پاورپوینت فصل اول کتاب تاریخ تحلیلی صدر اسلام

دانلود پاورپوینت فصل اول کتاب تاریخ تحلیلی صدر اسلام شامل 20 اسلاید قابل ویرایش

مباحث مقدماتی تاریخ
واژه شناسی تاریخ:
معنای لغوی: تاریخ واژه ای عربی از باب تفعیل است و در لغت به معنای تعیین و شناساندن وقت است.

معنای اصطلاحی:

• هرودت(پدر علم تاریخ): تاریخ عبارت است از: مطالعه و بررسی روزگاران قدیم
• ابن خلدون: تاریخ دانشی سرچشمه گرفته از حکمت، بیانگر سرگذشت ملتها،سیره پیامبران و سیاست پادشاهان است.
• تعریف برگزیده : با در نظر گرفتن سه عنصر اصلی تاریخ یعنی انسان ، زمان و مکان تاریخ مجموعه ای از اطلاعات درباره تاثیر و تاثر انسان است و بطور طبیعی اموری چون هدایت، ضلالت،سازندگی ، ویرانگری و رفتارهای عادلانه و ظالمانه را شامل می شود.

1. تاریخ نقلی: علم به وقایع و حوادث سپری شده و آگاهی از اوضاع و احوال گذشتگان مانند زندگینامه ها، سیره ها، فتح نامه. علم تاریخ در این معنا، به یک سلسله امور جزئی و فردی می پردازد و در واقع علم به بودنهاست زیرا به گذشته تعلق دارد.

2. تاریخ علمی یا تحلیلی: مطالعه، بررسی و تحلیل وقایع گذشته و استنباط قواعد و سنت های حاکم بر زندگی گذشتگان. در این قسم تاریخ پل ارتباطی میان نسل گذشته و نسل حاضر و آینده است. محتوای تاریخ نقلی مبادی و مقدمات تاریخ تحلیلی محسوب می شود و برای استنباط قوانین کلی و کشف طبیعت حوادث تاریخی و روابط علّی و معلولی آنها سودمند است.

علمیت، اعتبار و فایده تاریخ
تاریخ نه برای سرگرمی بلکه پل ارتباطی میان گذشتگان و نسل های متوالی است. مطالعه تطبیقی و تحلیلی تمدن های گوناگون،کوشش برای یافتن رابطه ای علّی میان حوادث زنجیره ای تاریخ و دقت در آنچه بر انسانها رفته است،سرمایه مناسبی است که انسان را در پی ریزی یک زندگی سالم و خردمندانه یاری می رساند.

امام علی(ع) در لزوم بهره گیری از تاریخ خطاب به امام حسن(ع) می فرماید:
فرزندم، هرچند من عمر همه کسانی را که پیش از من زیسته اند، سپری نکرده ام، در اعمال همه آنها نگریسته و در اخبارشان اندیشیده ام. برای شناخت تاریخ آنان چنان در آثارشان به تفکر پرداخته ام که چون یکی از آنان شده ام. به سبب آگاهی از سرگذشت آنان، گویا با همه آنها از اولین فرد تا آخرینشان زندگی کرده، زلال و پاکی زندگانی آنان را از تیرگی های آن، و سودمندی اش را از زیان آن بازشناخته ام.

خداوند متعال نیز در بیشتر سوره های قرآن سرگذشت پیامبران و ملت های گذشته را بیان کرده و به پیامبر هم فرمان می دهد که در راه اعتلای کلمه توحید و رستگاری و هدایت بندگان از تاریخ استفاده کند و روزهای مقدس خداوند (ایام الله) را به یادشان آورد.

نظریه بدبینان به تاریخ
نه تنها تاریخ علم و ابزاری برای شناخت نیست بلکه به مانند داستان و افسانه است زیرا؛
1- اثبات دانش بودن تاریخ به سادگی ممکن نیست لذا تاریخ مانند نوری ضعیف است و نمی توان به آن اعتماد کرد.
2- ارزیابی دقیق علل رفتارها، روابط علّی و معلولی آنها دشوار و تجربه ناپذیر است.
3- اغراض شخصی، تعصب ها و اهتمام خودکامگان و سیاست مداران به تدوین تاریخ سبب تحریف تاریخ شده است.

نقد نظریه:

• اولاً: ماهیت برخی از وقایع به گونه ای است که امکان تحریف و دروغ در آنها راه ندارد لذا تمام وقایع دچار تحریف نشده است.
• ثانیاً: این اتهام، اتهامی بیجاست و نمی توان همه افراد بشر را به سودجویی و دروغ پردازی در ثبت و نقل وقایع متهم کرد. حداقل این عمومیت با وجود فن جرح و تعدیل درباره تاریخ اسلام روا نمی باشد.
• ثالثاً: با توجه به معیارها و شاخص هایی که برای مطالعه تاریخ وجود دارد (مانند یکسان بودن اخبار، موثق بودن راوی و…) می توان درستی و نادرستی بسیاری از نقل ها و تحلیل ها را پیدا کرد.