مقاله دستیابی به کیفیت six sigma

مقدمه:
کیفیت در فضای تولید و مهندسی تنها یک واژه ی تزئینی نیست؛ معیاری است که مسیر رقابت، هزینه ها، رضایت مشتری و اعتبار برند را شکل می دهد. زمانی که صحبت از Six Sigma پیش می آید، موضوع فراتر از کاهش خطا یا کنترل ساده ی فرآیند است. این رویکرد به معنای نزدیک شدن به محدوده ای است که خطا تقریباً از چرخه ی تولید حذف می شود و هر تغییر کوچکی در خروجی، ریشه در تحلیل دقیق داده ها و شناخت رفتار واقعی فرآیند دارد. در چنین نقطه ای، برخورد سطحی با کیفیت دیگر جایی ندارد و هر تصمیم به مجموعه ای از محاسبات، فرضیات و مدل های دقیق وابسته می شود.

سال هاست که مهندسان برای رسیدن به سطحی که با عنوان Six Sigma شناخته می شود، بهینه سازی فرآیندهای دارای ویژگی های کیفی متعدد را دنبال می کنند. ابزارها، نمودارها و توابع مختلفی معرفی شده است تا رفتار میانگین، پراکندگی و حدود کنترل را توضیح دهد. با این حال، بسیاری از این توابع تنها بخش جداگانه ای از تصویر را نشان می دهند. میانگین را توضیح می دهند اما نمی توانند رفتار پراکندگی را به شکل واقع گرایانه در کنار آن قرار دهند. همین خلأ باعث می شود در عمل، محصول به ظاهر در محدوده ی استاندارد قرار بگیرد اما در واقعیت، هزینه های پنهان، ضایعات و اصلاح های اضافی ظاهر شود.

در ادبیات Six Sigma، بحث تابع مطلوبیت جایگاه ویژه ای دارد. وقتی چند ویژگی کیفی به صورت همزمان باید در سطح مشخصی قرار بگیرند، قضاوت شهودی دیگر پاسخگو نیست. تابع مطلوبیت، عددی واحد ایجاد می کند که نشان می دهد خروجی فرآیند تا چه اندازه به وضعیت ایده آل نزدیک شده است. مشکل اینجاست که بسیاری از توابع موجود، رابطه ی میانگین و پراکندگی را به صورت مجزا می بینند و تصویر کاملی ارائه نمی دهند. در نتیجه، فرآیند ممکن است از نظر نظری «قابل قبول» باشد اما در میدان واقعی تولید، نتیجه ای متفاوت ظاهر شود.

طرح یک تابع مطلوبیت جدید، زمانی اهمیت پیدا می کند که بتواند رفتار واقعی کیفیت را دقیق تر بازتاب دهد. تابع پیشنهادی در این مبحث، بر پایه ی فرضیات Six Sigma طراحی شده و هدف آن، تخمین «محصول موثر» است؛ محصولی که نه فقط از نظر عددی در محدوده باشد، بلکه با تغییرات طول زمان، پایداری خود را حفظ کند. این تابع، تغییرات را تنها به عنوان یک نوسان ساده در نظر نمی گیرد، بلکه رابطه آن را با میانگین، شیفت فرآیند و رفتار بلندمدت تحلیل می کند.

در کنار معرفی این تابع، مرور توابع مطلوبیت کلاسیک و سیستم هایی مانند ارزیابی هارینگتون، تصویر روشن تری از مسیر تحول مفاهیم کیفیت ارائه می دهد. جایی که معیار d به عنوان شاخص مطلوبیت تفسیر می شود و نشان می دهد چگونه یک عدد می تواند بیانگر سطح پذیرش پذیری یک خروجی باشد. سپس، روش پیشنهادی با ساختار فرمول بندی شده، امکان محاسبه ی مطلوبیت کلی را فراهم می کند؛ به شکلی که هر ویژگی کیفی، وزن و اثر مخصوص خود را در نتیجه ی نهایی داشته باشد.

اهمیت این رویکرد زمانی آشکارتر می شود که در یک نمونه ی صنعتی واقعی مانند جوش کاری قوسی مورد بررسی قرار گیرد. فرآیندی که متغیرهای متعددی بر آن اثر می گذارند: حرارت، سرعت، نوع الکترود، شرایط سطحی و ساختار فلز پایه. با مدل های رگرسیون، معیارهای پاسخ تعریف می شوند و سپس، توابع مطلوبیت متفاوت در کنار هم قرار می گیرند تا مشخص شود کدام روش، تصویر واقع گرایانه تری از کیفیت ارائه می دهد. مقایسه نتایج نشان می دهد که نگاه تک بعدی به کیفیت، مسیر را به سمت تصمیم های پرهزینه سوق می دهد، در حالی که تابع مطلوبیت پیشنهادی، رفتار بلندمدت محصول را دقیق تر منعکس می کند و تغییرات احتمالی در آینده را نادیده نمی گیرد.

در چنین چارچوبی، دستیابی به کیفیت Six Sigma صرفاً با شعار و نمودار حاصل نمی شود. آنچه رخ می دهد، ترکیبی از تحلیل ریاضی، شناخت فرآیند، ارزیابی داده ها و تفسیر درست از مطلوبیت است. جایی که هر خط تولید، بر اساس ویژگی های خاص خود، مسیر ویژه ای را برای نزدیک شدن به سطح مطلوب ترسیم می کند و مفهوم «کیفیت» از یک اصطلاح کلی، به واقعیتی قابل اندازه گیری تبدیل می شود.

فهرست مطالب
معرفی یک تابع مطلوبیت برای دستیابی به کیفیت Six sigma
کلمات کلیدی:
۱ ـ مقدمه
۲ ـ بررسی و مرور مبحث توابع مطلوبیت
سیستم ارزیابی هارینگتون برای تفسیر میران مطلوبیت d
۳ ـ روش پیشنهادی
۱ ـ ۳ ـ دو نوع فرمول و راه حل
۲ ـ ۳ تفسیر تابع مطلوبیت پیشنهادی
تقسیر مطلوبیت / محصول دراز مدت با فرض تغییر و شیفت
۳ ـ ۳ روش پیشنهادی برای محاسبه مطلوبیت کلی
۴ ـ مورد پژوهشی : جوش کاری قوسی   جوش نواری (جوش گوشه)
۱ ـ ۴ ـ بررسی اهداف و مدلهای رگرسیون
معیارهای جواب برای بررسی جوش کاری قوسی
۲ ـ ۴ کاربرد توابع مطلوبیت متفاوت
مقایسه ی نتایج بدست آمده از روش های مختلف
نتیجه گیری