این گزارش کارآموزی در مورد برق صنعتی است و به بررسی پست های فشار قوی، تجهیزات کلیدی شامل باتری ها، ترانسفورماتورها، کلیدها، دیژنکتورها، سیستم های حفاظتی، مدیریت ولتاژ و جریان و بهره برداری از شبکه برق صنعتی می پردازد.

مقدمه:
برق صنعتی، به عنوان ستون اصلی تأمین انرژی و عملکرد صحیح صنایع و نیروگاه ها، نقش کلیدی در پایداری و بهره وری سیستم های تولید و توزیع برق ایفا می کند. در پست های فشار قوی، مدیریت جریان و ولتاژ، نصب و نگهداری تجهیزات کلیدی و تضمین ایمنی در تمامی مراحل، از اهمیت بالایی برخوردار است. هر پست برق صنعتی شامل مجموعه ای از باتری ها، ترانسفورماتورها، کلیدها، دیژنکتورها و تجهیزات حفاظتی است که در هماهنگی کامل با یکدیگر، امکان انتقال و توزیع انرژی الکتریکی را با حداقل تلفات و حداکثر امنیت فراهم می کنند.
باتری های مورد استفاده در پست های صنعتی نقش تأمین پشتیبان انرژی را بر عهده دارند. به عنوان مثال، باتری های ۱۲۷ ولت با ظرفیت ۴۰ آمپر و تعداد ۱۰ عدد، توسط شارژرهای استاندارد اروپایی تغذیه می شوند و تهویه آن ها توسط فن انجام می گیرد. همچنین، باتری های ۴۸ ولت با ظرفیت ۲۰۰ آمپر و تعداد ۴ عدد، برای تضمین پایداری و تداوم انرژی DC در شرایط مختلف طراحی شده اند. این سیستم ها امکان عملکرد بدون وقفه تجهیزات حساس را در هنگام اختلالات شبکه فراهم می آورند و به حفظ پایداری کل شبکه کمک می کنند.
انتقال انرژی از نیروگاه ها به مصرف کنندگان نهایی بدون پست های فشار قوی غیرممکن است. توان تولیدی نیروگاه ها معمولاً بسیار بیشتر از ظرفیت مصرف مستقیم در محل است و بنابراین خطوط انتقال انرژی باید قادر به حمل جریان بالا باشند. افزایش ولتاژ، کاهش جریان و کاهش تلفات حرارتی و افت ولتاژ را به همراه دارد، اما به موازات آن نیاز به عایق بندی قوی تر، دکل های بلندتر و فاصله استاندارد میان فازها ایجاد می شود. این ملاحظات مهندسی باعث می شود طراحی هر پست صنعتی به صورت ترکیبی از مسائل اقتصادی و فنی صورت پذیرد.
پست های فشار قوی انواع مختلفی دارند که بر اساس نوع کار، باز یا بسته بودن و نحوه نصب تجهیزات دسته بندی می شوند. از جمله تجهیزات کلیدی در این پست ها می توان به ترانسفورماتورهای قدرت و ولتاژ، کلیدهای قدرت و بار، سکسیونرها، باس بارها، دیژنکتورها و برقگیرها اشاره کرد. هر یک از این تجهیزات دارای مشخصات الکتریکی و مکانیکی ویژه ای هستند که انتخاب و نصب آن ها مستلزم رعایت دقیق استانداردهای فنی است. عملکرد صحیح این تجهیزات به کاهش تلفات، جلوگیری از آسیب به شبکه و تضمین ایمنی پرسنل و تجهیزات کمک می کند.
سیستم های حفاظتی پست های برق صنعتی شامل رله های اضافه جریان، دیفرانسیل، اضافه ولتاژ و افت ولتاژ، حفاظت اتصال زمین و رله های فاصله سنجی هستند. این سیستم ها امکان تشخیص خطا و قطع مدار در کوتاه ترین زمان ممکن را فراهم می کنند و به کاهش خسارات ناشی از حوادث الکتریکی کمک می کنند. به علاوه، بهره برداری ایمن از ترانسفورماتورها و خطوط فوق توزیع نیازمند رعایت دستورالعمل های عملیاتی دقیق و نظارت مستمر بر وضعیت تجهیزات است.
آشنایی با روش های برقدار کردن و بی برق کردن ترانسفورماتورها، وصل و قطع خازن ها، عملیات موازی کردن ترانس ها و مدیریت باس بارها، بخش مهمی از کار در پست های فشار قوی محسوب می شود. همچنین، کارت های حفاظت شخصی و حفاظت دستگاه ها، وظایف مشخصی برای کارکنان تعریف می کنند تا ضمن حفظ ایمنی، عملکرد تجهیزات بدون اختلال ادامه یابد. رعایت دقیق این دستورالعمل ها از اهمیت حیاتی برخوردار است، زیرا کوچک ترین خطای انسانی یا نقص تجهیزات می تواند به اختلالات گسترده شبکه و خسارات سنگین منجر شود.
