گزارش کارآموزی مدیریت گذرنامه و نظارت بر اماکن عمومی

این گزارش کارآموزی در مورد مدیریت گذرنامه و نظارت بر اماکن عمومی است و به بررسی سیر تاریخی پاسپورت، انواع گذرنامه، صدور مدارک، آیین نامه های ناجا و کنترل عبور و مرور می پردازد.

مقدمه:
گذرنامه یا پاسپورت به عنوان یکی از مهم ترین مدارک شناسایی بین المللی، نقشی اساسی در مدیریت عبور و مرور افراد در سطح جهان ایفا می کند. این مدرک هویتی از ترکیب دو واژه PASS به معنی گذشتن و PORT به معنی بندر گذر تشکیل شده و در اصل برای کنترل عبور کشتی ها از بندری به بندر دیگر به کار می رفته است. استفاده از گذرنامه به شکل مدرن، نشان دهنده تکامل نظام های کنترل مرزی و اهمیت هماهنگی بین کشورها در امور مهاجرت و تردد بین المللی است. نخستین نمونه ثبت شده پاسپورت که مشخصات ظاهری و نام مسافر در آن درج شده، در سال ۸۶۷ میلادی توسط امیر سامان شهریاری در ایتالیا جنوبی صادر گردید و متعلق به فردی فرانسوی بود که به کشورهای اسلامی سفر می کرد.

در طول قرون وسطی، علاوه بر گذرنامه های شخصی و انفرادی، گذرنامه های جمعی نیز صادر می شد که برای کاروان های تجاری یا سرنشینان کشتی ها کاربرد داشت. این اسناد، محدودیت های زمانی و مکانی مشخصی داشتند و گاهی صرفاً برای یک مسیر خاص معتبر بودند. از قرن شانزدهم میلادی به بعد، با گسترش روابط سیاسی و تجاری بین دولت ها، صدور گذرنامه و مدارک عبور و مرور به ضرورتی اجتناب ناپذیر برای مسافران تبدیل شد. حتی در دوران انقلاب کبیر فرانسه و سال ۱۷۸۹ که نام گذرنامه بر اساس مبانی آزادی فردی موقتاً لغو گردید، نیاز به کنترل مرزی مجدداً باعث بازگشت صدور گذرنامه شد. در قرن نوزدهم و پیش از جنگ جهانی اول، تنها تعداد محدودی از کشورها برای ورود اتباع خارجی گذرنامه لازم می دانستند، اما پس از جنگ جهانی اول، تقریباً همه کشورها، پاسپورت را جزو الزامات سفرهای بین المللی قرار دادند.

در ایران نیز سیر تاریخی گذرنامه نشان دهنده تحول مدیریت عبور و مرور و اهمیت مستندسازی هویت مسافران است. با وجود اینکه ایران در مسیر راه ابریشم قرار داشته و روابط تجاری گسترده ای با هند، چین و اروپا برقرار کرده بود، مدارک رسمی عبور و مرور قدیمی چندان در دسترس نیست. نخستین تذکره های موجود که تاریخ صدور آن ها به سال ۱۳۳۰ هجری قمری بازمی گردد، شامل اطلاعاتی نظیر نام، نام پدر، لقب، مقصد و مسیر عبور متقاضی بوده و اعتبار آن ها یک ساله تعیین می شد. نوع دیگری از این اسناد تحت عنوان تذکره اقامت صادر می شد که علاوه بر اطلاعات هویتی، تابعیت دارنده نیز مشخص می گردید. همچنین دو نوع شهادت نامه وجود داشته است: یکی برای بازگشت اتباع ایرانی از خارج و دیگری برای محصلین دولتی که توسط تشکیلات نظامیه مملکتی صادر می شد و شامل عکس و مشخصات کامل فرد بود.

با تصویب قانون گذرنامه و اجرای آن در خرداد سال ۱۳۱۲، گذرنامه های دفترچه ای جایگزین مدارک قدیمی شدند و به دو نوع عادی و غیرعادی تقسیم گردیدند. گذرنامه های اولیه دارای جلد قهوه ای و صفحات کمتر بودند و بعدها با تغییراتی به رنگ سیاه درآمدند. همچنین گذرنامه های تحصیل مشکی رنگ حذف و محصلین از گذرنامه های عادی استفاده کردند. این تحولات نشان دهنده روند سازمان یافته مدیریت عبور و مرور و اهمیت ارتقای امنیت و نظم در کنترل مسافرت های بین المللی است.

آشنایی با سیر تاریخی و روند توسعه گذرنامه، اهمیت و ضرورت نظارت بر اماکن عمومی، و مطالعه مقررات و آیین نامه های مرتبط، پایه های اصلی کارآموزی در بخش مدیریت گذرنامه و نظارت بر اماکن عمومی را شکل می دهند. بررسی این فرآیندها، از جمله آموزش های مرتبط با صدور مدارک، آشنایی با بخشنامه ها و آیین نامه های جاری، و شناخت انواع گذرنامه، تجربه ای جامع و کامل از نحوه مدیریت عبور و مرور و نظارت بر فضاهای عمومی ارائه می کند. این گزارش کارآموزی ضمن ارائه دیدگاه تاریخی و قانونی، امکان مشاهده عملکرد عملیاتی اداره کل گذرنامه ناجا و اجرای مقررات در شرایط واقعی را فراهم می آورد.

فهرست مطالب
آشنایی کلی با مکان کار آموزی
مقدمه
اداره کل گذرنامه ناجا
طرح وآموزش
تاریخچه
۱٫سیر تاریخی گذرنامه
۲٫سیر تاریخی گذرنامه در ایران
گذرنامه بر سه قسم است
مدارک لازم جهت اخذ گذرنامه عادی (جدید )
مجموعه بخش نامه ها
وآیین نامه های اماکن
عمومی ناجا
مقدمه
آزمون آموخته ها و نتایج و پیشنهاد ها
گذرنامه و انواع آن
آموخته های نظارت بر اماکن عمومی
منابع و ماخذ