مقاله تجزیه و تحلیل و طراحى سیستم ها
اهداف و موضوعات
در این فصل مباحث عمومی و مقدماتی تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها مورد بحث قرار می گیرد. خواننده با مطالعه این فصل در می یابد که اصولاً سیستم چیست، چه خصوصیاتی دارد، دارای چه ابعادی است، چه انواعی دارد، ضرورت توجه به سیستم چیست و تحلیلگر سیستم کیست.
همچنین در این فصل پس از ارائه یک طبقه بندی برای انواع سیستم ها، سیستم های مورد نظر این کتاب را که سیستم های سازمانی- انسانی هستند مورد بحث قرار می دهد و برخی از خصوصیات اینگونه سیستم ها را برمی شمارد. سپس چگونگی پیدایش علم تجزیه و تحلیل سیستم و علومی که شالوده این علم را تشکیل دادند، مورد بررسی مختصر قرار می گیرد. پس از آن مطالبی کلی و کلیدی پیرامون فعالیت هایی که در تجزیه و تحلیل سیستم انجام می شود بیان شده و خواننده در می یابد، اصولاً تجزیه و تحلیل سیستم چگونه انجام می شود.
تفاوت های دیدگاه ها از علم تجزیه و تحلیل و دیدگاه این کتاب از علم تجزیه و تحلیل سیستم و نیز ارتباط فراروند تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم با فراروند مهندسی نرم افزار، در ادامه مورد بحث قرار خواهد گرفت و مهندسین نرم افزار جایگاه خود را در برخورد با مطالب این کتاب در می یابند.
در انتها نیز مهمترین خصوصیت تجزیه و تحلیل سیستم که رهیافتی بودن آن است مورد بحث قرار گرفته و اهدافی که از تجزیه و تحلیل سیستم دنبال می شود به همراه مفاهیم تفکر سیستمی به طور مختصر بیان می شود.
نکات قابل توجه برای یادگیری
این فصل، دید اولیه و اساسی را به خواننده برای ورود به مباحث اصلی کتاب که در فصول آینده مطرح می شود می دهد و بسیاری از نکات کلیدی برای یادگیری فصول آینده در این فصل مطرح می شود. پیشنهاد می شود که مطالعه این فصل با دقت کافی انجام شود.
بحث پیرامون چگونگی پیدایش این علم، برای درک بهتر خواننده از مطالب و پیدا کردن دید کافی برای مباحث بعدی است. به خاطر سپردن جزئیات این مباحث لزومی ندارد. اما خواننده باید کلیات را تشخیص دهد.
۱-۱- سیستم ها در محیط اطراف ما
۱-۱-۱- سیستم
سیستم کلمه ای است که برای گوش اغلب ما آشنا است. از این عبارت هر روزه استفاده می کنیم و یا به نحو غیر مستقیم با آن سر و کار داریم. با نگاهی گذرا به محیط اطراف خود، سیستم های مختلفی را مشاهده می کنید. وقتی از خانه بیرون می روید و وارد خیابان می شوید، در خیابان اتومبیل ها محدوده خاصی برای حرکت خود دارند و افراد پیاده نیز همینطور. اتومبیل ها در محدوده سواره رو از نیمه سمت راست مسیر حرکت می کنند. بدین ترتیب تصادفی بین اتومبیل هایی که خلاف جهت یکدیگر حرکت می کنند رخ نمی دهد. میانه خیابان با خط سفیدی مشخص شده است. این خط در حالت های ممتد یا مقطع ایجاد می شود و هر کدام از این حالت ها، معنای خاصی برای رانندگان دارند. افراد پیاده در پیاده رویی که معمولاً در دو حاشیه خیابان تعبیه شده حرکت می کنند. محل تقاطع مسیر افراد پیاده با خیابان به صورت خط کشی شده مشخص و برای رانندگان و عابران معنای خاصی دارد. اتومبیل ها برای حرکت و توقف در خیابان ها از مقررات خاصی تبعیت می کنند. …
همه آنچه که گفته شد، از وجود سیستمی در مدیریت معابر و عابرین پیاده یا سواره حکایت می کند. البته ما هر روزه با چنین سیستمی سروکار داریم، اما ممکن است با دید یک سیستم به آن نگاه نکنیم. اشتباه نکنید، این سیستم فقط مقررات راهنمایی و رانندگی نیست. بلکه این مقررات فقط بخشی از این سیستم را تشکیل می دهد. عابرین، پلیس، اتومبیل ها، خیابان ها، چراغ های راهنمایی، تعاریف و پیش فرض ها، خط کشی ها و … اجزاء دیگر این سیستم را تشکیل می دهند و وقتی همه اینها دست به دست هم دهند و همه اجزاء، وظایف خود را به خوبی انجام دهند، آن وقت می گوییم این شهر سیستم عبور و مرور مناسبی دارد.
