
مقدمه:
در دنیای امروز، سازمان ها به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی انسان تبدیل شده اند و نقش آنها در تأمین نیازهای مادی و معنوی جامعه به گونه ای است که بدون حضور آنها، ساختار اجتماعی و اقتصادی به شکل فعلی قابل تصور نیست. سازمان ها با ارائه کالاها، خدمات و ایجاد چارچوب های کاری، مسیر حرکت زندگی انسان ها را شکل می دهند و توسعه و پیشرفت هر جامعه تا حد زیادی وابسته به کارایی و راندمان این سازمان ها است. در این میان، نیروی انسانی به عنوان بزرگترین سرمایه هر سازمان و عامل اصلی تحقق اهداف آن، اهمیت بی بدیلی دارد. سطح انگیزه، تعهد و رضایت شغلی کارکنان مستقیماً با عملکرد سازمان پیوند خورده و تعیین کننده کیفیت خدمات و محصولات ارائه شده است.
تحقیقات نشان می دهد که انگیزه کارکنان از جمله عوامل کلیدی در حفظ و افزایش بهره وری سازمان ها است. انگیزه شغلی، علاوه بر تأثیر مستقیم بر عملکرد فردی، محیط کاری را نیز پویا و خلاق می سازد و سطح نوآوری و تعهد کارکنان را ارتقا می دهد. عواملی که بر انگیزه پرسنل اثر می گذارند، متنوع و چندبعدی هستند و شامل نیازهای مادی و معنوی، سبک مدیریت، فرهنگ سازمانی، فرصت های ارتقاء و آموزش، امنیت شغلی و مشارکت در تصمیم گیری می شوند. توجه به این عوامل و ایجاد سازوکارهایی برای برآورده کردن آنها، زمینه ساز افزایش کارایی و هم سویی اهداف فردی و سازمانی است.
سبک رهبری و مدیریت سازمان یکی از مؤثرترین متغیرها در ایجاد انگیزه و رضایت شغلی است. رویکردهای مختلف مدیریت در سازمان ها می توانند به شکل مستقیم و غیرمستقیم بر میزان علاقه و تعهد کارکنان اثرگذار باشند. برای مثال، مدیرانی که از سبک تصمیم گیری مشارکتی بهره می برند و به توانمندی ها و نظرات کارکنان توجه می کنند، می توانند محیط کاری را با انگیزه تر و تعهدآورتر کنند، در حالی که سبک های مقتدرانه و محدودکننده ممکن است موجب کاهش انگیزه و حتی فرسودگی شغلی شوند. علاوه بر این، تطابق اهداف فردی کارکنان با اهداف سازمانی نیز نقش تعیین کننده ای دارد؛ هرچه این هم سویی بیشتر باشد، انگیزه و تعهد شغلی نیز افزایش می یابد.
نیازهای انسانی، به عنوان ریشه انگیزش، در سازمان ها شکل گرفته و با تعیین خواسته ها و توقعات فردی، سطح انگیزه را تعیین می کنند. این نیازها از بعد مادی شامل حقوق، مزایا و امنیت شغلی و از بعد معنوی شامل تقدیر، فرصت رشد و ارتقاء، مشارکت و احساس مفید بودن شکل می گیرند. فقدان توجه به این نیازها یا وجود موانع در تأمین آنها، می تواند به کاهش انگیزه و افت بهره وری منجر شود. بررسی انگیزه پرسنل شرکت رینگ سازی مشهد نشان می دهد که عوامل متعددی از جمله سبک مدیریت، میزان اعتماد و مشارکت کارکنان در تصمیم گیری، امکان ارتقاء، امنیت شغلی و رضایت شغلی، نقش بسزایی در سطح انگیزه دارند.
در این چارچوب، سازمان ها برای دستیابی به بهره وری بالا و هم سویی اهداف فردی و سازمانی، نیازمند شناخت دقیق متغیرهای مؤثر بر انگیزه کارکنان هستند. بررسی این عوامل در محیط واقعی سازمان، شامل تجزیه و تحلیل داده ها، پرسش نامه ها و مشاهده عملی، امکان شناسایی نقاط قوت و ضعف مدیریتی و محیطی را فراهم می کند. با تمرکز بر انگیزه شغلی و عوامل مرتبط، سازمان ها می توانند ضمن افزایش تعهد و بازده فردی، سطح عملکرد کلی سازمان را ارتقا دهند و محیط کاری پویا و انگیزه آفرین ایجاد نمایند.
فهرست مطالب
پیشگفتار. ۱
فصل اول – مقدمه پژوهش… ۳
مقدمه. ۴
بیان مسئله. ۴
اهمیت و ضرورت تحقیق: ۶
فرضیات پژوهش… ۸
اهداف تحقیق.. ۹
متغیرهای تحقیق.. ۹
تعریف اصطلاحات.. ۹
تعریف… ۱۰
فصل دوم- بررسی پیشینه پژوهشی.. ۱۱
الف: بررسی تئوری ها و پژوهش های گذشته. ۱۱
ب: اتسنتاج کلی در ارتباط با مسئله پژوهشی.. ۱۱
پ: خلاصه چگونگی حل مسئله پژوهشی.. ۱۱
اصطلاحات و مفاهیم. ۱۲
مفهوم انگیزش… ۱۲
ماهیت انگیزش: ۱۳
اهمیت انگیزش… ۱۳
«ریشه یابی علل مشکلات عدم وجود انگیزش صحیح نیروی کار». ۱۴
عدم تامین انتظارات کاری مدیریت از سوی زیردستان.. ۱۹
سبک نامناسب رهبری مدیر. ۲۱
عدم انطباق اهداف کارکنان با اهداف مدیریت.. ۲۵
الف- میزان مشارکت کارکنان در تصمیم گیریها ۲۶
ب- درجه رضایت شغلی کارکنان.. ۲۶
ج- میزان واگذاری مسئولیتها ۲۷
ه- میزان انگیزه و تمایل واقعی پرسنل. ۲۷
و- سهیم شدن کارکنان در مالکیت و سود شرکت.. ۲۸
د- مساله امنیت شغلی.. ۲۸
فقدان آموزش موثر نیروی انسانی.. ۳۰
اثربخشی پایین مدیریت.. ۳۱
ت- طیف زمانی برنامه ریزی شرکت.. ۳۱
عدم اعتماد مدیریت به کارکنان.. ۳۲
فصل ۳- روش پژوهش… ۳۴
الف- توصیف آزمودنیها (جامعه و گروه نمونه) ۳۴
ب- توصیف ابزارهای پژوهش… ۳۴
پ- اعتبار و روایی ابزارهای پژوهشی.. ۳۴
ج- طرح پژوهش و روش تحلیل داده ها ۳۴
فصل ۳- روش تحقیق.. ۳۵
جامعه آماری.. ۳۵
نمونه و روش نمونه گیری.. ۳۵
قلمرو مکانی و زمانی پژوهش… ۳۵
ابزار و گردآوری اطلاعات.. ۳۵
روایی و اعتبار ابزار گردآوری اطلاعات.. ۳۵
قلمرو پژوهش… ۳۶
فصل ۴- یافته های پژوهشی.. ۳۷
الف- توصیف و تحلیل داده ها (در رابطه با پرسش، هدف یا فرضیه) ۳۷
ب- سایر یافته های پژوهشی.. ۳۷
فصل ۵- بحث و تفسیر. ۴۳
نتیجه گیری.. ۴۳
پیشنهادها ۴۳
نتیجه گیری: ۴۴
پیشنهادات.. ۴۴
مطرح کردن مسائل و مشکلات سازمان و تبادل اطلاعات.. ۴۵
منابع و مآخذ. ۵