مقاله در مورد پیامبران

مقدمه:
اولین انسانی که قدم بر عرصه هستی گذاشت و زندگی را در زمین آغاز کرد، پیامبری از پیامبران خدا بود؛ انسانی که توانست با هدایت الهی مسیر خود و دیگران را به سوی رستگاری روشن سازد. قرآن کریم با اشاره به آدم و نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران، برتری این افراد را بر مردم جهان یادآوری می کند و بیان می دارد که خداوند تمامی اسما و دانش ها را به آدم آموخته است. دریافت کلمات الهی و وحی، نشانگر آن است که حتی نخستین انسان برای اداره زندگی و تصمیم گیری های اخلاقی و اجتماعی خود به حمایت الهی نیازمند بود. از آن زمان تا امروز، پیامبران همواره چراغ هدایت بشر بوده اند و در زمان ها و مکان های مختلف با اهداف و گستره های متفاوت رسالت، انسان ها را از انحرافات فکری، اخلاقی و اجتماعی بازداشته اند.

پیامبران به لحاظ گستره رسالت و جامعه مخاطب، در دسته های متفاوتی قرار می گیرند. برخی از آنان مامور بودند قوم یا قبیله ای خاص را از نابسامانی های اخلاقی و عقیدتی رهایی دهند و رسالت آنان محدود به زمان و مکان خاصی بود. این گروه، مانند طبیبان روح و روان مردمی بودند که با پیام الهی، مسیر اصلاح و بازگشت به فضائل انسانی را دنبال می کردند و پیام آنها جهان شمول نبود. دسته دیگر از پیامبران، ادامه دهنده شریعت پیامبران بزرگ و حاملان برنامه های الهی برای جامعه وسیع تر بودند. آنان مسئولیت داشتند تا دستاوردهای پیامبران صاحب شریعت مانند نوح و موسی (ع) را حفظ کنند و پیام الهی را به دیگر مناطق جغرافیایی منتقل سازند. در این گروه، وظیفه هدایت جامعه و برقراری عدالت دینی و اخلاقی، محور فعالیت های پیامبران بود و تلاش آنان به استقرار نظم و قانون الهی محدود نمی شد، بلکه گسترش ارزش ها و رهنمودهای دینی در جامعه نیز مدنظر قرار داشت.

همچنین پیامبرانی وجود داشتند که رسالت آنان محدود به قوم و ملت خاصی بود و فراگیری جهانی نداشتند. قرآن کریم با ذکر نمونه هایی چون حضرت یونس (ع) بیان می کند که ماموریت پیامبر برای گروه مشخصی تعریف شده بود و بازتاب آن در تاریخ، نمونه ای از هدایت هدفمند و محدود به جامعه خاص است. این نوع رسالت نشان می دهد که پیامبری تنها به معنای داشتن توانایی های خارق العاده یا معجزه آفرینی نبود، بلکه هماهنگی میان اهداف الهی و نیازهای جمعیت های مشخص نیز معیار اصلی در ماموریت پیامبران محسوب می شد.

از سوی دیگر، پیامبرانی نیز بودند که رسالت آنها جهانی و همگان مخاطب پیام آنان بودند. پیامبر اسلام به عنوان خاتم پیامبران، حامل آخرین برنامه سعادت انسان معرفی شده و رسالتش فراگیر و شامل تمام انسان هاست. او به تمامی مردم اعلان داشت که پیام الهی برای همگان است و دعوتش نه محدود به یک قوم خاص، بلکه فراگیر و جاودانه است. ویژگی بارز پیامبر اسلام، ترکیبی از جهان شمولی رسالت و خاتمیت پیام است که سلسله نبوت را از آدم تا محمد (ص) کامل می سازد و پیامبر را به نقطه اوج هدایت بشری تبدیل می کند.

در مسیر تاریخ، پیامبران با ابزارهای گوناگون مانند معجزات، بیان احکام، اصلاح اخلاقی و اجتماعی، و ارائه الگویی از زندگی ایده آل، حضور یافته اند. معجزات آنان، از تغییر طبیعت گرفته تا برقراری عدالت اجتماعی و نشر رهنمودهای دینی، بخشی از ظرفیت پیامبری برای هدایت انسان هاست. همچنین پیامبران، از طریق آموزش و ایجاد ارتباط معنوی، اصول ایمان به خدا و آخرت و رعایت احکام الهی را در جامعه جاری کرده اند. قرآن کریم نمونه های متعددی از پیامبران با نام و بی نام را ذکر کرده و به جزئیات زندگی، ماموریت ها و دستاوردهای آنان اشاره کرده است.

این مقاله در ادامه به بررسی ویژگی های پیامبران از حضرت آدم تا حضرت محمد (ص)، تفاوت نبی و رسول، جهان شمولی رسالت، وظایف و معجزات ایشان و جایگاه آنان در هدایت بشریت می پردازد و تلاش می کند تا نقشه ای جامع از جریان نبوت و نقش پیامبران در شکل گیری فرهنگ دینی و اجتماعی بشر ارائه دهد.

فهرست مطالب
«مقدمه» ۴
بخش اول ۷
فصل اول : تعاریف لغوی واصطلاحی نبی و رسول ۷
درباره تفاوت نبی و رسول ۸
فصل دوم : پیامبران درقرآن ۹
۱-گروه پیامبران با نام ۱۰
۲-گروه پیامبران بی نام ۱۲
فصل سوم : ویژگی پیامبران ۱۳
«بخش دوم» ۱۹
فصل اول: پیامبران و فرستادگان خدا کیانند؟ ۱۹
امکان وجود پیامبران ۱۹
الهام یا شعور حیوانات ۲۰
روان شناسی کنونی ۲۱
جهان شمولی رسالت ۲۲
فصل دوم : وظایف پیامبران ۲۳
۱-ایمان به خدا ۲۳
۲-ایمان به آخرت ۲۴
۳-بیان احکام دین ۲۵
فصل سوم : وجوب ایمان به پیامبران ۲۷
وجوب ایمان به پیامبران ۲۷
عصمت پیامبران ۲۹
پیامبران، الگوی بشر ۳۳
فصل چهارم: معجزات پیامبران ۳۵
معجزات پیامبران ۳۵
انواع معجزات ۳۶
معجزه رسول اکرم (ص) ۳۷
«نتیجه گیری» ۳۹
منابع و ماخذ ۴۱