مقاله مدیریت و رهبری در رسانه
مقدمه:
تحولات روزافزون در فضای رسانه ای و رشد فناوری های ارتباطی، مدیریت و رهبری در رسانه را به یکی از پیچیده ترین و تأثیرگذارترین حوزه های سازمانی تبدیل کرده است. امروز، موفقیت سازمان های رسانه ای دیگر صرفاً به منابع مالی و تجهیزات بستگی ندارد؛ بلکه بیشترین تأثیر از توانایی مدیریت و رهبری نیروی انسانی و به کارگیری علوم رفتاری کاربردی ناشی می شود. آگاهی نسبت به اهمیت مدیریت منابع انسانی، توانایی هدایت و هماهنگی فعالیت های کارکنان و ایجاد ساختاری که هم اهداف سازمانی و هم پویایی های فردی را لحاظ کند، شرط اصلی عملکرد مؤثر رسانه ها است. پژوهشگران مدیریت، رمز موفقیت مدیران را در توانایی هدایت، ترغیب و ایجاد انگیزه در کارکنان تحت سرپرستی آنها می دانند، زیرا کیفیت تصمیم گیری و اثرگذاری سازمانی ارتباط مستقیم با نحوه مدیریت و رهبری دارد.
مدیریت و رهبری، هرچند در بسیاری از متون علمی به عنوان دو مقوله متمایز مطرح شده اند، اما در رسانه با یکدیگر تلاقی دارند و فهم دقیق تفاوت ها و شباهت های آنها برای عملکرد مؤثر حیاتی است. اصطلاح رهبری ابتدا توسط هنری فایول تحت عنوان «جهت دهی یا دستوردهی» مطرح شد و به مرور زمان، واژه هدایت به عنوان معادل فارسی آن مورد استفاده قرار گرفت. با گذر زمان و تحولات معنایی، رهبری مفهومی گسترده تر یافت که شامل ارتباطات، انگیزش و توانایی نفوذ در دیگران برای تحقق اهداف می شود. رهبری، توانایی ایجاد انگیزه و ترغیب افراد برای کوشش مشتاقانه در راستای اهداف معین است و از آنجایی که رسانه ها با جریان دائمی اطلاعات و نیاز به هماهنگی میان واحدهای مختلف روبه رو هستند، نقش رهبری در هدایت رفتارهای جمعی و شکل دهی فرهنگ سازمانی پررنگ تر از گذشته شده است.
تفاوت مدیریت و رهبری در رسانه بیشتر در محور اهداف آشکار می شود. مدیریت بر دستیابی به اهداف سازمانی تمرکز دارد و معمولاً با سلسله مراتب و ساختار رسمی همراه است، در حالی که رهبری می تواند خارج از چارچوب رسمی عمل کند و اهداف آن ممکن است همسو یا حتی گاهی متفاوت با اهداف سازمان باشد. به عنوان مثال، فردی که در سطح عملیاتی سازمان اثرگذاری قابل توجهی بر تصمیمات مدیر عالی دارد، در آن موقعیت نقش رهبری را ایفا می کند، حتی اگر خود عضو رسمی ساختار مدیریتی نباشد. این ویژگی نشان می دهد که رهبری ماهیت منعطف و فراتر از سلسله مراتب دارد و توانایی نفوذ در رفتارها و انگیزه ها را بدون محدودیت های سازمانی فراهم می کند.
در رسانه، ترکیب مهارت های مدیریتی و رهبری به ویژه در حوزه های خبری، تولید محتوا و روابط عمومی اهمیت ویژه دارد. مدیر رسانه باید توانایی تدوین استراتژی ها، سازماندهی منابع و کنترل فرآیندها را داشته باشد، در حالی که رهبری در رسانه نقش ایجاد انگیزه، هدایت خلاقیت و تشویق به نوآوری را برعهده دارد. این تلفیق، امکان ایجاد محیطی پویا و پاسخگو به تغییرات سریع در جامعه اطلاعاتی و فرهنگی را فراهم می آورد. مدیر و رهبر رسانه، با بهره گیری از مهارت های ارتباطی، شناخت روانشناختی مخاطب و درک عمیق از جریان های خبری، می توانند نه تنها کارایی سازمان را افزایش دهند، بلکه به شکل دهی نگرش ها و تأثیرگذاری اجتماعی نیز بپردازند.
تعاریف گسترده مدیریت منابع انسانی و رهبری در رسانه، بر اهمیت طراحی ساختارهای منعطف و متناسب با نیازهای محیط داخلی و خارجی تأکید دارند. برنامه ریزی دقیق برای جذب و نگهداشت نیروی انسانی، بهبود مستمر مهارت ها و توانمندسازی کارکنان، ایجاد انگیزه برای دستیابی به اهداف سازمانی و توسعه فرهنگ سازمانی مبتنی بر همکاری و نوآوری، بخشی از کارکردهای حیاتی مدیریت و رهبری در رسانه محسوب می شوند. در این چارچوب، مدیریت و رهبری نه تنها سازوکارهای سازمانی را شکل می دهند بلکه توانایی تطبیق با تغییرات سریع محیطی و پاسخگویی به نیازهای جامعه اطلاعاتی را تضمین می کنند.