پست های برق صنعتی ترکیبی از اجزای مکانیکی، الکتریکی و حفاظتی هستند که عملکرد هماهنگ آن ها، تضمین کننده انتقال ایمن و پایدار انرژی در سطح صنعتی است. هر تجهیز با وظایف مشخص خود، از جمله شارژ و نگهداری باتری ها، کنترل ولتاژ و جریان، حفاظت از شبکه، اتصال و قطع مدار، و هماهنگی با سایر تجهیزات، بخشی از یک زنجیره پیچیده و کاملاً سازمان دهی شده را تشکیل می دهد. توجه به استانداردها و مقررات عملیاتی در تمامی این مراحل، تضمین کننده عملکرد بدون اختلال پست و شبکه برق است.
فهرست مطالب
خلاصه گزارش
مقدمه
دستگاههای اندازه گیری
رله های حفاظت خط
رله های حفاظتی خط ۲۰c
مشخصات باطریهای ۱۲۷v
مشخصات باطریهای D.c 48v
معمولاً در انتخاب ولتاژ انتقال موارد مورد توجه و اهمیت
میزان مبنا برای انتخاب بهترین ولتاژ
ولتاژهای استاندارد :
تعریف پست فشار قوی:
انواع پستهای فشار قوی بر حسب نوع کار :
پستهای فشار قوی از لحاظ وضعیت
پستهای باز نیز به چند دسته تقسیم می شوند :
پستهای بسته یا داخلی نیز خود به سه نوع تقسیم می گردد :
۱ـ پستهای فشار قوی باز :
۲ـ پست فشار قوی نیمه باز :
۳ـ پست فشار قوی بسته :
گرفتن هادیها روی برج به سه دسته تقسیم می شود
۱ـ خطوط تک مداره (single circuit) :
۲ـ خطوط دو مداره (Double circuit) :
۳ـ خطوط باندل (Bundle) :
یک پست فشار قوی ممکن است شامل تمامی یا قسمتی از تجهیزات
۱ـ سوئیچگیر (switch hear)
۲ـ ترانس قدرت (power tranformer)
۳ـ ترانس زمین(Ground tr)
۴ـ ترانس تغذیه داخلی (server tr)
۵ـ جبران کننده (Compensa tors)
ترانسفورماتور قدرت :
تاسیسات جانبی پست
تعریف شین :
انواع شین از نظر شکل ظاهری
برای تعمیر با سرویس در دیژنکتورها بدون قطع برق
الف ـ روش دو دژنکتوری :
ب ـ روش یک ونیم دیژنکتوری :
مزایای این نوع شینه بندی :
سطح اتصال کوتاه :S ، ولتاژ شین :V
۱ـ قطع کننده یا سکسیونر
۲ـ کلید بار
۳ـ کلید قدرت
قطع مدارات مختلف
الف ـ قطع مدار اهمی
ب ـ قطع مدار سلفی :
ج ـ قطع مدار خازنی :
بررسی وصل مدارات مختلف
الف ـ وصل مدار اهمی
ب ـ وصل مدار سلفی
ج) وصل مدار خازنی
روشهای سریع خاموش نمودن جرقه در کلیدها
۱ـ ازدیاد طول قوس
الف ـ حرارت قوس :
ب ـ اثر حوزه مغناطیسی :
۲ـ تشدید خنک کردن قوس
۳ـ مقطع کردن قوس
۴ـ خاموشی درنقطه صفر
۵ـ خازن موازی با کنتاکتها
۶ـ خلاء
۷ـ روغن
عامل موثر در قطع یا برقراری مجدد جرقه
انواع خاموش کننده ها
خاموش کننده جامد
خاموش کننده مایع
خاموش کننده گازی
کلیدهای فشار قوی :
انواع مختلف سکسیونر از نظر ساختمانی
ـ سکسیونر تیغه ای
ـ سکسیونر کشویی
ـ سکسیونر دورانی
ـ سکسیونر قیچی ایی
مکانیزم قطع و وصل کلیدهای فشار قوی
الف ـ ۹ـ۲ـ۳) مکانیزم فنری
ب ـ ۹ـ۲ـ۳) مکانیزم روغنی ( هیدرولیکی )
ج ـ۹ـ۲ـ۳) مانیزم هوایی یا بادی
مشخصات الکتریکی بریکرها
۱ـ ولتاژ نامی بر حسب کیلو ولت
۲ـ جریان نامی بر حسب آمپر
پارامترهای اساسی در C.t ها
۱- نقطه اشباع
۲ـ کلاس و دقت ترانس جریان
۳ـ نسبت تبدیل ترانس
۴ـ ظرفیت ترانس جریان
کلاس و دقت اندازه گیری ترانس جریان
نسبت تبدیل ترانس جریان :
ظرفیت ترانس جریان
انواع ترانسهای جریان ازنظر ساختمان
مزایا و معایب c,t های هسته پایین و هسته بالا نسبت به یکدیگر
مشخصات الکتریکی ترانسهای جریان
ترانسفورماتورهای ولتاژ
مقره ها Insulaturs
انواع مقره ها :
برقگیرها Lightning Aresster
انواع برقگیرها :
کنتور برقگیر :
سیستم های کوپلاژ اساساً از سه قسمت تشکیل شده اند :
