
چکیده
موتورهای اشتعال جرقه ای، که با نام موتورهای اتو نیز شناخته می شوند، یکی از رایج ترین انواع موتورها در خودروها هستند. این موتورها با ایجاد جرقه در مخلوط سوخت و هوا، انرژی شیمیایی سوخت را به انرژی مکانیکی تبدیل می کنند. فرآیند احتراق در این موتورها به دقت زمان بندی، نسبت سوخت و هوا، فشار و دمای سیلندر وابسته است و تأثیر مستقیمی بر بازده موتور، مصرف سوخت و میزان آلایندگی دارد. سیستم های مختلف سوخت رسانی، از نوع مکانیکی تا الکترونیکی چند نقطه ای، نقش کلیدی در کنترل میزان و توزیع سوخت دارند. همچنین کویل ها، شمع ها و سنسورها با تولید و مدیریت جرقه، عملکرد بهینه موتور را تضمین می کنند. این مقاله به بررسی اصول کارکرد موتورهای اشتعال جرقه ای، سیستم های سوخت رسانی و مدیریت احتراق پرداخته و نکات کلیدی در طراحی و عملکرد این موتورها را تشریح می کند.
مقدمه
موتورهای اشتعال جرقه ای یا موتورهای اتو از زمان اختراع تا امروز، به عنوان یکی از پایه های اصلی صنعت حمل و نقل مکانیکی شناخته شده اند. این موتورها با تبدیل انرژی شیمیایی سوخت به انرژی مکانیکی، امکان حرکت خودروها، ماشین آلات و تجهیزات مختلف را فراهم می کنند. فرآیند احتراق در موتورهای جرقه ای پیچیده است و تحت تأثیر عواملی چون نسبت سوخت به هوا، زمان بندی جرقه، فشار و دمای سیلندر و نوع سوخت قرار دارد. شناخت دقیق این فرآیند و سیستم های مرتبط، اهمیت زیادی در بهبود کارایی موتور، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلایندگی دارد.
موتورهای اشتعال جرقه ای معمولاً چهار زمانه هستند و هر چرخه احتراق شامل مکش، تراکم، احتراق و تخلیه است. در مرحله تراکم، مخلوط سوخت و هوا تحت فشار قرار می گیرد و آماده جرقه می شود. جرقه تولید شده توسط شمع، فرآیند احتراق را آغاز کرده و انرژی لازم برای حرکت پیستون ها فراهم می کند. کنترل زمان و محل دقیق جرقه، اهمیت ویژه ای دارد، زیرا تأخیر یا زودتر از موعد ایجاد شدن جرقه می تواند منجر به افت بازده یا ایجاد ضربه های مکانیکی در موتور شود.
سیستم های سوخت رسانی در موتورهای جرقه ای از اهمیت بسیاری برخوردارند و در طول تاریخ، پیشرفت های زیادی داشته اند. از سیستم های انژکتوری مکانیکی اولیه تا انواع الکترونیکی چند نقطه ای، این سیستم ها وظیفه دارند مقدار دقیق سوخت را به سیلندرها برسانند و مخلوطی بهینه برای احتراق فراهم کنند. سیستم های مدرن انژکتوری با کنترل دقیق جریان سوخت، افزایش بازده موتور و کاهش مصرف سوخت را ممکن می سازند و قابلیت شتابگیری سریع و عملکرد بهتر در شرایط مختلف محیطی را فراهم می کنند. به علاوه، سیستم های سنسور محور، شامل سنسور جریان هوا، سنسور فشار مانیفولد ورودی و سنسور دریچه گاز، نقش حیاتی در تنظیم دقیق نسبت سوخت به هوا و زمان بندی جرقه دارند.
تولید جرقه با ولتاژ بالا از طریق کویل ها انجام می شود و کیفیت و شدت این جرقه مستقیماً بر فرآیند احتراق تأثیر دارد. طراحی سیستم های کویل و شمع، به همراه مدیریت الکترونیکی، امکان کنترل بهتر احتراق و کاهش انتشار آلاینده ها را فراهم می کند. در موتورهای مدرن، سیستم های مدیریت خودرو یا ECU با دریافت اطلاعات از سنسورها، زمان بندی جرقه، میزان تزریق سوخت و سایر پارامترها را بهینه کرده و شرایط ایده آل احتراق را در تمامی دورهای موتور فراهم می آورند.
