مقاله در مورد جوانان

مقدمه:
جوانی در مرزی میان گذشته و آینده شکل می گیرد؛ دوره ای که در آن انسان ناگهان با پرسش هایی روبه رو می شود که پیش تر هرگز این گونه جدی نبودند. مسئله این نیست که چه کسی چه می گوید، مسئله این است که «من کیستم» و «قرار است چه کسی بشوم». همین نقطه، آغاز مسیری است که به هویت ختم می شود؛ هویتی که اگر روشن باشد، انرژی و تعادلی خاص در زندگی پدید می آورد و اگر مبهم بماند، سایه ای از دودلی و سردرگمی بر رفتار و تصمیم ها می نشیند.

وقتی از جوان و نوجوان سخن گفته می شود، تصویر دوره ای می آید که میان ۱۳ تا ۱۸ سالگی شکل می گیرد؛ جایی که ذهن، بدن و احساسات هم زمان تغییر می کنند. در این زمان، تصویر درونی فرد به تدریج ساخته می شود: چه ارزشی دارد، چه آرزویی در سر دارد، چه مسیری پیش رو می بیند. هرجا این تصویر روشن تر باشد، آغاز سال های بعدی با شور بیشتری همراه می شود. اما هرجا تصویر تکه تکه و ناپایدار باشد، نوعی «آشفتگی نقش» پدید می آید؛ حالتی که در آن فرد نمی داند چگونه باید رفتار کند و هر بار به رنگی تازه درمی آید.

در جامعه های پیچیده امروزی، الگوها بی شمارند. هر گوشه، شیوه ای برای زیستن پیشنهاد می شود و جوان در میان این تنوع، گاهی با انتخاب های متناقض روبه رو می شود. همین تضادها باعث می شود شکل دادن به هویت، دشوارتر از گذشته باشد. در مقابل، جوامع ساده تر — مانند برخی محیط های روستایی یا عشایری — مسیر روشن تری پیش پای نوجوان می گذارند؛ چند شغل مشخص، چند شخصیت اثرگذار، چند نقش معلوم. بنابراین تعارض ها کمتر است و نوجوان زودتر وارد نقش های بزرگسالی می شود و همانند بزرگترها سخن می گوید و رفتار می کند.

با این حال، هویت فقط به نقش های اجتماعی محدود نمی شود. یکی از بخش های مهم آن، هویت جنسی است. پرسشی آرام اما جدی: مرد بودن یعنی چه، زن بودن چه معنایی دارد، چه مسئولیت ها و ویژگی هایی در پسِ این دو مفهوم نهفته است. پسر باید معنای مردانگی را بفهمد و دختر باید تصویری روشن از زن بودن در ذهن داشته باشد؛ تصویری که با واقعیت زندگی سازگار باشد، نه با تصورات سطحی و گذرا.

وقتی از جوان سخن گفته می شود، ناگزیر پای بلوغ روانی و اجتماعی نیز به میان می آید. تغییرات احساسی، موج های ناگهانی خلق و خو، حساسیت های شدید نسبت به قضاوت دیگران، میل به استقلال و در عین حال، وابستگی پنهان به خانواده — همه اینها واقعیتی از این دوره است. رشد اجتماعی در همین میان پیش می رود؛ در مدرسه، دانشگاه، گروه دوستان، فضای مجازی، و هر جایی که تجربه جدیدی شکل می گیرد.

در کنار این تحولات، مسائل دیگری نیز سر برمی آورند: فشارهای سنی، نیازهای دوره نوجوانی و جوانی، و گاهی سایه هایی مثل افسردگی یا اضطراب. گاهی انتخاب های هیجانی راه را به سمت اعتیاد باز می کنند و شخصیت فرد در برابر وسوسه ها شکننده می شود. ارتباط با جنس مخالف، الگوپذیری از رفتارهای دیده شده، و ورود زودهنگام به روابطی که هنوز برای آن آماده نیستند، خود به مجموعه ای از آسیب ها تبدیل می شود.

در دل این تصویر خانواده جایگاه ویژه ای دارد. فضای خانه، نوع گفت و گو، شیوه برخورد پدر و مادر، و الگوهایی که در رفتار بزرگترها دیده می شود، همه بر هویت و شخصیت جوان اثر می گذارند. برخوردهای نادرست، تحقیر، مقایسه های بی پایان، یا سکوت های طولانی، می توانند فاصله ای عمیق ایجاد کنند. برعکس، وقتی رفتارها منطقی و محترمانه باشند، مسیر شکل گیری شخصیت آرام تر پیش می رود.

از سوی دیگر جامعه نیز بی تأثیر نیست. مسائلی مانند بیکاری، دغدغه های اقتصادی، تأخیر در ازدواج، فشار برای مهاجرت، یا حتی پدیده هایی مثل فرار نوجوانان، زخم هایی پنهان برجای می گذارند. نسل های دیروز و امروز در برابر هم قرار می گیرند؛ هرکدام با تجربه هایی متفاوت و خاطراتی که همیشه شبیه هم نیست.

جوانی، دوره ای از تضادهاست؛ میان آرزو و واقعیت، میان خواستن و نتوانستن، میان امید و ترس. اما در دل همین تضادها، ریشه شخصیت شکل می گیرد. جایی میان گذشته ای که دیگر باز نمی گردد و آینده ای که هنوز ساخته نشده است، تصویری از انسان فردا شکل می گیرد؛ تصویری که سال ها همراه او خواهد ماند.

فهرست مطالب
فصل اول: شخصیت انسانی ومعنی جوان
بخش اول: هویت یابی ۲
بخش دوم: معنی جوان ونوجوان ۴
درباره جوان ۵
فصل دوم: بلوغ روانی واجتماعی جوان
بخش سوم: بلوغ روانی وجنسی جوان ۷
رشد اجتماعی ۱۰
فصل سوم: بررسی مشکلات سنی
بخش چهارم: بررسی مشکلات سنی ۱۲
بخش پنجم: مشکلات ونیازهای دوره ی جوانی ونوجوانی ۱۴
افسردگی ۱۶
اضطراب ۱۸
بخش ششم: اعتیاد درجوانان
نقش شخصیت دراعتیاد ۲۰
اعتیاد وموادمخدردرنوجوانان ۲۲
بخش هفتم: آسیب های اجتماعی دررابطه با جنس مخالف
الگوپذیری ورابطه با جنس مخالف ۲۵
آسیب های اجتماعی دختر وپسر ۲۶

فصل چهارم: نقش خانواده
بخش هشتم: هنجارهایی درتربیت ۲۹
روش پرورش جوانان ونوجوانان ۲۹
نقش خانواده ۳۲
برخوردهای نامطلوب ۳۳
بخش نهم: توصیه های بهتر برای ارتباط باجوانان ۳۵
نکته ای به والدین(رشد اجتماعی) ۳۷
پدرها ومادر ها حتماً بخوانند ۳۷
بخش دهم: آسیب ها وموانع اجتماعی
پسران ایرانی شغل می خواهند ۴۰
ازدواج ۴۲
فراردختران عواقب ومشکلات آن ۴۵
آسیب های اجتماعی فرار پسران ۵۰
جوانان دیروز ۵۵
ضمائم ۶۰