طرح شناسایی حوضه آبخیز گزی 2 جاجرم

این گزارش در مورد طرح شناسایی حوضه آبخیز گزی 2 جاجرم است و به بررسی فیزیوگرافی، اقلیم، ژئومورفولوژی، شیب، شبکه آبراهه ها و توجیه اقتصادی این حوضه می پردازد.

مقدمه
جهت اجرای هر گونه مقاله آبخیزداری نیاز به مطالعات اجرایی و تفصیلی می باشد و به منظور حصول این مهم می بایست ابتدا نسبت به شناسایی حوضه ها بر اساس اولویت هایی نظیر میزان فرسایش و سیل خیزی، خشکسالی ها و مسائل اقتصادی و اجتماعی حاکم بر هر منطقه اقدام گردد. بدیهی است با تهیه طرح شناسایی حوضه ها، زمینه جهت انجام مطالعات بعدی یعنی مطالعات توجیهی و نهایتاً تفصیلی-اجرایی آبخیزداری فراهم خواهد شد و لذا در این راستا و در قالب این طرح نسبت به شناسایی حوضه آبخیز گزی ۲ جاجرم که جزو حوضه های فاقد سد استان خراسان شمالی محسوب می شود، اقدام شده است. ضمناً این طرح شناسایی مطالعه اجمالی حوضه مزبور اعم از فیزیوگرافی، اقلیم، زمین شناسی و ژئومورفولوژی و … را شامل شده و نهایتاً به توجیه اقتصادی و برآورد اعتبارات مورد نیاز ختم می گردد.

فیزیوگرافی حوضه
حوضه آبخیز گزی ۲ به مساحت بیش از ۱۱۴۱۷٫۹۳ هکتار به عنوان یک حوضه فاقد سد در بخش مرکزی شهرستان جاجرم و به فاصله ۱۰ کیلومتری از شهر جاجرم (مرکز شهرستان) واقع است که مسیر ۸ کیلومتر آن به صورت جاده آسفالته و ۲ کیلومتر راه خاکی (در حال اجرای آسفالت می باشد) می باشد. این حوضه از زیرحوضه های کال شور از حوضه های کویر مرکزی ایران محسوب می گردد. حوضه مورد مطالعه در محدوده نقشه های II 7264 به نام مرغزار و III 7364 به نام چهارچوبه قرار دارد و مختصات جغرافیایی آن شامل ۵۷ً و ۲۳َ، ◦۵۶ تا ۵۵ً، ۳۳، ◦۵۶ طول شرقی و ۳۷۰۳۱۹ تا ۱۰۳۷ عرض شمالی می باشد. بیشترین شیب دامنه ها مربوط به ارتفاعات شمالی، جنوب شرق حوضه به نام رشته کوه های حوضم و کمترین شیب مربوط به نواحی مرکزی و جنوب غرب آن می باشد.

شیب متوسط حوضه مورد بحث حدود ۱۷٪ است. شبکه آبراهه ها در نقاط مختلف متغیر بوده به نحوی که در مناطق مرتفع تر عمدتاً به صورت دندریتی و در مناطق کم ارتفاع تر حوضه به صورت دندریتی و موازی می باشد. اضافه می نماید مرتفع ترین نقطه حوضه در بخش شرقی آن معادل ۲۰۸۰ متر و کم ارتفاع ترین نقطه در خروجی حوضه برابر با ۱۰۷۰ متر از سطح دریا می باشد. این حوضه در جهت شمال شرق-جنوب غرب امتداد دارد و از نظر شکل یک حوضه مربعی (تقریباً بادبزنی شکل) محسوب می گردد.