از خیابان عبور می کنید و برای دریافت حقوق خود وارد بانک می شوید. در محوطه بانک چندین کارمند در محل های خاصی که طبق خصوصیات مشخص در کنار یکدیگر قرار گرفته حضور دارند. بر بالای سر هر یک از کارمندان تابلوئی نصب شده و وظیفه هر یک را مشخص می کند. هر یک از این کارکنان مشغول انجام دادن کار خاصی است. به باجه پس انداز مراجعه می کنید و دفترچه خود را ارائه می کنید. پس از رسیدن نوبت شما در صف انتظار، کارمند به مجموعه ای از کارت ها که در کنار وی طبق نظم بخصوصی (که شاید برای شما چندان مشخص نباشد) چیده شده است مراجعه و کارتی را خارج می کند. سپس وی عملیاتی را روی کارت و دفترچه شما انجام داده و پس از پرسیدن مبلغی که می خواهید دریافت کنید، برگه ای از دفترچه را به شما می دهد تا امضاء کنید. سپس وی پس از انجام عملیاتی دیگر، دفترچه را در جعبه باجه کناری (صندوق) قرار می دهد و …
اینها هم همه نشانگر سیستم خاصی است که در بانک مورد نظر حکمفرما است. گاهی اوقات در مقایسه بین دو بانک مختلف، می گویید فلان بانک کار را سریعتر انجام می دهد یا بهمان بانک بهتر است. معیار شما برای بهتر بودن یک بانک چیست؟ احتمالاً خواهید گفت، انجام سریعتر کار، ارائه خدمات بیشتر، نظم، احترام و ادب کارکنان و … اما در یک جمع بندی ممکن است به این نتیجه برسید که بانکی که سیستم بهتری داشته باشد، همه اینها را بدست خواهد آورد. پس بانکی بهتر است که دارای سیستم بهتری باشد.
فهرست مطالب
- اهداف و موضوعات
- سیستم ها در محیط اطراف ما
- سیستم
- سیستم های پیچیده تر و متشکل از زیر سیستم ها
- اهمیت سیستم
- مسئله پیچیدگی و نیاز به سیستم
- تجزیه و تحلیل سیستم، تحلیلگر سیستم
- انواع سیستم ها، سیستم های سازمانی-انسانی
- تنوع سیستم ها
- طبقه بندی سیستم ها
- واکنش انسان ها در پذیرش تغییرات در سیستم ها
- سیر تحول و پیدایش علم تجزیه و تحلیل سیستم
- نظریه مدیریت علمی
- نظریه عمومی سیستم ها
- مهندسی سیستم و علم تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها
- نگاهی کلی به فراروند تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم
- دیدگاه ها از علم تجزیه و تحلیل سیستم
- محیط سیستم های اداری – عملیاتی ایران
- رابطه علم مهندسی نرم افزار و علم تجزیه و تحلیل سیستم ها
- رهیافتی بودن تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها
- اهداف عمومی تجزیه و تحلیل سیستم
- امکان ارزیابی سیستم
- کارایی و بهره وری
- مبتنی بر استاندارد
- تفکر سیستمی
- تصور ارگانیک
- کل نگری و وحدت
- مدل سازی
- بهبود شناخت
- دقت
- نظم
- سیستم تفکر
- طبقه بندی تفکر
- مستدل
- در موارد لزوم کمی و قابل ارزیابی
- تجزیه
- نتیجه گیری
