گزارش کارآموزی در نیروگاه برق طرشت

مقدمه:
نیروگاه به عنوان نقطه ای که فرآیند تبدیل انرژی در آن رخ می دهد، نقش تعیین کننده ای در پایداری زندگی شهری و صنعتی دارد. درک سازوکار تولید برق، نه فقط در سطح مفاهیم تئوریک، بلکه در بطن تجهیزات، سازه ها، مسیرها و واحدهای عملیاتی، تصویری واقعی تر از آنچه در پسِ روشن شدن یک لامپ یا راه اندازی یک خط تولید اتفاق می افتد، نشان می دهد. گزارش کارآموزی حاضر به تجربه میدانی در نیروگاه برق طرشت می پردازد؛ مکانی که مجموعه ای پیچیده از سیستم های بخار، توربین، ژنراتور، بویلر، تجهیزات شیمیایی، پست فشار قوی و واحدهای کنترل در کنار هم جریان پیوسته انرژی را شکل می دهند.

در جهان، تولید برق بر پایه چند منبع اصلی شکل گرفته است. زغال سنگ، نفت خام، گاز طبیعی، انرژی آب و انرژی هسته ای، ستون های اصلی این ساختار را تشکیل می دهند. هر کدام ویژگی ها، محدودیت ها و الزامات عملیاتی خاص خود را دارند و نیروگاه ها متناسب با ماهیت این سوخت ها طراحی می شوند. در نیروگاه های بخاری، چه ذغالی و چه نفت سوز، چرخه بخار محور اصلی تبدیل انرژی است. حرارت ناشی از احتراق، آب را به بخار با فشار و دمای بالا تبدیل می کند و این بخار، توربین را به حرکت درمی آورد. در ادامه، ژنراتور با چرخش محور مشترک با توربین، انرژی مکانیکی را به انرژی الکتریکی تبدیل می کند. در نیروگاه هسته ای نیز، گرچه منبع حرارت متفاوت است، اما منطق چرخه بخار شباهت قابل توجهی دارد.

نیروگاه طرشت، با ساختار بخاری و بهره گیری از تجهیزات متنوع، فضای مناسبی برای شناخت مراحل عملی تولید برق فراهم می کند. از بویلر که قلب تولید بخار است، تا اکونومایزر، درام، سوپرهیتر، سیستم احتراق و مشعل ها، همه اجزا در یک نظم مشخص کنار هم قرار گرفته اند. در این چرخه، کنترل شیمیایی آب جایگاه مهمی دارد؛ زیرا هرگونه ناخالصی می تواند به خوردگی، رسوب و آسیب های جدی در لوله ها و توربین منجر شود. به همین دلیل، آزمایشگاه شیمی، دیستیلاتور، دی اریتور و تجهیزات مرتبط با تصفیه آب نقش اساسی در عملکرد مطمئن نیروگاه دارند.

در بخش توربین، مفاهیمی مانند گاورنر، دور بحرانی، خلأگیری کندانسور، اژکتور و یاتاقان ها با مشاهده نزدیک قابل لمس می شوند. بخار پس از انجام کار در توربین، در کندانسور تقطیر شده و دوباره وارد مدار می شود. این چرخه با برج خنک کن، پمپ ها و مسیرهای متعدد روغن و هوا ادامه پیدا می کند و هر بخش، وابستگی ویژه ای به عملکرد صحیح بخش های دیگر دارد. واحد برق و کنترل نیز، با تابلوهای فرمان، رله ها، ترانسفورماتورها، سنکروسکوپ و سیستم حفاظت، فضای دقیق تری از مدیریت انرژی را در سطح شبکه نشان می دهد.

در ادامه گزارش، موضوعاتی مانند پست فشار قوی، روش های حفاظت در مقابل خطاهای داخلی و خارجی، شرایط راه اندازی و خروج واحد از مدار، نقش شین بندی، سیستم روغن کاری، پارالل کردن واحد با شبکه و حتی بخش هایی مانند دیزل اضطراری و باتری خانه دیده می شود. مشاهده مستقیم این اجزا در نیروگاه طرشت، تصویر روشنی از ارتباط میان دانش تئوریک و محیط عملیاتی ایجاد می کند و جزئیات مربوط به طراحی، راه اندازی، بهره برداری و نگهداری تجهیزات را در بستر واقعی آن نشان می دهد.

فهرست مطالب
مقدمه ۱
انواع نیروگاه ها ۳
مشخصات فنی نیروگاه طرشت ۷
شیمی ۱۲
انواع آب موجود در نیروگاه ۱۲
کنترل شیمیایی ۱۶
قسمت آزمایشگاه ۱۸
دیستیلاتور (distillator) 22
رکوپراتور ۲۵
گرم کن فرعی ۲۶
گرم کن شماره یک ۲۶
گرم کن شماره دو ۲۷
دی اریتور ۲۸
پمپ تغذیه ی بویلر ۲۹
بویلر ۳۱
اکونومایزر ۳۲
درام ۳۲
چگونگی تبدبل آب مقطر به بخار ۳۳
سوپرهیتر ۳۳
سوخت مصرفی در نیروگاه ۳۳
ساختمان مشعل ها ۳۳
دیواره های داخل بویلر ۳۵
دریچه های بازدید ۳۵
سوپاپ های اطمینان ۳۵
دشارژ ۳۶
بالون ۳۶
بادزن دم ۳۶
بادزن مکش ۳۷
والوهای تخلیه ی بویلر ۳۷
دریچه های اضطراری بویلر ۳۸
اتاق فرمان بویلر ۳۸
پرژ بویلر ۴۱
شرایط راه اندازی بویلر ۴۳
توربین
گاورنر ۴۶
ترنینگ گیر(turning gear) 47
دور بحرانی ۴۷
اژکتور ۴۸
خلاء گیری کندانسور ۴۹
توربین ۵۰
لابیرنت ۵۱
یاتاقان ۵۱
رله بوته میچل ۵۲
اکسپنشن ۵۳
حفاظت پوسته ی توربین ۵۳
کندانسور ۵۴
برج خنک کن ۵۵
استارت پمپهای کندانسور ۵۶
کولر ژنراتور ۵۸
مسیر روغن ۵۹
مسیر هوا ۶۳
شرایط راه اندازی توربین ۶۶
ابزار دقیق ۶۸
الکتریک ۷۶
اتاق فرمان ۷۶
قطع کننده یا سکسیونر ۷۷
کلید قدرت یا دیژنکتور ۷۷
روغن ۷۸
شین وشین بندی ۷۹
پست فشار قوی ۷۹
رله وحفاظت سیستم ها ۸۰
حفاظت ژنراتور ۸۲
حفاظت درمقابل خطا های داخلی ۸۲
حفاظت درمقابل خطرات خارجی ۸۳
حفاظت ترانسفورماتور ۸۴
حفاظت خطوط فشار قوی ۸۷
واحد الکتریک نیروگاه طرشت ۹۲
ساختمان استاتور ۹۳
توان اکتیو وراکتیو ۹۳
ترانسفورماتور ۹۴
ترانسفورماتور سه فاز موجود در نیروگاه ۹۴
طرز خنک کردن ترانسفورماتور ۹۵
نحوه ی تولید برق ۹۶
دستگاه سنکروسکوپ ۹۷
انواع رله های مورداستفاده در نیروگاه ۹۸
پارالل کردن واحد با شبکه ۱۰۰
مراحل خارج کردن واحد از خط ۱۰۰
دستور العمل نحوه تغذیه گرداننده توربین ۱۰۰
کلیدهای روی تابلوی اتاق فرمان ۱۰۱
قطع یکی از واحد های بخار ۱۰۲
حوادث نیروگاه وجلوگیری از بروز آن ها ۱۰۲
شرح تابلوهای اتاق فرمان ۱۰۳
باطری خانه ۱۰۴
دیزل ۱۰۴