مقاله عملیات بهره برداری نفت

مقدمه:
صنعت نفت در ساختار تاریخی و اقتصادی ایران جایگاهی بنیادین دارد و از نخستین سال های کشف این منبع زیرزمینی، مسیر تحولات اجتماعی، سیاسی و حتی فرهنگی کشور را تحت تأثیر قرار داده است. ورود نفت به عرصه اقتصاد ملی تنها به معنای دستیابی به یک منبع انرژی نبود، بلکه آغاز دوره ای تازه از دگرگونی های عمیق در مناسبات قدرت، شکل گیری نهادهای صنعتی و تغییر الگوهای توسعه به شمار می آمد. از همان زمان که نخستین چاه های نفتی به جریان افتاد، نگاه ها از درون مرزها تا فراتر از آن متوجه این ثروت طبیعی شد و پیوندی پیچیده میان سیاست، اقتصاد و صنعت شکل گرفت؛ پیوندی که پیامدهای آن در بسیاری از مقاطع تاریخی کشور نمایان بوده است.

اهمیت نفت تنها در ارزش اقتصادی آن خلاصه نمی شود، بلکه نقش آن در پویایی صنایع مادر، گسترش زیرساخت های تولیدی و شکل گیری زنجیره های گسترده انرژی سبب شده است که این ماده به عنوان یکی از تعیین کننده ترین عناصر قرن بیستم شناخته شود. بسیاری از تحولات فناورانه، توسعه شبکه های حمل و نقل، رشد صنایع شیمیایی و حتی تغییر الگوهای مصرف جهانی، در بستری شکل گرفته اند که نفت در مرکز آن قرار داشته است. چنین جایگاهی سبب شده عملیات مرتبط با استخراج، فرآورش و بهره برداری از منابع نفتی به حوزه ای تخصصی و چندلایه تبدیل شود که در آن دانش فنی، تجربه عملیاتی و مدیریت صنعتی به صورت هم زمان نقش ایفا می کنند.

در میان بخش های گوناگون صنعت نفت، عملیات بهره برداری جایگاهی محوری دارد؛ زیرا نقطه اتصال میان منابع زیرزمینی و چرخه مصرف به شمار می رود. این عملیات مجموعه ای از فرایندهای پیوسته را در بر می گیرد که از تولید سیال نفتی در چاه ها آغاز شده و تا انتقال، جداسازی، نمک زدایی، تثبیت و آماده سازی برای ارسال به واحدهای پایین دستی ادامه می یابد. هر یک از این مراحل نیازمند دقت عملیاتی بالا، تجهیزات تخصصی و هماهنگی مداوم میان واحدهای مختلف است. شرایط زمین شناسی مخازن، ترکیب شیمیایی سیالات تولیدی، فشار و دمای عملیاتی و همچنین ملاحظات ایمنی و زیست محیطی، همگی بر نحوه اجرای این فرایندها اثر می گذارند و پیچیدگی آن را افزایش می دهند.

از سوی دیگر، تداوم تولید پایدار بدون توجه به نگهداری تجهیزات و زیرساخت ها امکان پذیر نیست. مخازن نمک زدایی، خطوط انتقال، جداکننده ها و سامانه های کنترلی از جمله اجزایی هستند که عملکرد صحیح آن ها ارتباط مستقیم با کیفیت نفت تولیدی و پایداری عملیات دارد. فرسایش تجهیزات، رسوب گذاری، خوردگی و نوسانات شرایط عملیاتی می توانند کارایی این سامانه ها را کاهش دهند و پیامدهایی فراتر از محدوده یک واحد صنعتی ایجاد کنند. به همین دلیل، موضوع تعمیرات و نگهداری در واحدهای بهره برداری نه به عنوان فعالیتی جانبی، بلکه به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از فرایند تولید مطرح می شود؛ بخشی که برنامه ریزی دقیق، شناخت رفتار تجهیزات و مدیریت زمان توقف های عملیاتی در آن اهمیت ویژه ای دارد.

گستره عملیات بهره برداری نفت تنها به جنبه های فنی محدود نمی ماند، بلکه با ساختارهای مدیریتی، نظام های تصمیم گیری صنعتی و الزامات اقتصادی نیز در ارتباط است. میزان تولید، هزینه های عملیاتی، بهره وری تجهیزات و قابلیت اطمینان تأسیسات، همگی عواملی هستند که در چارچوب این عملیات معنا پیدا می کنند. تغییر شرایط بازار انرژی، پیشرفت فناوری های استخراج و فرآورش، و افزایش توجه به ملاحظات زیست محیطی نیز سبب شده اند شیوه های بهره برداری به طور مداوم دستخوش تحول شوند و رویکردهای نوین جایگزین روش های پیشین گردند.

فهرست فصول:
فصل اول: عملیات بهره برداری نفت
فصل دوم: تعمیرات و نگهداری مخازن نمک زدایی در واحد بهره برداری
فصل سوم: آزمون آموخته ها، نتایج و پیشنهادات

مناسب جهت استفاده دانشجویان رشته شیمی، مهندسی شیمی، نفت و پتروشیمی
در قالب فایل word و قابل ویرایش