علاوه بر کنترل احتراق، کیفیت سوخت و تجهیزات سوخت رسانی از جمله پمپ های بنزین، فیلترها و رگلاتور فشار، بر عملکرد موتور اثرگذار هستند. پمپ های الکتریکی و مکانیکی، سوخت را با فشار مناسب به انژکتورها می رسانند و فیلترها، ناخالصی ها را از سوخت حذف می کنند. رعایت این استانداردها در طراحی و نگهداری سیستم سوخت رسانی، عمر مفید موتور و پایداری عملکرد آن را افزایش می دهد.
با گذر زمان، سیستم های الکترونیکی جای سیستم های مکانیکی را گرفته و امکان کنترل دقیق تر و پاسخ سریع تر به شرایط مختلف موتور را فراهم کرده اند. این تغییرات نه تنها باعث بهبود مصرف سوخت و بازده موتور شده اند، بلکه میزان آلایندگی خروجی را نیز کاهش داده اند. در کنار این پیشرفت ها، آگاهی از اصول احتراق، شناخت عملکرد سیستم های سوخت رسانی و زمان بندی جرقه، بخش جدایی ناپذیر مطالعه و طراحی موتورهای جرقه ای است.
فهرست مطالب
موتورهای اشتعال ( احتراق ) جرقه ای یا اتو ۱
اصول کارکرد ۱
اصول کارکرد موتورهای چهار زمانه ای ۳
حالت تراکم و جرقه ۴
سیستم های آرایش مخلوط سوخت – هوا ۷
سیستم های انژکتوری چند نقطه ای ۸
سیستمهای انژکتوری مکانیکی ۸
سیستمهای انژکتوری مکانیکی – الکترونیکی ۸
سیستمهای انژکتوری الکترونیکی ۸
سیستم های انژکتوری تک نقطه ای ۹
مزایای سیستم های انژکتوری سوخت رسانی ۹
کاهش مصرف سوخت ۹
افزایش بازده موتور ۹
قابلیت شتابگیری سریع ۱۰
قابلیت استارت بهتر در هوای سرد ۱۰
آلودگی خروجی کمتر ۱۱
تاریخچه سیستمهای سوخت رسانی انژکتوری ۱۱
اصول کارکرد ۱۳
نیازمندیهای سیستم ۱۴
اشتعال در مخلوط ۱۴
تولید جرقه ۱۵
تولید ولتاژ بالا و ذخیره انرژی ۱۶
محل و زمان اشتعال ۱۶
تایمینگ جرقه و آلودگی خروجی ۱۹
سیستم مدیریت خودرو ۲۲
سیستم سوخت رسانی ۲۳
تامین سوخت ۲۳
سیستم تامین سوخت ۲۳
پمپ بنزین الکتریکی ۲۴
طراحی سیستم ۲۵
تغییر در طراحی سیستم ۲۵
پمپ های جابجایی مثبت ۲۶
پمپ های هیدرولیک ۲۷
فیلتر سوخت ۲۸
ریل سوخت ۲۹
رگلاتور فشار ۲۹
کاهنده فشار سوخت ۳۱
سیستم پاشش سوخت ۳۲
انژکتور الکترومغناطیسی ۳۳
کویل ۳۴
طراحی و اصول کارکرد ۳۴
تقسیم ولتاژ ۳۵
تقسیم ثابت ولتاژ ۳۶
سنسور جریان هوا ۳۸
جرم سنج هوا با سیستم سیم داغ ۳۹
جریان سنج هوا توسط سیستم فیلم داغ ۴۰
سنسور فشار مانیفولد ورودی ۴۲
سنسور دریچه گاز ۴۳
شرایط کارکرد سیستم ۴۴
مرحله بعد از استارت ۴۴
مرحله گرم شدن ۴۵
تصحیح ضرائب مرحله انتقال ۴۶
قطع سوخت در هنگام شتاب بیشتر از حد / تجدید جریان سوخت ۴۷
کنترل حلقه بسته در دور آرام موتور ۴۸
عیب یابی سیستم ۴۹
بازدید اولیه سیستم ۵۰