مقاله اهداف و اهمیت اجتماعی ورزش

مقدمه:
ورزش و تربیت بدنی از دیرباز یکی از ستون های اصلی حیات انسانی بوده است، به گونه ای که فعالیت جسمانی نه تنها در بقای فرد و جامعه نقش داشته بلکه همواره بخشی جدایی ناپذیر از فرهنگ، باورها و زندگی اجتماعی انسان ها به شمار می رفته است. بررسی های تاریخی نشان می دهد که ملل گذشته، از نخستین روزهای حیات خود، با فعالیت های فیزیکی در ارتباط بوده اند؛ از مهارت هایی مانند زوبین اندازی، تیراندازی با تیر و کمان، کوه پیمایی و کشتی گیری گرفته تا مسابقه های دو که حتی در متون مقدس نیز به آن اشاره شده است. این فعالیت ها، بیانگر ارزش و اهمیت تربیت بدنی در جوامع گذشته و ضرورت تقویت قوای جسمانی انسان ها بوده است. گذر زمان و توسعه جوامع انسانی سبب شد که ورزش و تربیت بدنی به یک نیاز اجتماعی و فرهنگی تبدیل شود، به گونه ای که امروزه در بسیاری از کشورها، برنامه های تربیت بدنی جزو اصلی ترین بخش های تربیت کودکان و جوانان است و نسل ها بر اساس آن پرورش می یابند.

در جامعه اسلامی، تربیت بدنی و ورزش جایگاهی فراتر از صرف فعالیت جسمانی دارند. در این نگرش، بدن انسان نه ابزاری برای لذت یا سرگرمی صرف، بلکه وسیله ای برای حرکت به سوی کمال و رشد روحی و جسمانی است. آموزه های اسلامی تأکید دارند که حفظ سلامت بدن و تقویت آن نه تنها وظیفه فردی، بلکه حقی الهی است و ورزش همراه با یاد خدا می تواند نوعی عبادت و تجلی روحی باشد. اسلام ارزش سلامت و قدرت بدنی را تا حدی بالا می برد که پیامبران نیز در آغاز رسالت خود می بایست سالم و نیرومند باشند. فعالیت هایی مانند دویدن، تیراندازی، شنا و سواری که در زندگی رسول اکرم و ائمه معصومین مورد توجه بوده است، نشان دهنده پیوند میان ورزش و پرورش شخصیت، هوش، صبر، شهامت و مسئولیت پذیری است. در این چارچوب، ورزش می تواند زمینه ساز رشد اخلاقی، روانی و اجتماعی انسان ها شود و مهارت های لازم برای مدیریت زندگی فردی و اجتماعی را در اختیار آنان قرار دهد.

اهداف تربیت بدنی و ورزش، در سطح فردی و اجتماعی، شامل مجموعه ای گسترده از ابعاد جسمانی، روانی، اخلاقی و مهارتی است. از نظر جسمانی، ورزش باعث ایجاد ورزیدگی، هماهنگی اندام ها، افزایش قدرت، چابکی، سرعت و مقاومت در برابر مشکلات می شود و توانایی فرد را برای انجام فعالیت های روزمره و وظایف مختلف افزایش می دهد. اهداف تربیتی و اخلاقی ورزش شامل تقویت استقلال شخصیت، شجاعت، استقامت، توجه به کرامت انسانی، خویشتنداری و رشد نگرش های مثبت است. از نظر روانی و اجتماعی، ورزش موجب تعدیل هیجانات، افزایش نشاط، پرورش شخصیت، هوش و قوه کنجکاوی و ایجاد سازگاری اجتماعی می شود. در بعد حرکتی و مهارتی نیز، ورزش استعدادهای جسمی و فطری انسان ها را شکوفا کرده و مهارت های ورزشی و حرکتی را پرورش می دهد.

ورزش، علاوه بر نقش های جسمانی و مهارتی، بستری برای تجربه زندگی واقعی فراهم می آورد. ورزشکار در میدان رقابت با برد و باخت، موفقیت و شکست مواجه می شود و تجربه ای عینی از تلاش، اراده، صبر و مقاومت کسب می کند. هیجانات واقعی ناشی از ورزش، انسان را با جنبه های گوناگون زندگی روبرو کرده و مهارت مدیریت آن ها را به او می آموزد. ورزش همچنین بستری برای خودشناسی فراهم می آورد و امکان بررسی توانایی های جسمانی، روانی و ذهنی را در قالب تجربه عملی فراهم می سازد. در ورزش واقعی، تعامل با دیگران، رعایت اصول و اخلاق ورزشی و پذیرش مسئولیت ها به تدریج به بخشی از شخصیت ورزشکار تبدیل می شود و ابعاد فردی و اجتماعی او را شکل می دهد.

