گزارش کارآموزی در آزمایشگاه داروسازی

این گزارش کارآموزی در مورد فعالیت های تخصصی آزمایشگاه داروسازی است و به بررسی اندازه گیری مواد موثره دارویی، تیتراسیون مفنامیک اسید، آزمون های دیسولوشن، کنترل کیفیت فرآورده های دارویی و کاربرد تجهیزات آزمایشگاهی می پردازد.

مقدمه:
مواجهه با محیط آزمایشگاه داروسازی، تصویری عینی از پیوند میان فرمولاسیون شیمیایی، دقت اندازه گیری و کنترل کیفیت فرآورده های دارویی را آشکار می سازد؛ فضایی که در آن هر عدد، هر تغییر رنگ و هر مرحله از واکنش های شیمیایی معنا و جایگاهی مشخص در تعیین ویژگی های نهایی دارو پیدا می کند. در چنین بستری، سنجش مقدار مادهٔ موثره در اشکال مختلف دارویی از کپسول و قرص گرفته تا شربت و قطره، نه صرفاً یک عملیات فنی، بلکه بخشی از ساختار منظم تولید و ارزیابی دارو به شمار می آید؛ ساختاری که بر پایهٔ استانداردهای دارویی، شرایط کنترل شده و روش های شناخته شدهٔ آزمایشگاهی شکل گرفته است.

اندازه گیری مفنامیک اسید در کپسول های ۲۵۰ میلی گرمی از طریق تیتریمتری نمونه ای روشن از این نظم آزمایشگاهی محسوب می شود؛ جایی که یکنواخت سازی پودر، حل شدن در حلال مناسب، حضور شناساگر و واکنش اسید و باز، زنجیره ای از رخدادهای وابسته را تشکیل می دهند که در نهایت به عددی قابل تفسیر در محدوده های استاندارد منتهی می گردد. تغییر تدریجی رنگ محلول، حجم مصرفی سود و نسبت آن با جرم مادهٔ موثره، همگی بیانگر سازوکاری دقیق هستند که کیفیت دارو را در چارچوب معیارهای دارونامه ای تعریف می کنند. چنین فرایندی نشان می دهد که ویژگی های شیمیایی یک ترکیب دارویی چگونه در محیط آزمایشگاه به داده های کمی تبدیل می شود و این داده ها چه نقشی در تشخیص وضعیت فرآورده دارند.

در کنار سنجش مقدار مادهٔ موثره، موضوعاتی مانند زمان انحلال و باز شدن کپسول نیز بُعد دیگری از رفتار دارو را نمایان می سازند. شرایط دمایی مشابه بدن انسان، حجم مشخص محیط انحلال و حرکت یکنواخت دستگاه های مربوط، همگی بازتابی از وضعیت واقعی مصرف دارو در بدن به شمار می روند. لحظه ای که پوستهٔ کپسول گشوده می شود و مادهٔ دارویی در محیط پخش می گردد، نقطه ای تعیین کننده در کارایی درمانی فرآورده محسوب می شود؛ نقطه ای که تنها در بستر آزمایشگاهی قابل مشاهده و اندازه گیری دقیق است. اعداد به دست آمده از این فرایندها، تصویری کمی از سرعت دسترسی بدن به مادهٔ موثره ارائه می دهند و نشان می دهند که خصوصیات فیزیکی دارو تا چه اندازه با استانداردهای تعیین شده همخوانی دارد.

گسترهٔ فعالیت های آزمایشگاه داروسازی به یک ماده یا یک فرآورده محدود نمی ماند و سنجش ترکیباتی مانند لیتیم کربنات، اکسی متولون، دیفن هیدرامین و سایر مواد دارویی، هر یک مسیر ویژه ای از واکنش ها، شناساگرها و روش های دستگاهی را در بر می گیرد. حضور ابزارهایی همچون اسپکتروفتومتر، دستگاه دیسولوشن و سامانه های سنجش یکنواختی محتوا، نشان دهندهٔ تنوع روش هایی است که برای شناخت ویژگی های شیمیایی و فیزیکی دارو به کار گرفته می شود. هر روش، زبان خاص خود را در بیان نتیجه دارد؛ گاه به صورت جذب نوری، گاه به شکل تغییر رنگ و گاه در قالب زمان یا حجم مصرفی محلول استاندارد. این تنوع، سیمای آزمایشگاه را به مجموعه ای از فرایندهای هماهنگ تبدیل می کند که همگی در مسیر تعیین کیفیت دارویی حرکت می کنند.

