثیرگذار باشد.

پژوهشگران مختلف تعاریف متفاوتی از خشونت ارائه کرده اند، که درک جامع تری از این پدیده به دست می دهد. گلز و استراوس، که سال ها در زمینه خشونت خانگی مطالعه کرده اند، خشونت را به عنوان رفتاری با قصد و نیت آشکار یا رفتاری با نیت پوشیده اما قابل تشخیص جهت وارد کردن آسیب بدنی به فرد دیگر تعریف کرده اند. مگارژی نیز خشونت را به شکل افراطی پرخاشگرانه می داند که احتمالاً باعث آسیب مشخص به فرد قربانی می شود و تعریف وی دامنه انواع دیگر خشونت را نیز شامل می شود. این رویکردها نشان می دهند که خشونت یک پدیده چندبعدی است و تنها محدود به فیزیک انسان نیست؛ بلکه می تواند در قالب رفتارهای کلامی، تهدید، محدودسازی منابع اقتصادی یا کنترل اجتماعی نیز بروز کند.

انواع خشونت شامل خشونت بدنی، روانی، جنسی، اقتصادی و اجتماعی است. خشونت روانی شامل رفتارهایی است که موجب اضطراب، ترس، کاهش اعتماد به نفس و اختلالات روانی در فرد قربانی می شود. خشونت اقتصادی به صورت کنترل منابع مالی، محدودسازی دسترسی به درآمد و محروم کردن فرد از امکانات اقتصادی نمود پیدا می کند. خشونت جنسی نیز شامل تعرضات، آزار و سوءاستفاده های جنسی است که پیامدهای جدی جسمی و روانی برای قربانیان دارد. خشونت اجتماعی به محدود کردن آزادی ها، تحقیر عمومی یا تبعیض اجتماعی اطلاق می شود و اثرات آن معمولاً بلندمدت و پیچیده است. شناخت دقیق هر یک از این انواع، زمینه تحلیل رفتارهای خشونت آمیز در سطح فردی و جمعی و تدوین راهکارهای مقابله با آنها را فراهم می آورد.

پدیده خشونت تحت تأثیر عوامل متعددی بروز می کند. زمینه خانوادگی، شرایط روانپزشکی و روانشناختی، فشارهای اجتماعی و اقتصادی و یادگیری اجتماعی از جمله مهم ترین عوامل مؤثر بر ظهور خشونت هستند. نظریه های مختلف مانند نظریه محرومیت و نظریه فراگیری اجتماعی، تلاش کرده اند تا چرایی و سازوکارهای شکل گیری رفتارهای خشونت آمیز را توضیح دهند. این نظریه ها نشان می دهند که خشونت نه تنها یک رفتار انفرادی بلکه یک پدیده اجتماعی است که در بستر فرهنگ، آموزش و تجربه های محیطی شکل می گیرد.

فهرست مطالب:
مقدمه
تعریف خشونت
انواع خشونت
تعریف خشونت جنسیتی
خشونت روانی
خشونت اقتصادی
خشونت جنسی
خشونت اجتماعی
نظریات خشونت
۱- نظریه محرومیت
۲-نظریه فراگیری اجتماعی
عوامل مؤثر بر بروز خشونت
۱- زمینه خانوادگی
۲- عوامل روانپزشکی و روانشناختی
نتیجه گیری
منابع