
مقدمه:
بانک های اطلاعاتی به عنوان یکی از بنیادی ترین ابزارهای مدیریت داده در سازمان ها، نقش مهمی در سامان دهی، ذخیره سازی و بازیابی اطلاعات ایفا می کنند. زمانی که حجم داده ها محدود بود و سیستم های پردازشی ساده پاسخگوی نیازها بودند، استفاده از فایل های مجزا برای نگهداری اطلاعات روشی رایج به شمار می رفت. اما با افزایش حجم داده، تنوع نیازهای اطلاعاتی و ضرورت یکپارچگی در پردازش، محدودیت های این روش آشکار شد و بانک های اطلاعاتی به عنوان یک رویکرد منسجم و سازمان یافته در مدیریت داده ها شکل گرفتند. مفهوم بانک اطلاعاتی فراتر از ذخیره سازی ساده داده ها است و مجموعه ای ساختارمند از اطلاعات مرتبط را شامل می شود که امکان پردازش دقیق، یکپارچه و سریع را فراهم می آورد.
در سیستم های پردازش فایل، هر بخش اطلاعاتی در فایل های جداگانه ذخیره و برنامه های مستقل برای هر فایل طراحی می شد. این ساختار در نگاه نخست ساده و قابل درک بود، اما در عمل، موجب افزایش پیچیدگی های فنی و ایجاد محدودیت های جدی در پردازش گزارش های ترکیبی می شد. تفاوت های فرمت فایل ها، نیاز به طراحی سیستم های متعدد و نبود ارتباط منطقی میان داده ها، تولید گزارش های تحلیلی یا ترکیبی را دشوار می کرد. برای نمونه، در یک سازمان ممکن است اطلاعات مربوط به حقوق، بیمه، تنبیه و تشویق کارکنان در چندین فایل جداگانه نگهداری شود. هرچند هر سیستم توانایی پردازش اطلاعات فایل خود را دارد، اما ترکیب داده ها برای استخراج گزارش های جدید اغلب با خطا، پیچیدگی و اتلاف زمان همراه است. همین چالش ها زمینه ایجاد سیستم های نوینی را فراهم کرد که تمام داده ها را در یک ساختار یکپارچه ذخیره می کنند.
بانک اطلاعاتی در چنین شرایطی پاسخی اساسی به این مشکل بود. در این سیستم، داده های مورد استفاده سازمان در یک پایگاه داده متمرکز ذخیره می شوند و تمامی برنامه های کاربردی از همین منبع استفاده می کنند. این یکپارچگی باعث کاهش چشمگیر خطا، افزایش سرعت پردازش و ساده تر شدن استخراج گزارش های جدید می شود. سازمان ها با استفاده از بانک اطلاعاتی می توانند اطلاعات کارکنان، اسناد، تراکنش ها و داده های عملیاتی خود را در قالبی استاندارد و قابل تحلیل نگهداری کنند. تمرکز داده ها همچنین امکان مدیریت بهتر، امنیت بیشتر و کنترل دقیق تر بر جریان اطلاعات را فراهم می آورد.
بانک های اطلاعاتی علاوه بر مزایای ساختاری، به دلیل وجود زبان های استانداردی مانند SQL نیز قدرت بیشتری یافته اند. SQL به عنوان زبان اصلی بانک های اطلاعاتی رابطه ای، قابلیت تعریف داده ها، اجرای پرس و جو، به روزرسانی و کنترل ساختار پایگاه داده را فراهم می کند. استاندارد شدن این زبان باعث شده است که بانک های اطلاعاتی در انواع سیستم های کامپیوتری قابل اجرا باشند و وابستگی به یک فروشنده یا یک نرم افزار خاص کاهش یابد. همچنین مفاهیمی مانند استقلال داده، مدیریت متمرکز اطلاعات، افزایش سرعت دسترسی و امکان طراحی سیستم های توسعه پذیر، این فناوری را به یکی از مهم ترین اجزای سامانه های اطلاعاتی امروزی تبدیل کرده است.
در کنار بانک های اطلاعاتی رابطه ای، ابزارها و فناوری های دیگری مانند دلفی نیز در توسعه برنامه های کاربردی نقش دارند. دلفی امکان طراحی برنامه های شیءگرا، کار با انواع داده و اجرای دستورات SQL را فراهم می کند و به عنوان یکی از محیط های کاربردی توسعه نرم افزار، در بسیاری از پروژه ها مورد استفاده قرار می گیرد. ترکیب زبان SQL با قابلیت های دلفی، زمینه ساز طراحی سیستم های دقیق، پایدار و مناسب برای مدیریت حجم گسترده ای از داده های سازمانی است.
مبانی بانک اطلاعاتی، چه در بخش مفهومی و چه در بخش کاربردی، پایه ای برای درک دقیق تر ساختارهای داده و نحوه سازمان دهی اطلاعات در سیستم های مدرن به شمار می رود. یکپارچگی داده، سرعت پردازش، قابلیت تحلیل و ساختار منسجم، ویژگی هایی هستند که بانک های اطلاعاتی را از سیستم های سنتی پردازش فایل ها متمایز می کنند و اهمیت این فناوری را در مدیریت اطلاعات امروزی نشان می دهند.
فهرست مطالب
فصل اول
بانک اطلاعاتی چیست ۳
استفاده از سیستم های اطلاعاتی ساده ۳
استفاده از بانک اطلاعاتی ۳
مزایای استفاده از بانک اطلاعاتی ۴
معایب استفاده از بانک اطلاعاتی ۵
اجزای تشکیل دهنده بانک اطلاعاتی ۵
بانک اطلاعاتی SQL 6
تاریخچه SQL 6
زبان SQL 7
نقش SQL 9
قابلیت ها و مزایای SQL 11
استقلال فروشنده ۱۲
قابلیت استفاده از انواع سیستم های کامپیوتری ۱۲
استانداردهای SQL 13
تأیید IBM 14
پایه و اساس رابطه ای SQL 14
زبان کامل بانک اطلاعاتی ۱۴
تعریف داده ها در هر زمان ۱۵
مقدمه ای بر دلفی ۱۵
مزایای دلفی ۱۶
انواع داده ها در دلفی ۱۶
روش طراحی برنامه شیء گرا ۱۷
آنچه برای نصب دلفی نیاز است ۱۷
نصب و راه اندازی دلفی ۱۸
اجزای سازنده برنامه دلفی ۱۹
چگونه با دلفی برنامه بنویسیم ۲۰
انواع فایلها در دلفی ۲۲
اجرای دستورات SQL در دلفی ۲۳
خلاصه فصل اول ۲۵
فصل دوم
شناخت سیستم ۲۶
برنامه ریزی سیستم تاکسی تلفنی ۲۶
تقسیم بندی کل سیستم ۲۸
چارت سازمانی ۲۹
شرح وظایف نمودار سازمانی ۳۰
شکل ظاهری محل ۳۱
زمان بندی پروژه ۳۲
نمودار CPM(ctitical Path method) 33
نمودارهای DFD(Data flow Diagram) 36
نمودارهای DSD 38
خلاصه فصل دوم ۴۱
فصل سوم
فرم ها و کدهای به کار رفته در پروژه ۴۲