در امتداد این فرایندها، دسته بندی داروها بر اساس اثرات درمانی، اشکال دارویی و حوزه های مصرف، چشم اندازی گسترده از جایگاه فرآورده های دارویی در نظام سلامت ترسیم می نماید. از داروهای قلبی–عروقی و ضد عفونت گرفته تا هورمون ها، ویتامین ها و ترکیبات موثر بر دستگاه عصبی یا تنفسی، هر گروه دارویی ویژگی های اختصاصی خود را در فرمولاسیون، پایداری و نحوهٔ سنجش نشان می دهد. این گسترهٔ مفهومی سبب می شود که فعالیت های آزمایشگاهی تنها به سنجش یک ترکیب محدود نماند، بلکه شبکه ای از مفاهیم دارویی، شیمیایی و فنی را در بر گیرد که در کنار یکدیگر معنا پیدا می کنند.

حضور پیوستهٔ واکنش های شیمیایی، اعداد حاصل از اندازه گیری، رفتار فیزیکی اشکال دارویی و نظم حاکم بر مراحل آزمایش، فضایی را شکل می دهد که در آن هر جزء جایگاهی مشخص در چرخهٔ شناسایی کیفیت دارد.

فهرست مطالب
روش اندازه گیری مفنامیک اسید در کپسول ۲۵۰ میلی گرم
عمل تتراسیون
فرمول گسترده
انواع اسم های تحاریponstan  و ponstel
Disnlotion انحلال
زمان انحلال
محاسبات
دستگاه Disantegration
روش تعیین مقدار لیتیم کربنات در قرص لیتیم کربنات
دلیل جوشاندن
در بورت اسید Hcl
آزمایش مجدد
روش تعیین مقدارلیتیم کربنات در قرص لیتیم کربنات
Dissolutio قرص لیتیم کربنات
طرز تهیه محلول استاندارد
طرز تهیه محلول آزمایشی
روش کار
اقتباس از U.S.P.XXIV,P.982(2000)
تکرار ازمایش
روش تعیین مقدار لیتیم کربنات در قرص لیتیم کربنات
روش اندازه گیری اکسی متولون در قرص
معرف لازم
وسیله های مورد لزوم
روش کار
Dissolution برای قرص اکسی متالون
دستگاه و مواد لازمApparatus I: 100 rpm
روش تهیه کریستال ویئولت
دستورالعمل کار با دستگاه اسپکتروفتومتر
روش کار
دستگاه Dissolotion زمان حلالیت
اجزاء دستگاه
زمان حلالیت قرص های اکسی متالون
دستورالعمل کار با دستگاه دیسولوشن
روش اندازه گیری دیفن هیدرامین هیدروکلراید  (Dipheuhydremine Hcl)در شربت دیفن کامپاند
معرفهای لازم
طرز تهیه محلول بافر استات
طرز تهیه معرف متیل اورانژ
طرز تهیه اسید الکل
طرز تهیه محصول استاندارد
طرز تهیه محلول نمونه
طرز تهیه محلول شاهد
روش کار
محاسبه
روش اندازه گیری الکل
تهیه محلول آزمایشی
تهیه محلول استاندارد
روش کار
محاسبات
دکسترومتورفان
روش اندازه گیری دکسترومتوزمان هیدروبر مایه در شربت
طرز تهیه محلول آزمایشی
طرز تهیه محلول استاندارد
روش کار
محاسبات
دیفن هیدرامین
طرز تهیه محلول نمونه
طرز تهیه محلول شاهد
هدفها:
محاسبات:
ظرفیت خنثی کننده اسید
معرفها
زمان نشت کف
اساس روش
طرز تهیه محلول کف کننده
روش عمل
مفنامیک اسید
قرص دیفن هیدرامین
دیفن هیدرامین
طرز تیهه محلول استاندارد
طرز تهیه محلول نمونه
محاسبه
قرص دیفن هیدرامین
تهیه محلول آزمایشی
روش کار اندازه گیری ویتامین D، A و E
روش اندازه گیری پیریدوکسین هایدروکلراید در قطره مولتی ویتامین
معرفهای لازم
محلول کلریمید
محلول آمونیا آمونیوم کلراید (بافر)
محلول بوریک اسید
تهیه محلول استاندارد
تهیه محلول آزمایشی
روش عمل
روش اندازه گیری سیپرومتادین هیدروکلراید در قرص
قرص متی مازول
روش برای coutentuniformily
تهیه محلول آزمایشی
تهیه محلول استاندارد
روش کار
روش تهیه مصرف برموفنل بله Brometeno Blue
اسامی دستگاهها
دسته دارویی
اشکال داروئی
مواد مصرف
مقدار مصرف
موارد منع مصرف
مواد احتیاط
نکات قابل توصیه هنگام نسخه پیچی
دسته دارویی: آنتی هیستامین و ضد سرفه
موارد مصرف
مقدار مصرف
مواد منع مصرف
عوارض جانبی
مواد احتیاط
نکات قابل توصیه هنگام نسخه پیچی
دسته دارویی: ضد اسهال
موارد مصرف
مقدار مصرف
موارد منع مصرف
عوارض جانبی
موارد احتیاط
نکات قابل توصیه هنگام نسخه پیچی
دسته داروئی: ضد مانی
مواد مصرف
مقدار مصرف
موارد منع مصرف
عوارض جانبی
موارد احتیاط
نکات قابل توصیه هنگام نسخه پیچی
دسته داروئی: ضد سرطان (عامل الکیله کننده)
موارد مصرف
مقدار مصرف
موارد منع مصرف
عوارض جانبی
موارد احتیاط
نکات قابل توصیه هنگام نسخه پیچی
دسته داروئی: درمان سوختگی
مقدار مصرف
موارد منع مصرف
عوارض جانبی
موارد احتیاط
نکات قابل توصیه هنگام نسخه پیچی
دسته داروئی: هورمون آنابولیک
موارد مصرف
مقدار مصرف
موارد منع مصرف
عوارض جانبی
موارد احتیاط
نکات قابل توصیه هنگام نسخه پیچی
دسته داروئی: ضد رماتیسم
موارد مصرف
مقدار مصرف
موارد منع مصرف
عوارض جانبی
موارد احتیاط
نکته قابل توصیه هنگام نسخه پیچی
روش نام گذاری داروها
الگوهای داروهای اساسی
مصوبه سازمان بهداشت جهانی
بیهوشداروها
بیهوشداروهای عمومی و اکسیژن
بیحس کننده های موضعی
داروهای ضد کرم(کرمهای انگلیسی)
داروهای ضد باکتری
داروهای ضد فیلاریا
داورهای ضد جذام
داروی ضدمالاریا
داروهای ضد شیتوزومیاز
داروهای ضد ترپیانوزوما
داروهای ضد سل
داروهای ضد لیشمانیوز
داروهای ضد قارچ
داروهای ضد میگرن
داروهای آنتی نئوپلاستیک و ایمینوساپرسپو
داروهای ضد پارکینسون
داروهای موثر بر خون
داروهای ضد کم خونی
ضد انعقادها و آنتاگونیست ها
فرآورده های خون و جانیشن شونده ها خون
جانشین شونده های خون
اجزاء پلاسما جهت مصارف مخصوص
داروهای قلبی- عروقی
داروهای ضد آنژین
داروهای ضد آریتمی
داروهای ضد فشار خون
گلیکوزیدهای قلبی
داروهای پوستی
داروهای ضد عفونت
داروهای ضد التهاب
داروهای قابض
داروهای ضد قارچ
داروهای کراتوپلاستیک
ضد جرب و ضد شپش
داروهای تشخیصی
چشمی
داروهای مخصوص رادیوگرافی
داروهای مدر
داروهای معدی- روده ای
ضد اسیدها (غیرسیستمیک)
ضد قی ها
ضد هموروئید
آنتی اسپاسمودیک ها
مسهل ها
اسهال
ضد اسهال ها
محلول های جانشینی
هورمون ها
هورمون های آدرنتال و جانشین های صناعی
آندروژن ها
استروژن ها
انسولین ها
ضد آبستنی های خوراکی
پروژسترون ها
هورمون های تیروئیدی و آنتاگونیست ها
داروهای ایمینیوگلوبولین ها
سرم ها و ایمینوگلوبولین ها
واکسن ها
برای ایمنی کردن عمومی
برای گروههای اختصاصی افراد
شل کننده های عضلانی (اثر بر عضلات محیطی ) و وقفه دهنده های کلین استراز
فرآورده های چشمی
ضد عفونت ها
داروهای ضد التهاب
بیحس کننده های موضعی
تنگ کننده های مردمک چشم
بازکننده های مردمک چشم
داروهای عمومی (داروهائی که از راه خوراکی بر چشم اثر می گذارند)
اکسی توسیک (داروهایی که سبب انقباض رحم میشوند)
محلول دیالیزصفاقی
داروهای روان درمانی
داروهای موثر بر دستگاه تنف
داروی ضد آسم
ضد سرفه (برای کاهش سرفه)
محلولهای تصحیح کننده اختلالات آب، الکترولیت و اسید-باز
خوراکی
تزریقی (ازراه انفوزیون)
ضد عفونی کننده های جراحی
ویتامین ها و مواد معدنی
اشکال داروئی ژنریک
اشکال داروئی ژنریک