
مقدمه
نیروگاه برق منتظری به عنوان یکی از مجموعه های مهم تولید انرژی در کشور، تصویری روشن از فرآیندهای پیچیده تولید برق و نقش آن در پایداری شبکه سراسری ارائه می دهد. حضور در چنین مجموعه ای، فضای واقعی صنعت برق را از مرحله احتراق و تولید حرارت تا تبدیل آن به انرژی الکتریکی و ورود به شبکه، به صورت عینی در برابر چشم قرار می دهد. ساختار نیروگاه، ترکیبی از فناوری های متعدد، تجهیزات بزرگ مقیاس و سامانه های کنترل است که در کنار هم جریان پیوسته انرژی را شکل می دهند. شناخت این فرآیندها، زمانی معنا پیدا می کند که مسیر حرکت انرژی از ابتدا تا تبدیل به جریان الکتریکی دنبال شود و اجزای مختلف نیروگاه کنار هم دیده شوند.
در نیروگاه منتظری، مفهوم سیکل ترکیبی جایگاه ویژه ای دارد. ایده اصلی بر پایه استفاده دوباره از حرارتی است که در واحد گازی به صورت تلفات از دست می رود. توربین گاز با احتراق سوخت، هوای فشرده را به حرکت درآورده و انرژی مکانیکی تولید می کند، اما بخش بزرگی از انرژی به شکل حرارت داغ در خروجی باقی می ماند. با هدایت این گازها به سمت دیگ بخار و تبدیل آب به بخار مافوق گرم، بخشی از انرژی نهفته دوباره وارد فرآیند شده و در توربین بخار مورد استفاده قرار می گیرد. در نتیجه، ساختار نیروگاه از کنار هم قرار گرفتن دو بخش گازی و بخار شکل می گیرد و راندمان کلی افزایش پیدا می کند.
توربین های گازی در این مجموعه، با الهام از طرح های اولیه ای که توسط مهندسان قرن بیستم توسعه یافت، بر اساس ترکیب کمپرسور محوری، محفظه احتراق و توربین چندمرحله ای ساخته شده اند. ظرفیت راه اندازی سریع، وزن کمتر نسبت به برخی واحدهای دیگر و امکان به کارگیری در شرایط متنوع، باعث شده این بخش نقش قابل توجهی در پوشش بار شبکه داشته باشد. ساختار واحد گازی شامل فیلترهای مکنده هوا، کمپرسور، محفظه احتراق، توربین، ژنراتور و سامانه اگزوز است و هر کدام عملکردی مشخص در مسیر تولید انرژی دارند.
در کنار واحد گازی، بخش بخار نیروگاه جایگاه مکمل دارد. بخار تولید شده در HRSG وارد توربین بخار شده و انرژی خود را در محور توربین آزاد می کند. سپس سیستم های خنک کننده، کندانسور، پمپ های تغذیه و تجهیزات تصفیه آب، چرخه را به جریان بازمی گردانند. پیوند میان این حلقه ها فضایی ایجاد می کند که در آن آب، بخار و حرارت در مسیری پیوسته در گردش هستند و هماهنگی تجهیزات، نقش اساسی در تداوم تولید ایفا می کند.
در این میان، تجهیزات جانبی مانند سیستم روغن کاری، مبدل گشتاور، سیستم پرژ، جعبه دنده و سامانه های کنترل، فضای عملیاتی نیروگاه را کامل می کنند. کارکرد هر بخش به گونه ای است که کوچک ترین اختلال در آن می تواند کل زنجیره را تحت تاثیر قرار دهد. پمپ ها، با تنوعی گسترده از جابجایی مثبت تا دینامیکی، جریان سیالات را در مسیرهای مختلف هدایت می کنند و هر کدام برای فشار، دبی و شرایط ویژه طراحی شده اند. کوپلینگ ها نیز نقش انتقال گشتاور و اتصال مطمئن میان شفت ها را بر عهده دارند و در انواع خشک، انعطافی، دنده ای و هیدرولیکی به کار گرفته می شوند.
در بخش هایی که نیاز به دقت بالا وجود دارد، موضوع الایمنت اهمیت پیدا می کند. تنظیم دقیق محورهای دو دستگاه، کاهش لرزش، جلوگیری از سایش زودهنگام و ایجاد شرایط پایدار برای کارکرد طولانی مدت، در این بخش دنبال می شود. اندازه گیری ها، روش های مختلف تنظیم و کنترل خطاها، بخشی از فرآیندهای روزمره نیروگاه را تشکیل می دهند.
ساختار کلی نیروگاه برق منتظری، با همه جزئیات فنی و تنوع تجهیزات، تصویری نزدیک از تعامل میان حرارت، بخار، گاز، روغن، آب و فلزهای سنگین کار ارائه می دهد. حرکت پیوسته توربین ها، صدای کمپرسورها، جریان مداوم بخار، عملکرد پست ها و سامانه های حفاظتی، فضایی را شکل می دهد که در آن هر جزء جایگاه مشخصی دارد و در کنار دیگر اجزا قرار می گیرد تا روند تولید برق در مسیر طبیعی خود ادامه داشته باشد.
فهرست مطالب
مقدمه ۲
سیکل ترکیبی چیست؟ ۴
الف) واحد گازی : ۵
تاریخچه توربین گاز ۵
علل نصب توربین گاز ۶
توربین گاز ۷
اجزاء توربین گاز ۷
شرح مسیر گاز در توربین گازی ۹
کمپرسور ۱۱
سیستم احتراق ۱۸
توربین ۲۵
بسته بندی فریم اگزوز ۳۱
ژنراتور ۳۲
سیستم های جانبی ۳۶
سیستم روغن کاری ۳۶
مبدل گشتاور ۳۸
سیستم پرژ ۳۹
جعبه دنده ۳۹
واحد بخار سیکل ترکیبی ۴۱
تجهیزات سیکل ترکیبی ۴۱
شرح مسیر کلی آب و بخار در سیکل ترکیبی ۴۴
HRSG 44
توربین بخار ۵۵
سیستم خنک کننده ۵۸
تصفیه خانه آب ۶۳
آلودگی های زیست محیطی نیروگاه ۶۵
پمپ ۶۶
انواع پمپ ها ۶۶
پمپهای جابجایی مثبت ۶۶
پمپهای جابجایی مثبت رفت و برگشتی ۶۷
پمپ های جابجایی مثبت دوار ۶۸
پمپ دنده ای ۶۸
پمپ پره ای ۷۱
پمپ پیچی ۷۲
پمپ های دینامیکی ۷۳
پمپهای دینامیکی چرخشی ۷۳
جت پمپ ۷۷
پمپ تغذیه بویلر ۷۸
معرفی بعضی پمپهای دیگر ۷۹
پمپ برشی ۷۹
پمپ خلاء ۷۹
پمپ چند طبقه فشار قوی ۸۱
پمپ محوری ۸۱
کوپلینگ ۸۳
کوپلینگ خشک ۸۳
کوپلینگ انعطافی ۸۵
کوپلینگ گاردان ۸۶
کوپلینگ دنده ای ۸۶
کوپلینگ دیافراگمی ۸۹
کوپلینگ صفحه فلزی ۸۹
برخی انواع دیگرکوپلینگ انعطافی ۸۹
کوپلینگ الاستیکی ۹۰
کوپلینگ هیدرولیکی ۹۱
الایمنت ۹۲
تعریف ۹۲
دقت در الایمنت ۹۲
روشهای مختلف الایمنت کردن ۹۳
الایمنت به روش ساعت اندازه گیری ۹۴
اندازه گیری میزان انحراف در دو لبه ۹۴
تئوری نحوه کار ۹۵
مقایسه روش عملی و تئوری کار ۹۶
روش عملی ۹۷
اندازه گیری انحراف پیشانی ۹۸
مراحل الایمنت ۹۹
خطا در اندازه گیری ۱۰۱
منابع