۱-خازن کوپلاژ ۲- تله موج ۳ـ دستگاه تطبیق با خط
حفاظت پستهای فشار قوی
حفاظت توسط رله ها
رله اضافه جریان
رله اتصال زمین
رله دیفرانسیل (Differctial relay)
رله افت ولتاژ (Under voltage reloy)
رله اضافه ولتاژ (over Voltage realy)
رله اضافه فرکانس (over freguency relay)
رله افت فرکانس (under freguency relay)
رله اضافه فلوی مغناطیسی (over flux relay)
رله دایره کشنال
رله دیستانس (Distane relay)
اصول و روشهای بهره برداری از پستهای فشار قوی
تقسیم بندی تجهیزات در طرح حفاظتی یک پست فشار قوی :
حفاظت های ترانس قدرت :
دستورالعملها :
دستورالعمل مخصوص پستها :
تعیین وظایف و تقسیم مسئولیتها :
روش عملیات در مواقع بروز حادثه
قطع کلی سیستم :
روش برگردانیدن سیستم بوضع عادی :
انجام عملیات درموقع وضعیت غیر عادی ولتاژ:
طرز عمل در مواقع نامتعادلی فازها :
قطع و وصل خودکار خطوط :
دیاگرامهای عملیاتی :
سنکرون کردن :
آمار حوادث و اتفاقات احتمالی کار
پیشنهادات در زمیته به حداقل رساندن ضایعات
بریکرها :
سکسیونرها
باس بارها
C.V.T ها
C.T ها
L.T ها
برقگیرها
شارژرها
باطریها
دیزل ژنراتور اضطراری
دستور العمل های ثابت بهره برداری شبکه فوق توزیع
کنترل ولتاژ
ولتاژ عادی ( افزایش تا ۲ درصد یا کاهش تا ۲ درصد )
ولتاژ غیر عادی ( افزایش تا ۵ درصد یا کاهش تا ۱۰ درصد )
ولتاژ غیر قابل ( افزایش بیش از ۵ درصد یا کاهش بیش از ۱۰ درصد ):
عملیات در پستهای فوق توزیع نوع فیدرترانس
الف- عملیات هنگام بی برق شدن پست
ب) نحوه بر قدار کردن پست
ج ) خروج دستی ترانسفورماتور جهت سرویس وتعمیرات
د- بر قدار کردن ترانسفور ماتور پس از پایان کار سرویس وتعمیرات
عملیات در پستهای فوق توزیع دارای باسبار ۶۳ کیلو ولت
الف) عملیات هنگام بی برق شدن پست
ب ) نحوه بر قدار کردن پست
ج) بدون برق کردن یکی از باس بارهای ۶۳ کیلو ولت جهت سرویس وتعمیرات
د) بر قدار کردن یکی از باس بارهای ۶۳ کیلوولت پس از پایان سرویس وتعمیرات
ه) بی برق کردن کلیه باس بارهای ۶۳ کیلو ولت جهت سرویس وتعمیرات
ر) بر قدار کردن کلیه باس بارهای ۶۳ کیلوولت پس از پایان سرویس وتعمیرات
بهره برداری از ترانسفور ماتورهای فوق توزیع
الف : بازدیدها ومراقبت های ظاهری
ب : نحوه موازی کردن ترانسفور ماتور ها
ج- نحوه از حالت موازی خارج کردن ترانسفور ماتورها
د- انجام عملیات در صورت خروج خود کار ترانسفور ماتور بعلت باز شدن
دیژنکتورهای ۲۰ و ۶۳ کیلو ولت و یا فقط دیژنکتور ۶۳ کیلو ولت
ه- نحوه برقدار کردن ترانسفور ماتور های فوق توزیع پس از پایان کارهای تعمیراتی ورلیاژی
وصل کردن خازنها
قطع کردن خازنها
خازنهای نصب شده در سایر پستها :
حالت خود کار
عملیات در شرایط بی برق شدن باسبارهای ۶۳و ۲۰ کیلوولت
الف – گزارش های شفاهی
ب – گزارش های کتبی
وظایف صادر کننده کارت احتیاط
مقررات ابطال کارت احتیاط
مقررات عمومی کارت احتیاط
کارت حفاظت شخصی
کاربرد کارت حفاظت شخصی
وظایف درخواست کننده کارت حفاظت شخصی
وظایف صادر کننده کارت حفاظتی شخصی
مقررات ابطال کارت حفاظت شخصی
مسئول بهره برداری موظف است موارد زیر را اجرا کند
مقررات عمومی کارت حفاظت شخصی
کارت حفاظت دستگاه
الف – حفظ دستگاه وتجهیزات از آسیب دیدن بیشتر
ب- پایدار نگه داشتن سرویس برق
ج- حفظ دستگاهها وتجهیزات از صدمه دیدن :
مقررات عمومی کارت حفاظت دستگاه
وظایف تصویب کننده نهایی فرم درخواست صدور ضمانت نامه
جدا سازی
انجام عملیات جدا سازی ا زمنابع انرژی مکانیکی
بدون انرژی کردن