پاورپوینت شایسته سالاری

مقدمه:
شایسته سالاری به عنوان یکی از محوری ترین مباحث مدیریت معاصر، به رابطه ی مستقیم میان صلاحیت های واقعی افراد و جایگاه هایی که بر عهده می گیرند اشاره دارد. این مفهوم، فراتر از یک اصطلاح اداری، به منطق سامان دهی امور انسانی در هر نظام اجتماعی پیوند می خورد. همان گونه که در آفرینش، هر جزء در جای مناسب خود قرار گرفته است، ساختارهای اداری و سازمانی نیز زمانی به کارکرد مطلوب نزدیک می شوند که مسئولیت ها بر پایه توانایی، تخصص، اخلاق حرفه ای و شایستگی واگذار شود. نمونه ای ساده از این نظم را می توان در قرار گرفتن چشم در جایگاهی دید که امکان دیدن، تمرکز و حرکت را فراهم می کند؛ جابه جایی آن، کارکرد را مختل می سازد. در سازمان نیز چنین قاعده ای جاری است.

شایسته سالاری، از سطح یک شعار عبور کرده و به معیاری برای سنجش کیفیت حکمرانی، مدیریت منابع انسانی و عدالت سازمانی تبدیل شده است. هنگامی که جایگاه ها براساس وابستگی، روابط غیررسمی یا مصلحت های مقطعی تعریف می شوند، تعارض های درونی، کاهش بهره وری، تضعیف اعتماد و اتلاف منابع پدید می آید. برعکس، پیوند منطقی میان شایستگی و مسئولیت، انسجام درونی و کارکرد پایدار را تقویت می کند و زمینه ای می سازد که در آن، معیارهای حرفه ای جایگزین سلیقه های متغیر شود.

از منظر مفهومی، شایسته سالاری هم بُعد لغوی دارد و هم بُعد اصطلاحی. در بعد لغوی، محور بر «اهلیت» و «صلاحیت» است؛ در بعد اصطلاحی، مسئله به طراحی سازوکارهایی مربوط می شود که امکان شناسایی، ارزیابی و به کارگیری افراد بر مبنای شایستگی را فراهم می کند. این سازوکارها می توانند شامل سنجش های علمی، ارزیابی عملکرد، نظام های ارتقای مبتنی بر شایستگی و شفافیت در انتخاب مدیران باشند. هر اندازه این فرآیندها دقیق تر و قابل ردیابی تر باشند، فاصله میان انتصاب و شایستگی کمتر می شود.

در سنت اسلامی نیز، شایسته سالاری به عنوان یک اصل محوری دیده شده است. تأکید بر امانت داری، دانایی، تدبیر، عدالت و مسئولیت پذیری، چارچوبی می سازد که در آن، واگذاری منصب بدون توجه به توان واقعی فرد، نوعی بی نظمی و تضییع حق به شمار می رود. معیارهایی که در متون دینی برای مدیریت و تصدی امور ذکر شده، از ضرورت علم و تجربه تا ویژگی های اخلاقی، همگی بر این نکته تکیه دارند که جایگاه ها نباید از مسیر شایستگی جدا شوند.

اهمیت شایسته سالاری زمانی برجسته تر می شود که پیامدهای بی توجهی به آن بررسی گردد. ساختارهایی که بر محور مصلحت اندیشی های کوتاه مدت شکل می گیرند، در برابر بحران ها آسیب پذیرتر هستند و به تدریج سرمایه اجتماعی را فرسوده می کنند. در مقابل، ساختار مبتنی بر شایستگی، امکان پیش بینی پذیری، ثبات و ارتقای کیفیت تصمیم ها را فراهم می آورد و از تبدیل سازمان به عرصه ای شخص محور جلوگیری می کند.

پرداختن به مبانی نظری شایسته سالاری، به معنای واکاوی لایه های مختلف آن است: از تعریف واژگانی تا تبیین معیارهای انتخاب، از جایگاه این اصل در منابع دینی تا بررسی ضرورت های مدیریتی امروز. چنین رویکردی نشان می دهد که شایسته سالاری نه یک ادعای تزئینی، بلکه قاعده ای ساختاری در سازمان های کارآمد است؛ قاعده ای که هرجا نادیده گرفته شود، پی آمدهای آن در کیفیت اداره، عدالت سازمانی و نتایج نهایی آشکار می شود.

فهرست مطالب اصلی:
مقدمه
معنای لغوی شایسه سالاری
معنای اصطلاحی شایسته سالاری
اهمیت و ضرورت شایسته سالاری
جایگاه شایسته سالاری در اسلام
معیار های شایسته سالاری از نظر اسلام
نتیجه گیری
پی نوشت ها