
مقدمه:
پروتکل FTP یا File Transfer Protocol یکی از قدیمی ترین و شناخته شده ترین پروتکل های مورد استفاده در شبکه های کامپیوتری است که برای انتقال فایل ها بین سیستم های مختلف طراحی شده است. در حالی که بسیاری از کاربران اینترنت تصور می کنند استفاده اصلی از اینترنت تنها محدود به مرور وب و پروتکل HTTP است، واقعیت این است که اینترنت شامل مجموعه ای گسترده از پروتکل ها است که هر یک برای کاربردهای خاص طراحی شده اند. FTP یکی از مهم ترین این پروتکل ها محسوب می شود و نقش حیاتی در تبادل داده های دیجیتال، فایل های صوتی، تصویری و انواع داده های دیگر ایفا می کند.
تصویر رایج کاربران از اینترنت معمولاً جستجو در وب و حرکت بین صفحات مختلف است. با وجود این، پروتکل FTP عملکردی کاملاً متفاوت ارائه می دهد و امکان انتقال فایل ها بین کلاینت ها و سرورها را فراهم می سازد. این پروتکل به صورت استاندارد بر روی شبکه های مبتنی بر TCP/IP عمل می کند و با توجه به ساختار مدل سرویس گیرنده–سرویس دهنده، فرآیند دریافت و ارسال فایل ها را به شکلی منظم و قابل کنترل سازماندهی می کند. FTP به دلیل ماهیت انعطاف پذیر خود، قابلیت اجرا در شبکه های مختلف و با شرایط متنوع را داراست و همواره به عنوان یک ابزار مطمئن برای تبادل فایل های دیجیتال باقی مانده است.
تاریخچه پروتکل FTP به اوایل دهه ۱۹۷۰ بازمی گردد و مشخصات استاندارد آن در RFC 959 در سال ۱۹۸۵ ارائه شده است. از آن زمان تا کنون، FTP به صورت گسترده در شبکه های محلی، اینترنت و سیستم های ترکیبی مورد استفاده قرار گرفته است و مجموعه ای وسیع از سرویس دهندگان و سرویس گیرندگان برای این پروتکل توسعه یافته اند. برخلاف HTTP که غالباً در مرورگرهای وب به کار می رود، FTP تنوع زیادی در کلاینت ها و سرورها دارد و همین ویژگی امکان استفاده از آن در محیط های متنوع با نیازهای متفاوت را فراهم می سازد.
ویژگی بارز FTP، سازگاری آن با انواع شبکه ها و انعطاف در انتقال فایل ها است. این پروتکل امکان انتقال فایل های بزرگ و متعدد را با استفاده از اتصال TCP فراهم می کند و قابلیت تنظیمات متعدد برای مدیریت دسترسی، انتقال امن و کنترل جریان داده را داراست. علاوه بر این، FTP امکان اتصال همزمان چندین کلاینت به یک سرور را می دهد و فرآیند مدیریت فایل ها از جمله بارگذاری، دانلود، تغییر نام و حذف فایل ها را به صورت ساختاریافته و سازمان یافته ارائه می کند.
با توجه به پیشرفت شبکه های کامپیوتری و رشد اینترنت، FTP همچنان یکی از پروتکل های کلیدی برای انتقال داده ها باقی مانده است. عملکرد این پروتکل، از جمله اتصال به سرور، مدیریت مسیرهای فایل، احراز هویت کاربران و انتقال داده، به شکلی طراحی شده است که ضمن سادگی، قابلیت اعتماد بالا و ثبات در عملکرد را فراهم می کند. از طرف دیگر، انواع سرویس دهندگان و کلاینت های FTP با رابط های کاربری مختلف، امکان استفاده گسترده و انعطاف در شرایط گوناگون شبکه ای را ایجاد کرده اند.
FTP با وجود پیدایش پروتکل ها و فناوری های جدید انتقال داده، هنوز یکی از ابزارهای اساسی در انتقال فایل ها در شبکه های اینترنتی و محلی است و به دلیل استاندارد بودن، سازگاری با TCP/IP و انعطاف در مدل سرویس گیرنده–سرویس دهنده، همچنان در سیستم های مختلف، از شبکه های سازمانی تا سرورهای عمومی اینترنت، به کار گرفته می شود. این پروتکل یک ابزار قدرتمند برای تبادل فایل ها به شمار می رود و استفاده از آن محدود به شرایط خاص یا محیط های ویژه نیست.
فهرست مطالب:
مقدمه
پروتکل FTP چیست؟
ویژگی های پروتکل FTP
Passive Mode
ملاحضات امنیتی
Passive Mode و یا Active Mode
پیکربندی فایروال
یک نکته دیگر در رابطه با پروتکل FTP