امام خمینی (ره) و رهبران انقلاب اسلامی، ورزش را ابزاری مهم برای پرورش انسان های توانمند، با نشاط و سالم دانسته اند و بر اهمیت توسعه ورزش در جامعه تأکید کرده اند. حضرت آیت الله خامنه ای نیز ورزش را عنصری اساسی در شکل گیری استعدادهای جسمی و انسانی و در خدمت جامعه و اهداف انسانی می دانند. ورزش به طور همزمان موجب بالندگی جسم و روح، تقویت اراده، تمرین برای مواجهه با دشواری ها و تجربه مسئولیت پذیری می شود و نقش مهمی در تعالی فرد و جامعه ایفا می کند.

با توجه به اهمیت تاریخی، فرهنگی، دینی و اجتماعی ورزش، روشن است که این پدیده نه تنها وسیله ای برای حفظ سلامت و نشاط، بلکه بستری برای شکل دهی شخصیت، پرورش مهارت ها و تقویت توانمندی های انسانی است و جایگاه ویژه ای در زندگی فردی و جمعی انسان ها دارد.

فهرست مطالب
فصل اول ـ اهداف و اهمیت اجتماعی ورزش…. ۱
اهداف تربیت بدنی در جوامع گذشته و امروز. ۱
اهداف تربیت بدنی در جامعه اسلامی… ۲
اهداف تربیت بدنی و ورزش…. ۳
۱ـ هدفهای بهداشتی و تندرستی… ۳
۲ـ هدفهای تربیتی و اخلاقی… ۴
۳ـ هدفهای روانی و اجتماعی… ۵
۴ـ هدفهای حرکتی و مهارتی… ۵
مراحل فعالیتهای ورزشی… ۶
فصل دوم ـ رهبری انقلاب اسلامی و تربیت بدنی و ورزش…. ۸
گفتاری چند از شهید آیت الله دکتر بهشتی : ۸
چکیده ای از سخنان حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی : ۸
ورزش ، وسیله خودشناسی… ۱۱
ورزش تمرینی برای زندگی واقعی… ۱۱
ورزش در گذران اوقات فراغت… ۱۲
فصل سوم ـ ورزش و سلامت… ۱۵
۱ـ تغذیه و ورزش…. ۱۵
کالری… ۱۵
ویتامینها ۱۷
کیفیت غذا ۱۸
تغذیه خوب و تاثیر آن در ورزش…. ۱۹
انرژی مورد نیاز یک فرد در روز. ۲۱
عوامل موثر در مصرف انرژی… ۲۴
برگشت به حالت اولیه و وام اکسیژن.. ۲۴
مصرف مواد غذایی به هنگام مسابقه ورزشی… ۲۵
تنظیم انرژی در مسابقه. ۲۶
کاهش آب بدن.. ۲۷
۲ـ بهداشت و ورزش…. ۲۸
۳ـ عوامل تهدید کننده قلبی ـ عروقی… ۳۱
۱ـ افزایش سن… ۳۲
۲ـ وراثت… ۳۲
۳ـ افزایش وزن.. ۳۳
۴ـ مصرف تنباکو و سیگار کشیدن.. ۳۳
۵ـ میزان فعالیتهای بدنی… ۳۳
۶ـ مقدار کلسترول یا مواد چرب در رژیم غذایی… ۳۴
۷ـ فشار خون.. ۳۴
۸ـ جنس…. ۳۴
خود آزمایی… ۳۵
طرز استفاده از جدول ریسکو. ۳۵
اگر نمره شما : ۳۵
منابع و مآخذ : ۴۸

منابع و مآخذ :
۱ ـ تغذیه و بهداشت ورزشی ، انتشارات دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی
۲ ـ تندرستی برای زندگی بهتر ، تالیف باهر فرقانی
۳ ـ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ، انتشارات کمیل
۴ ـ هدفهای آموزش و پرورش عمومی و مهارتهای فنی در جمهوری اسلامی ایران، تالیف سید محمد کاظمی
۵ ـ مبادی روانی اجتماعی در یادگیری مهارتهای ورزشی ، انتشارات دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی ، تالیف مهدی نمازی زاده
۶ ـ سنجش قوای جسمانی، انتشارات اداره کل تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش