گزارش کارآموزی در معدن زغال سنگ

این گزارش کارآموزی در مورد معدن زغال سنگ است و به بررسی فرایند استخراج زغال سنگ، شرایط زمین شناسی، ایمنی و تهویه معدن، روش های حمل و نقل، بازیابی ماده معدنی و شاخص های عملیاتی در معادن زیرزمینی می پردازد.

مقدمه:
زغال سنگ از کهن ترین منابع انرژی شناخته شده در تاریخ زندگی بشر به شمار می رود و نقش آن در شکل گیری تحولات صنعتی و توسعه زیرساخت های تولیدی همواره چشمگیر بوده است. انسان در دوره های مختلف با شناخت تدریجی ویژگی های حرارتی و سوختی این ماده، آن را به یکی از ارکان تامین گرما و انرژی در فعالیت های گوناگون تبدیل کرده و به مرور زمان کاربردهای گسترده تری برای آن پدید آمده است. حضور زغال سنگ در صنایع بزرگی مانند تولید سیمان، فولاد و همچنین تولید برق، جایگاه این ماده معدنی را در ساختار اقتصادی و صنعتی جهان تثبیت کرده و اهمیت استخراج و بهره برداری اصولی از آن را دوچندان ساخته است.

در دهه های اخیر، تغییر الگوی مصرف انرژی و نوسان دسترسی به منابع نفت و گاز سبب شده است توجه دوباره ای به ظرفیت های زغال سنگ شکل گیرد. فراوانی ذخایر این ماده در بسیاری از مناطق جهان و امکان تبدیل آن به فرآورده هایی با ارزش افزوده بالا، موجب شده است زغال سنگ همچنان به عنوان یکی از منابع قابل اتکا در تامین انرژی مطرح باشد. از مهم ترین کاربردهای صنعتی آن می توان به تبدیل زغال سنگ به کک متالورژیکی و استفاده در فرایند تولید چدن و فولاد اشاره کرد؛ فرایندی که پیوند مستقیمی با توسعه صنایع مادر و گسترش زیرساخت های صنعتی دارد و نقش تعیین کننده ای در چرخه تولید ایفا می کند.

در کنار این جایگاه صنعتی، موضوع پیامدهای زیست محیطی ناشی از استخراج و مصرف زغال سنگ نیز اهمیت ویژه ای یافته است. انتشار آلاینده ها، تولید پسماندهای معدنی و تاثیر بر کیفیت هوا و منابع طبیعی، سبب شده است طی دو دهه گذشته مقررات و آیین نامه های مشخصی برای کنترل آلودگی ها و بهبود شیوه های بهره برداری تدوین شود. توجه به تولید زغال سنگ با خلوص بالاتر، بهینه سازی روش های فرآوری و مدیریت دقیق مراحل استخراج، بخشی از رویکردهایی است که در مسیر کاهش اثرات محیطی مورد توجه قرار گرفته و چارچوب تازه ای برای فعالیت های معدنی ترسیم کرده است.

فعالیت در معادن زغال سنگ با مجموعه ای از شرایط زمین شناسی، فنی و عملیاتی همراه است که شناخت هر یک از آنها برای درک ساختار کلی معدن ضروری به نظر می رسد. نحوه تشکیل لایه های زغال دار، ویژگی های زمین شناسی منطقه، طراحی نقشه های معدنی و چگونگی بازیابی ماده معدنی از اعماق زمین، همگی اجزایی از نظام پیچیده استخراج به شمار می روند. در این میان، ایمنی محیط کار، تهویه مناسب تونل ها، شیوه های نگهداری سقف و دیواره ها و همچنین مدیریت آب های زیرزمینی، نقش اساسی در تداوم فعالیت معدن و پایداری عملیات زیرزمینی دارند و هر کدام بخشی از ساختار منظم بهره برداری را شکل می دهند.

شبکه تونل ها و مسیرهای دسترسی در معادن زغال سنگ بیانگر نظم مهندسی حاکم بر فضای زیرزمینی است؛ فضایی که در آن روش های استخراج، سیستم های حمل و نقل و تجهیزات ترانسپورت به صورت هماهنگ عمل می کنند تا انتقال ماده معدنی از جبهه کار به سطح زمین با پیوستگی انجام گیرد. نمودارها، جداول عملیاتی و داده های ثبت شده از روند تولید نیز تصویری دقیق از عملکرد مجموعه معدنی ارائه می دهند و روند تغییرات تولید، بهره وری و شرایط کاری را در بازه های زمانی مختلف نشان می دهند. این مجموعه اطلاعات، نمایی واقعی از جریان پیوسته فعالیت در معدن زغال سنگ ترسیم می کند؛ جریانی که در عمق زمین شکل می گیرد و با شبکه ای از عملیات فنی، ایمنی و اجرایی تداوم می یابد.

حضور در فضای معدن زغال سنگ تجربه ای متفاوت از مواجهه با محیط های صنعتی سطحی به همراه دارد؛ محیطی تاریک، محدود و وابسته به نظم دقیق عملیاتی که هر بخش آن با دیگری پیوندی مستقیم دارد. صداهای ممتد تجهیزات، حرکت مداوم واگن ها در مسیرهای زیرزمینی و تغییرات پیوسته شرایط کاری، تصویری زنده از جریان استخراج را شکل می دهند و مفهوم واقعی کار در اعماق زمین را آشکار می سازند. چنین فضایی نشان دهنده پیوند دیرینه انسان با منابع زیرزمینی و تلاشی مداوم برای دسترسی به انرژی نهفته در لایه های زمین است؛ تلاشی که در گذر زمان با فناوری های نوین، مقررات ایمنی گسترده تر و نگاه دقیق تر به محیط زیست، چهره ای تازه به خود گرفته و همچنان در بطن فعالیت های صنعتی ادامه دارد.

فهرست فصول:
شرایط محیطی تشکیل زغال سنگ
زمین شناسی منطقه
انواع نقشه های معدنی
زغال سنگ و مراحل بازیابی زغال
ایــمنی
تهویه
نگهداری در معدن
آبکشی در معدن طزره
شبکه تونلهای معدن طزره
استخراج و روشهای آن در معدن
ترانسپورت حمل و نقل
نمودارها و جداول مربوط به شرکت زغال سنگ البرز شرقی